NHỮNG DI DÂN TUYỆT VỌNG TRONG HÀNH TRÌNH GIAN KHỔ VỀ QUÊ (Ngọc Lễ)

Tháng Mười 17, 2021

.

.

.

Những di dân tuyệt vọng trong hành trình gian khổ về quê

Ngọc Lễ

15/10/2021

https://www.voatiengviet.com/a/nh%E1%BB%AFng-di-d%C3%A2n-tuy%E1%BB%87t-v%E1%BB%8Dng-trong-h%C3%A0nh-tr%C3%ACnh-gian-kh%E1%BB%95-v%E1%BB%81-qu%C3%AA/6272605.html

Dòng người về quê sau khi bị kẹt lại trong nhiều tháng vì phong tỏa

Những người dân tứ xứ từ vùng dịch vượt quãng đường dài về quê bằng xe gắn máy trong thời gian qua là do họ đã cùng đường, không cầm cự nổi nữa, theo tìm hiểu của VOA, và trong thời gian tới họ sẽ tìm kế sinh nhai ở quê nhà thay vì trở lên phố đi làm lại.

Đợt bùng phát dịch lần thứ 4 và lệnh giãn cách xã hội gắt gao ở thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận đã khiến nhiều dân lao động nhập cư lâm vào cảnh khốn đốn. Và khi lệnh giãn cách được nới lỏng, hàng chục ngàn người đã từ bỏ tất cả, gói ghém đồ đạc, lên xe máy tìm đường về lại cố hương.

‘Chắt bóp mà sống’

Bà Nguyễn Bích Thủy, 63 tuổi, quê ở huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau là một trong số đó. Trước khi có dịch, hai vợ chồng là công nhân thời vụ của hãng sản xuất hàng gia dụng Lock&Lock thuộc khu công nghiệp Mỹ Xuân A, huyện Tân Thành, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu.

Bà Thủy cùng chồng, hai người cháu gọi là cô ruột và một người bạn của bà, đã chở nhau trên ba chiếc xa máy về đến Đầm Dơi vào ngày 11/10.

Nói với VOA, bà cho biết mấy tháng bị kẹt ở Vũng Tàu vì dịch bệnh, bà luôn trông ngóng ngày được về quê vì tình cảnh của bà lúc đó rất tuyệt vọng. Theo lời bà thì lúc đầu bà tính đợi qua dịch thì xin đi làm lại nhưng sau thấy cuộc sống vất vả quá nên quyết định về quê.

“Hồi đầu nghe nói địa phương lo cho ăn uống này kia nhưng cuối cùng không có gì hết trơn. Đâu gần ba tháng trời mà cho được có 20 ký gạo hà. Rồi nói có tiền bạc này kia cuối cùng cũng không có hỗ trợ gì luôn,” bà cho biết.

“Nhà nước kêu gọi cán bộ ráng lo cho dân mà có lúc tụi tôi đói muốn chết mà không có ông cán bộ nào ghé hỏi thăm hết. Nguyên khu tôi ở họ về muốn hết luôn đó,” bà nói thêm.

Trong mấy tháng bị kẹt lại, vợ chồng bà sống bằng tháng lương cuối cùng mà cả hai lãnh, tổng cộng là 9,7 triệu đồng, bà cho biết. “Hai vợ chồng chắt mót ăn từ từ. Có bữa mua 5 ngàn đồng tàu hũ về kho hai vợ chồng ăn một ngày, có bữa mua đậu bắp về kho chứ đâu dám ăn thịt cá gì đâu,” bà nói.

Vợ chồng bà có vào hỏi công ty thì được cho biết họ chỉ nhận lại công nhân chính thức chứ chưa đến lượt công nhân thời vụ cho nên bà không thể ở lại đợi được nữa.

“Thấy khó khăn vậy thì tôi quyết định thôi về, về có cơm ăn cơm, có cháo ăn cháo,” bà giãi bày với VOA.

‘Phải có giấy xét nghiệm’

Bà thuật lại hành trình bà đi từ Vũng Tàu về đến Cà Mau mà lúc đầu bị ‘công an làm khó’ ở chốt chặn huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai. Theo lời bà thì công an đòi bà phải có giấy phép xét nghiệm âm tính Covid-19 mới cho qua. Mấy hôm trước bà đã được xét nghiệm âm tính ở khu trọ nhưng lại không được cấp giấy nên công an đòi vợ chồng bà phải đi xét nghiệm lại.

“Tôi mới năn nỉ. Tôi nói là tại vì bây giờ ở lâu quá rồi nên cạn tiền rồi, không có tiền trả tiền trọ, tiền ăn, đồ đạc bán hết trơn để gom tiền làm phí đi về, còn mấy trăm ngàn mà bây giờ đi xét nghiệm nữa thì tiền đâu tôi về,” bà kể.

Tuy nhiên, công an trực chốt không chấp nhận. Cuối cùng, hai vợ chồng bà phải đi đến phòng khám để làm xét nghiệm nhanh. Tiền xét nghiệm hết 400 ngàn đồng và sau đó trong túi bà chỉ còn lại 70 ngàn đồng, bà Thủy nói.

“Từ đó tôi đi dài xuống đến phía này thì có mạnh thường quân cho đồ ăn, có cô đó cho tôi được 100 ngàn đồng. Tới Cần Thơ gặp được anh kia cho chai xăng 5 xị đủ chạy về tới Cà Mau luôn.”

Theo lời bà thì trừ chốt chặn ở Long Thành, Đồng Nai, các chốt còn lại ‘đều rất dễ’ và ‘thương dữ lắm’. “Họ hỏi về đâu, có ăn uống gì chưa, nếu chưa thì ghé lại lấy đồ ăn thức uống,” bà kể.

Khi bà về tới thành phố Cà Mau vào lúc khuya, bên cạnh vợ chồng bà còn có ‘đoàn xe 50-60 chục chiếc người về’. Bà đợi tới sáng thì có cảnh sát giao thông dẫn đường cho đoàn xe của bà về đến quê nhà ở ấp Tân Thạnh B, xã Tạ Khương Nam, huyện Đầm Dơi, bà Thủy nói.

“Đoạn đường từ Cà Mau về tới Đầm Dơi, tôi thấy sung sướng, phấn khởi lắm vì đã về tới quê nhà,” bà bày tỏ và cho biết bà về sống với các con và sẽ không quay lại Vũng Tàu nữa.

“Thứ nhất là sợ dịch bệnh. Thứ hai là tôi thấy cuộc sống sao bấp bênh quá,” bà giải thích lý do vì sao sẽ không lên lại.

‘Không còn tiền ăn’

Đồng cảnh ngộ với bà Bích Thủy là anh Nguyễn Văn Thể Anh, một di dân vào sống ở Sài Gòn được 5 năm. Trước khi có dịch anh đi phụ sửa xe ô tô ở Vũng Tàu được 1 năm. Anh Thể Anh đã chạy xe vượt đoạn đường hơn 1.000 km trong gần 2 ngày đêm để về đến quê nhà ở huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An, hôm 7/10.

Lý do anh về quê cũng giống như bà Thủy. Anh nói với VOA: “Khi đó dịch chính quyền đã cấm ra khỏi nhà 3 tháng. Tiền trọ thì người ta không giảm. Bản thân em chỉ đi phụ sửa ô tô lương thì không cao. Nếu tiếp tục ở lại sẽ không còn tiền ăn cũng như không còn tiền đóng nhà trọ nên em đành đi xe máy về quê.”

Mặc dù khi đó nhiều nơi đang mở cửa lại dần, nhưng nếu anh Anh đi xin việc trở lại thì phải trong 1 tháng sau mới có lương. “Em không còn tiền ăn để lấy sức đi làm trong 1 tháng đó nữa,” anh phân trần.

Khi được hỏi tại sao quãng đường xa như vậy mà lại đi xe máy thay vì bắt xe khách, anh nói vì giá vé ‘lên đến 3 triệu đồng’ nên anh không đủ khả năng. Anh cùng với một người bạn có hoàn cảnh tương tự thay phiên nhau lái trên đoạn đường dài.

“Lúc em về 2 anh em vay mượn gom lại được 2 triệu, đi xét nghiệm lấy giấy âm tính hết 440 ngàn, đổ xăng hết 1,2 triệu rồi vá ruột thay nhớt…,” anh cho biết.

Khác với bà Thủy, trong thời gian giãn cách anh được chính quyền sở tại hỗ trợ 1,5 triệu đồng nhưng vì đồ ăn lên giá gấp mấy lần ‘nên số tiền đó chỉ đủ cho hơn một tuần ăn uống’. “Một tuần thì cả dãy phòng trọn nhận được bó rau muống héo chia cho mười mấy phòng,” anh nói thêm.

Khi được hỏi phải chạy xe máy đường trường như vậy thì có lo lắng không, anh nói ‘rất lo vì chưa bao giờ chạy xa như vậy trong thời tiết mưa bão’. “Nhưng vì đói quá mà chúng em phải tháo chạy về,” anh giãi bày.

Hành trình gian khổ

Theo lời anh thuật lại thì hành trình về quê của hai anh ‘gặp rất nhiều khó khăn, trở ngại’.

Có lúc xe thủng lốp giữa đường phải dắt bộ tầm 10km mới có chỗ vá xe, anh kể, mặc dù trên đường có nhiều tiệm vá xe nhưng không ai dám làm vì ‘sợ lây bệnh’’.

“Khi qua các chốt thì tụi em cũng được các anh công an động viên và phát bánh nước. Dọc đường chúng em còn nhận được những hộp cơm 0 đồng dân địa phương phát,” anh nói.

Khi ra đến Bình Thuận thì gặp mưa bão nhưng ‘vì mong muốn về nhà sớm nên chúng em cố gắng chịu mưa gió lạnh thay đổi nhau để chạy’, anh Anh nói thêm và cho biết ‘có lúc mệt quá nhưng cố chạy. Có mấy lần ngủ gật nhưng may mắn không có chuyện gì xảy ra’.

Tổng cộng thời gian ngủ của anh trong hai ngày đi đường là 10 tiếng, anh kể. “Chúng em mặc áo.mưa ngủ dưới hiên nhà dân. Vì lần đầu chạy xe máy đi xa nên chúng em chưa có kinh nghiệm mang theo đồ để lót ngủ,” anh nói.

Theo lời anh thì khi đi qua các chốt, anh phải trình giấy xét nghiệm âm tính và khai báo thời gian, địa điểm đi và đến. Trên đường đi hai anh gặp rất nhiều đoàn nhưng ‘không ai giúp nhau trên đường, ai theo không kịp thì sẽ bị bỏ lại phía sau’.

“Về đến địa phương thì chúng em chạy thẳng vào trạm y tế xã khai báo và cách ly tập trung luôn,” anh nói. Dự định của anh là ‘đợi Đài Loan mở cửa thì sẽ đi xuất khẩu lao động’.

“Trong khi chờ đợi thì em sẽ đi đánh bắt cá dưới sông Lam, vì em là người con sông nước,” anh nói với VOA.

Khi được hỏi có dự định vào Nam trở lại sau dịch không, anh Anh giãi bày: “Chắc là không vì sau đợt dịch này em nhận ra rằng thà ăn bát cơm rau muống luộc với ăn cá mà ở quê vẫn đậm tình người hơn. Ở miền Nam nơi đất khách không tiền thì chỉ có đói thôi.”

Anh cho biết trước lúc dịch bệnh thì cuộc sống anh vẫn bình thường nhưng đến dịch thì ‘rơi vào bế tắc’. “Trước đó chưa bao giờ em nghĩ sẽ bỏ miền Nam về quê,” anh nói.

“Về đến địa phận Nghệ An là cảm xúc dâng trào trong lòng,” anh nói thêm.

.

.

.

CÔNG AN TRIỆU TẬP TRẺ EM ĐỂ ĐIỀU TRA VỤ HỘI THÁNH TRUYỀN GIÁO PHỤC HƯNG (Cao Nguyên, RFA)

Tháng Mười 17, 2021

.

.

.

Công an triệu tập trẻ em để điều tra vụ Hội thánh Truyền giáo Phục hưng

Cao Nguyên
2021-10-16

https://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/police-summons-children-to-ask-about-vn-revival-church-10162021090201.html

Hình minh hoạ. Một buổi sinh hoạt của Hội thánh truyền giáo Phục Hưng vào năm 2020 . Facebook

Liên quan đến vụ án Hội thánh Truyền giáo Phục Hưng ở Gò Vấp bị cho là làm lây lan dịch bệnh COVID-19, Mục sư quản nhiệm Hội thánh này cho biết có ít nhất năm trẻ em trong độ tuổi từ 11 đến 13 tuổi vừa bị công an quận Gò Vấp triệu tập trong những ngày vừa qua.

Triệu tập nhiều trẻ em để điều tra

Mục sư Võ Xuân Loan, quản nhiệm Hội thánh trả lời Đài Á châu Tự do từ Sài Gòn rằng những em này đều đang sinh hoạt trong Hội thánh. Cha mẹ của các em có nhận được giấy triệu tập con mình với với nội dung: Điều tra làm rõ vụ án hình sự “Làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người, được phát hiện vào ngày 26/5/2021”.

Trong buổi làm việc với Công an Gò Vấp hôm 14/10, Mục sư Loan kiên quyết phản đối hành động triệu tập trẻ em vì quá trình xét hỏi có thể làm tổn thương tinh thần của các cháu, nhưng yêu cầu này đã bị từ chối:

“Điều làm tôi buồn nhất là họ triệu tập các em thiếu nhi. Các em chỉ từ 11 đến 13 tuổi thôi. Các em chưa đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự và các em lại bị triệu tập vì liên quan đến một vụ án hình sự. Đó là điều làm cho tôi buồn ghê lắm.

Cuối buổi làm việc tôi có nói một câu cuối cùng là xin quý vị vui lòng đừng có gọi các thiếu nhi, các em nhỏ lên điều tra xét hỏi. Bởi vì tâm hồn của các em mong manh lắm. Các em ngây thơ, trong trắng và nếu như các em bị tổn thương, bị hoảng hốt thì các em sẽ bị chấn thương tâm lý, cho nên nếu quý vị cần thì cứ hỏi tôi hoặc là hỏi người lớn chứ đừng gọi các em.

Họ mới trả lời rằng cô yên tâm, không sao đâu, chúng tôi có cách làm việc với các em nhỏ. Có nghĩa là họ không chấp nhận lời yêu cầu đó của tôi.”

Mục sư Võ Hồng Loan cho biết phụ huynh của những em này đã từ chối cho con mình làm việc với công an. Tất cả đều phải ra phường viết giấy xác nhận là: “Tôi không đồng ý cho con tôi lên làm việc vì các cháu sợ hãi căng thẳng”. Sau đó, công an đã thu lại hết giấy triệu tập.

Phóng viên RFA nhiều lần gọi điện cho tất cả phụ huynh của năm em này, nhưng luôn trong tình trạng máy đổ chuông nhưng không ai trả lời.

Luật Đặng Đình Mạnh, người bào chữa và bảo vệ quyền lợi cho Mục sư Loan cùng chồng là Mục sư Phương Văn Tân, cho biết  dù phía Cơ quan điều tra có cam kết là sẽ không để cho các cháu bị tổn hại tinh thần, nhưng theo ông, việc triệu tập các cháu nhỏ trong vụ án này là không cần thiết:

“Họ nói là họ muốn triệu tập các em để họ hỏi về sự việc, đương nhiên sẽ có người giám hộ của các em là cha mẹ của các em cùng tham dự. Và họ cũng bảo đảm rằng là việc họ hỏi các cháu nhỏ cũng sẽ nhẹ nhàng thôi, cố gắng giữ để cho các cháu không bị ảnh hưởng về tinh thần.

Theo quy định thì họ có quyền triệu tập và phụ huynh cũng có quyền từ chối. Sự triệu tập của họ không mang tính chất bắt buộc.

Nhưng theo tôi thì không cần thiết. Bởi vì những tín hữu của hội thánh khoảng 60 người thì cơ quan công an đã gọi lên cũng khá nhiều người trong số họ. Tôi nghĩ là khi ráp nối câu chuyện của họ lại thì chắc cũng sẽ hình dung ra được sự việc rồi, không nhất thiết đến mức độ phải triệu tập các cháu đến để lấy lời khai nữa.”

Diễn biến vụ án

Ngày 29/5/2021, khi dịch COVID-19 lây lan nhanh trong cộng đồng ở TPHCM, cơ quan cảnh sát điều tra Công an quận Gò Vấp ra quyết định khởi tố Hội thánh truyền giáo Phục Hưng về tội “lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người” với cáo buộc không chấp hành quy định về phòng chống dịch bệnh, dẫn đến lây lan dịch bệnh cho nhiều người.

Mạng báo Thanh Niên dẫn lời Phó Chủ tịch Uỷ ban Nhân dân TPHCM, ông Ngô Minh Châu cho biết, chùm lây lan từ điểm sinh hoạt của Hội thánh truyền giáo Phục Hưng đã trở thành ổ dịch lớn, đây là vụ việc nghiêm trọng, nhiều người dân bức xúc về vấn đề này.

Cập nhật diễn biến vụ án, Mục sư Loan cho hay những ngày qua, công an đã triệu tập hơn chục người của hội thánh. Họ bị xét hỏi, xoáy vào vấn đề không đeo khẩu trang và không tuân thủ khoảng cách tối thiểu. Bà nói:

Họ xoáy xung quanh vấn đề không đeo khẩu trang. Tín đồ của tôi ngồi ở trong phòng có hỏi mở khẩu trang ra thì tôi nói là có thể bởi vì đó là quyền tự do của mỗi người.

Rồi họ (cơ quan điều tra _PV) đo cái căn phòng của tôi, chỉ có ba mét rưỡi và 12 mét, nhân lên thành ra 42 mét vuông, rồi họ chia cho 60 người ra là 0,7. Có nghĩa là mỗi một người không cách nhau được một mét.

Nhưng mà 60 người chỉ là nhóm trong lúc chưa có bệnh COVID xảy ra thôi. Đến tháng được thông báo là đã có bệnh rồi thì con số nhóm lại nó ít dần, ít dần cho đến ngày chúng tôi đi cách ly.

Rồi cho rằng tôi đi Hà Nội về không khai báo y tế. Nhưng tôi nghĩ là tôi đã khai báo ở phi trường rồi. Tôi không nghĩ là mình phải khai báo thêm ở đâu nữa hết.”

Mục sư Phương Văn Tân và Mục sư Võ Xuân Loan tại đêm Thánh nhạc mừng Chúa Giáng sinh năm 2020. FB: Vo Xuan Loan

Luật sư Mạnh nói hiện giờ chưa biết là có khởi tố thêm bị can hay không. Ông hy vọng vụ án này sẽ dừng ở đây, hoặc chỉ xử phạt hành chính thôi:

“Đến giai đoạn này thì chỉ có quyết định khởi tố vụ án về tội danh làm lây lan bệnh truyền nhiễm nhưng mà nó chưa đi đến bước thứ hai là khởi tố bị can, thì lúc đó mình mới biết rằng cái người phải chịu trách nhiệm là ai, cụ thể là ông nào bà nào.

Không biết là có đến giai đoạn đó hay không, hy vọng là sẽ không đến giai đoạn đó. Ngang đây có thể họ cho rằng sự việc không đến mức phải khởi tố bị can thì có thể họ sẽ đình chỉ vụ án hoặc là họ cho rằng có vi phạm nhưng cũng nhẹ nhàng thôi thì có thể họ chuyển qua xử phạt hành chính.”

*

Tác giả Minh Luận bàn về vụ án này trong một bài viết được đăng tải trên RFA vào ngày 31/5/2021 rằng:

“Việc khởi tố Hội thánh Truyền giáo Phục Hưng thể hiện sự đối xử hà khắc và bất công của chính quyền lên các tổ chức tôn giáo.

Khi so sánh cách hành xử của chính quyền đối với Hội thánh Truyền giáo Phục Hưng với ổ dịch là các khu công nghiệp tại tỉnh Bắc Giang, ta thấy hai cách đối xử hoàn toàn trái ngược nhau.

Cách hành xử này cho thấy Việt Nam đang chống dịch bằng sự phân biệt đối xử. Đối với tổ chức tôn giáo thì bị đình chỉ sinh hoạt và muốn tống những người đứng đầu giáo phái vào tù, còn các công ty kinh tế thì được ưu ái cho vắc-xin để giúp họ khôi phục sản xuất.”

————————————————————————

Tin, bài liên quan

Việt Nam sắp tiêm vắc-xin COVID-19 cho trẻ vị thành niên độ tuổi 12-17

.

.

.

.

TẠI SAO TP. HCM CÓ SỐ NGƯỜI TỬ VONG VÌ DỊCH CAO ĐẾN THẾ? (Đỗ Duy Ngọc)

Tháng Mười 17, 2021

.

.

TẠI SAO TP. HCM CÓ SỐ NGƯỜI TỬ VONG VÌ DỊCH CAO ĐẾN THẾ?   

Đỗ Duy Ngọc

17/10/2021  03:51   

Từ khi thành phố bùng phát dịch vào đầu tháng 5.2021, tôi cứ thắc mắc hoài về con số tử vong vì dịch bệnh. Con số người mắc bệnh ở thành phố cho đến nay là 416.665 người, nhưng con số tử vong đã lên đến trên 18.000. Trong khi đó ở Bình Dương số người nhiễm là 224.877 tức khoảng hơn một nửa Sài Gòn nhưng số người chết chỉ hơn 2.000 người.

Nếu so sánh với thế giới như Mỹ có 44.900.000 người nhiễm và số người chết là 724.000 người. Ấn Độ có 34.100.000 nhiễm và chết 452.000 người, Brazil có 21.600.000 nhiễm và tử vong 603.000 người. Việt Nam có 861.000 người nhiễm và 21.131 tử vong. Toàn thế giới có 219.000.000 người nhiễm dịch và số tử vong là 4.550.000 người. Nếu lấy tỷ lệ số người chết trên con số người nhiễm bệnh, ta thấy rằng tỷ lệ ở thành phố HCM nằm trong số những nước có tỷ lệ tử vong cao nhất thế giới. Nếu chung ở Việt Nam con số đó là 2.5% thì riêng thành phố đã là gần gấp đôi.

Câu hỏi đặt ra là tại sao ở thành phố này tỷ lệ người chết quá cao như thế, trong khi đây là thành phố lớn, có nhiều bệnh viện, có đội ngũ y bác sĩ giỏi, có thiết bị y tế tốt hơn những tỉnh khác, không kể thành phố Hà Nội. Lại được tăng cường hơn 20.000 cán bộ y tế, bác sĩ, y tá, điều dưỡng từ Bắc vào. Trong những ngày cao điểm của dịch, con số người chết lên cao đến chóng mặt. Xác chết phải chứa trong những xe lạnh, lò thiêu quá tải phải xếp hàng chờ cả tuần lễ, trên báo chí cũng như mạng xã hội đều thấy hình ảnh của chết chóc và bi thương.

Ngay trong thời điểm đó, tôi đã từng đặt câu hỏi này và đi tìm nguyên nhân rồi mong có nhà khoa học, các nhà chuyên môn có câu trả lời thoả đáng. Thế nhưng không tìm thấy.

Cho đến ngày 12.10, tại buổi giám sát của Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM, Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Nên đã chia sẻ về những ngày tháng chống dịch khốc liệt, chưa từng có của thành phố, tôi mới thấy được nguyên nhân về con số tử vong cao ngất ấy. Theo Bí thư Nguyễn Văn Nên: Thành phố đã áp dụng biện pháp khẩn cấp nhưng không tuyên bố “tình trạng khẩn cấp”.

Và nhân dân lúc đó cũng chẳng biết tình hình thật sự như thế nào bởi những biện pháp, văn bản, chỉ thị quay liên tục, thay đổi liên tục đâu có hay là thành phố đã vào thời điểm khẩn cấp. Điều này cũng khiến cho một bộ phận nhân dân còn chủ quan nên việc ngăn chận dịch bệnh không hiệu quả.

Đồng thời, cũng theo ông Nên: “Dù lúc đó TP có những lúc đưa ra chỉ tiêu xét nghiệm 500.000 mẫu/ngày, huy động hết lực lượng nhưng trả kết quả chỉ vài chục ngàn mẫu. Quyết định giãn cách để xét nghiệm phát hiện ca nhiễm ngăn chặn kịp thời nhưng lúc đó “vũ khí chiến đấu” không phù hợp”. Lúc đó chưa có thuốc điều trị, TP tập trung xây dựng bệnh viện dã chiến để tập trung ca nhiễm COVID-19 (F0). Nhưng tập trung xong ngồi đó ngó, ai khỏe vượt qua, ai mệt thì đi nằm bệnh viện. Việc này tạo áp lực căng thẳng rất lớn, không biết làm gì. Giữ F0 lại ngăn chặn nguồn lây nhưng tập trung họ lại xong không biết làm gì.”

Ông Nên đã nói thật, thể hiện sự lúng túng của nhà cầm quyền đưa đến hậu quả khốc liệt. Lúc đó, chủ trương cách ly tập trung cả F0 lẫn F1. Nhưng không có một biện pháp gì, không thuốc men, không được chăm sóc, thiếu thốn mọi phương tiện. Và quan trọng nhất là “tập trung mà không biết làm gì”. Kết quả là lùa vào tập trung như thế nên đưa đến lây nhiễm chéo, người F1 có thể không nhiễm bệnh nếu được ở nhà, nhưng vào tập trung nên lây nhiễm và cuối cùng trở thành người bệnh và tử vong. Người F0 dù không triệu chứng, cứ xét nghiệm thấy dương tính là đưa đi, vào nằm không có thuốc, thiếu chăm sóc, kiệt sức là đi luôn. Như ông Nên phát biểu là tập trung F0 lại mà không biết làm gì, ai khoẻ thì vượt qua, ai yếu thì chết, hên xui. Thế nên rất nhiều người chết oan. Đáng lẽ họ không phải chết nếu được nằm nhà, được chăm sóc tử tế, có thể cơn bệnh sẽ qua đi vì hơn 80% người nhiễm sẽ hết bệnh hoặc không triệu chứng nặng.

Như vậy, rõ ràng là ở thành phố này, tỷ lệ tử vong cao là vì các chủ trương, biện pháp chống và phòng dịch đã mắc sai lầm trầm trọng trong thời gian đầu. Cách ly tập trung biến khu cách ly thành ổ nhiễm. Xét nghiệm toàn diện không giữ được những biện pháp an toàn cũng trở thành nói truyền dịch. Đưa tất cả vào bệnh viện, mở nhiều khu dã chiến mà lại không có thuốc men, thiếu máy móc, thiết bị, thiếu chăm sóc, cứ lùa vào nằm đấy thì cái chết đến là đương nhiên.

Phát biểu của Bí thư thành phố đã trả lời được nguyên nhân tỷ lệ tử vong ở thành phố cao như thế. Và như vậy, số người chết có lắm kẻ chết oan. Họ chết vì những chủ trương sai lầm của nhà nước, của thành phố. Đương nhiên, cho đến nay chẳng có ai lãnh trách nhiệm, chẳng có ai bị kết tội. Chỉ còn lại đó nỗi đau của mỗi gia đình có người tử vong trong cơn đại dịch. Chỉ còn đó hàng ngàn đứa trẻ mồ côi chẳng còn người thân. Chỉ còn đó những nỗi mất mát không có gì bù đắp được.

Một bác sĩ ở bệnh viện dã chiến ở quận 7 đã kể rằng, có gia đình nhiều người nhiễm bệnh, khi qua đời bác sĩ không biết báo cho ai vì tất cả đều đã chết, đau đớn thế đấy, bi thảm thế đấy vì những sai lầm không đáng có. Đã có gia đình chết cả 8 người trong một ngày. Và biết bao nhân mạng phải chấp nhận oan khiên. Nghiệp nào ở đây, nhân quả gì ở đây? Họ chết oan vì những chính sách sai lầm. Ai là kẻ phải nhận tội? Chẳng có ai cả. Và người chết đã thành tro bụi rồi. Tất cả rồi sẽ qua đi, chỉ còn lại nỗi đau cho mỗi gia đình. Có nhiều nhà cho đến nay vẫn chưa nhận được tro cốt của người thân. Gần 2 triệu người trở về quê giờ không biết làm gì để sống sau cuộc di tản rầm rộ và bi đát trở về vì đói và sợ hãi.

Ông Nên chia sẻ: “Đại dịch để lại nhiều đau thương, bài học xương máu rất quan trọng để chúng ta sẵn sàng ứng chiến với tình hình mới chưa biết sắp tới như thế nào. TP thực hiện biện pháp nào cũng cân nhắc, rất khó khăn, không có biện pháp nào nhỏ”.

Bây giờ, thành phố chủ trương “bình thường mới” nhưng nguy hiểm của dịch bệnh vẫn luôn rình rập. Nếu không có chủ trương đúng, nếu dân thiếu cảnh giác, chủ quan, dịch cũng có thể bùng phát trở lại bất cứ lúc nào. Thực tế của các nước quanh ta và cả trên thế giới đã cho thấy rõ điều đó. Chích đủ vaccine cũng chưa hẳn là không nhiễm bệnh và không tử vong. Virus vẫn còn đó, số người bị nhiễm hàng ngày vẫn còn đó, mong nhà nước sáng suốt kết hợp với những nhà khoa học, những đội ngũ chuyên môn có một chính sách, biện pháp hợp lý và khoa học để chúng ta không tái diễn những chết chóc không đáng có.

Đừng nên thoả mãn và tự hào rằng đã chế ngự được đại dịch. Càng kiêu ngạo và tung hô, càng nhận lấy hậu quả khó lường. Hiện tại, mỗi nơi làm mỗi cách, nhiều tỉnh thành lại quá cực đoan, cũng không thiếu sự ngu dốt khiến đời sống, sinh hoạt của nhân dân vốn đã khó khăn lại càng khổ hơn. Chính sách không nhất quán từ trung ương xuống địa phương đang làm cho dân bất mãn, hết lòng tin. Tình hình này có giải quyết được không?

Sài Gòn 17.10.2021

DODUYNGOC

Hình : https://www.facebook.com/photo/?fbid=10158572692788635&set=a.10151032956223635

.
102 BÌNH LUẬN

.

.

.

XẤU HỖ và ĐAU XÓT (Mạc Văn Trang)

Tháng Mười 17, 2021

.

.

Xấu hổ và đau xót

Mạc Văn Trang

17/10/2021

Đọc xong bài báo: “Hai nhà báo đoạt giải Nobel Hòa bình 2021” đăng trên VNExpress, tôi chợt nghĩ đến nhà báo Phạm Đoan Trang mà thấy xấu hổ và đau xót. Bài báo viết:

“Giải Nobel Hòa bình năm nay thuộc về Maria Ressa và Dmitry Muratov, hai nhà báo người Philippines và Nga, vì “nỗ lực bảo vệ quyền tự do ngôn luận”.

Tự do ngôn luận “là điều kiện tiên quyết cho nền dân chủ và hòa bình lâu dài”, Ủy ban Nobel Na Uy ra tuyên bố hôm nay, khi trao giải Nobel Hòa bình cho nhà báo Philippines Maria Ressa và nhà báo Nga Dmitry Muratov.

Ressa và Muratov được trao giải thưởng “vì sự đấu tranh dũng cảm cho tự do ngôn luận ở Philippines và Nga. Đồng thời, họ là đại diện của tất cả nhà báo đứng lên vì lý tưởng này trong một thế giới mà dân chủ và tự do báo chí phải đối mặt với những điều kiện ngày càng bất lợi”, Chủ tịch Ủy ban Nobel Na Uy Berit Reiss-Andersen nói trong cuộc họp báo tại Oslo”…

Tôi thấy XẤU HỔ vì hai nhà báo kia lập ra hai tờ báo, thực hiện quyền TỰ DO NGÔN LUẬN để phê phán các sai lầm của chính quyền, lên án tệ tham nhũng, lạm quyền và các tệ nạn xã hội, vậy mà khi họ được công khai, đàng hoàng hoạt động; được công chúng tin cậy và khi được Giải thưởng Nobel Hòa bình, chính quyền không những không ngăn cản đến nhận mà còn tự hào và chúc mừng họ. Mà chính quyền Duterte ở Philippine và chính quyền Putin ở Nga vẫn bị coi là độc tài đấy.

Trong khi đó Tự do ngôn luận của Việt Nam được ghi trong Hiến pháp nhưng chưa bao giờ được thực hiện. Hàng loạt nhà báo, blogger bị bắt, bị tù đày. Các nhà báo nói lên sự thật phê phán những sai trái của chính quyền một cách ôn hoà cũng bị coi là “thế lực thù địch”! Điển hình là chính quyền bắt giam một năm nay và sắp đưa xét xử nhà báo Phạm Đoan Trang về tội “làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, được quy định tại Điều 117 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017”.

ĐAU XÓT vì so sánh hai nhà báo này với Phạm Đoan Trang thì nhà báo Phạm Đoan Trang có kém gì đâu, mà bị khủng bố, bôi nhọ, bắt bớ, tù đày! Phạm Đoan Trang một nhà báo yêu nước, có trách nhiệm xã hội rất cao và đặc biệt một tài năng hiếm có. Trong vòng vài năm, cô đã xuất bản mấy cuốn sách: “Chính trị bình dân”, “Phản kháng phi bạo lực”, “Cẩm nang nuôi tù”, Báo cáo “Toàn cảnh thảm hoạ môi trường Việt Nam”, “Báo cáo về Đồng Tâm”…, thành lập trang web ‘Luật Khoa tạp chí‘ với tư cách là một hình thức báo chí độc lập tại Việt Nam để phổ biến chủ yếu về lĩnh vực pháp luật.

Tất cả những tác phẩm của Phạm Đoan Trang đều nhằm KHAI DÂN TRÍ VỀ CHÍNH TRỊ. Đúng như nhiều người nhận xét: Dân trí về Khoa học tự nhiên và Khoa học xã hội cũng bị kìm kẹp, kém phát triển, nhưng tệ hại nhất là dân ta rất kém hiểu biết về Khoa học Chính trị, về quyền Công dân, về Dân chủ, Nhân quyền… Phạm Đoan Trang đã dồn hết tâm trí vào lĩnh vực này. Phạm Đoan Trang không hề chửi bới, kích động “chống phá chính quyền”, thậm chí cô luôn nhắc “Phi bạo lực! Phi bạo lực! Phi bạo lực!”.

Sách của Phạm Đoan Trang cung cấp những tri thức rất cơ bản, hiện đại, thực tế; cách viết bình dân, chân thực, giản dị, hướng dẫn cho người dân có nhận thức, thái độ, hành động đúng mực để thực hiện các quyền cơ bản được ghi trong Hiến pháp Việt Nam và các công ước quốc tế mà Việt Nam đã cam kết.

Tôi thách Quốc hội Việt Nam tốn nhiều tỉ để ra được một cuốn sách phổ cập kiến thức Chính trị cho các Đại biểu Quốc hội và cho người dân đạt trình độ như sách “Chính trị bình dân” (hơn 500 trang) như của Phạm Đoan Trang.

Một người yêu nước, một tài năng quý giá như thế mà đem huỷ hoại đi! Thật ác độc! Thật đau xót cho đất nước này!

.

.

.

BÀI MỚI NGÀY 17/10/2021 (Báo Tiếng Dân)

Tháng Mười 17, 2021

.

.

.

Báo Tiếng Dân

NGÀY 17/10/2021

.

BÀI MỚI

.

Tại sao TP.HCM có số người tử vong vì dịch cao đến thế?

Đỗ Duy Ngọc  –  17/10/2021

.

Lại thêm một lỗi khó tha thứ của đài VTV

Đỗ Duy Ngọc  –  17/10/2021

.

Fox News: Phóng sự hay phóng đại?

Bùi K. Nguyên  –  17/10/2021

.

Xấu hổ và đau xót

Mạc Văn Trang   –  17/10/2021

.

Trung Quốc: Tàn cuộc trỗi dậy

Foreign Affairs  –  Michael Beckley và Hal Brands  –  17/10/2021

.

“Chiếc áo cộng sản” bao giờ được cởi ra và vứt đi?

Mai Hoa Kiếm  –  17/10/2021

.

Vaccine Trung Quốc – nỗi lo về hiệu quả bảo vệ kém

Nguyễn Hồng Vũ   –  16/10/2021

.

Tham dự bàn tròn của BBC

Nguyễn Đình Cống  –  16/10/2021

.

Nghĩ vẩn vơ

Mạc Văn Trang  –  16/10/2021

.

Có ai chơi Facebook không?

Lưu Trọng Văn  –  16/10/2021

.

Tổng Bí thư và thử thách đầu tiên để… ‘dọc ngang thông suốt’

Blog VOA  – Trân Văn  –  15/10/2021

.

Giáo sư ĐH Harvard nói: Đảng Cộng Hòa thà giết nền dân chủ hơn là bỏ rơi Trump

Salon   –  Tác giả: Dean Obeidallah  –   Bùi K. Nguyên, chuyển ngữ  –  15/10/2021

.

Thuốc uống trị bệnh COVID 19 ra đời?

Thục-Quyên  –  15/10/2021

.

Đằng sau phát biểu của ông Nên

Trần Thanh Cảnh  –  15/10/2021

.

Báo lố: Thay lời muốn… ói!

Mai Bá Kiếm  –   15/10/2021

.

Nỗi nhục Cát Linh – Hà Đông

Trần Thất   –  15/10/2021

.

Liệu Mỹ sẽ bảo vệ Đài Loan?

Nghiên cứu Việt – Mỹ   –  Vũ Văn Lê, dịch từ WSJ   –  15/10/2021

.

.

.

TIN & BÀI NGÀY 16/10/2021

Tháng Mười 17, 2021

.

.

.

TIN & BÀI NGÀY 16/10/2021

16/10/2021

GIÁO SƯ ĐẠI HỌC HARVARD NÓI : ĐẢNG CỘNG HÒA THÀ GIẾT NỀN DÂN CHỦ HƠN LÀ BỎ RƠI TRUMP (Dean Obeidallah – Salon)

MỸ TRỞ LẠI HỘI ĐỒNG NHÂN QUYỀN LIÊN HIỆP QUỐC (Thanh Hà – RFI)

MIẾN ĐIỆN BỊ LOẠI KHỎI THƯỢNG ĐỈNH ASEAN (Thanh Hà – RFI)

COP 15 vê DA DẠNG SINH HỌC KHÉP LẠI PHẦN ĐẦU VỚI MỘT SỐ TIẾN BỘ (Thùy Dương – RFI)

DÙNG KHÍ ĐỐT GÂY ÁP LỰC VỚI CHÂU ÂU, PUTIN ĐANG CHƠI DAO HAI LƯỠI? (Minh Anh – RFI)

ZERO COVID : TRUNG QUỐC CÒN ĐƠN THƯƠNG ĐỘC MÃ ĐẾN BAO GIỜ? (Thụy My – RFI)

‘THÙNG NHÂN’ VIỆT và GIẤC MƠ ĐỔI ĐỜI NƠI TRỜI ÂU (Giang Nguyễn & Hòa Ái – RFA)

DÂN PHẢN ĐỐI ĐẢNG LÀM SAI CÓ ĐƯỢC LẮNG NGHE hay BỊ BỎ TÙ? (RFA)

THÊM MỘT VỤ CƯỠNG CHẾ BẤT MINH và NHỮNG HỆ LỤY DAI DẲNG CHO DÂN KHIẾU KIỆN (Thanh Trúc, RFA)

“QUA CƠN MÊ” – BÀI HÁT VỀ ƯỚC VỌNG HÒA BÌNH, MÃI ĐẾN NĂM 2011 MỚI ĐƯỢC CẤP PHÉP (Mẫn Nhi – Saigon Nhỏ)

“LÃNH ĐẠO TÀI TÌNH và SÁNG TẠO” (Kông Kông – Đàn Chim Việt)

XE ĐIỆN VINFAST LẦN ĐẦU CÓ MẶT TẠI TRIỂN LÃM XE Ở MỸ (VOA Tiếng Việt)

ĐỊA PHƯƠNG KIỂM SOAT ĐI LẠI ‘MỖI NƠI MỘT KIỂU’ (VNExpress)

HOÀNG XUÂN HÃN VÀ CÁC VÌ VUA TRIỀU NGUYỄN (Lê Học Lãnh Vân)

HIỆU QUẢ CỦA VACCINE TÀU SUY GIẢM NHANH THEO THỜI GIAN (Nguyễn Văn Tuấn)

CHUYỆN ĂN PHỞ (Nguyễn Thông)

“CHIẾC ÁO CỘNG SẢN” BAO GIỜ ĐƯỢC CỞI RA và VỨT ĐI? (Mai Hoa Kiếm)

THAM DỰ BÀN TRÒN của BBC (Nguyễn Đình Cống)

THÔNG BÁO QUAN TRỌNG về MỘT CÁCH CHỐNG DỊCH COVID CHỈ CÓ Ở VIỆT NAM (Đỗ Duy Ngọc)

CÓ AI CHƠI FACEBOOK KHÔNG? (Lưu Trọng Văn)

NGHĨ VẨN VƠ (Mạc Văn Trang)

VACCINE TRUNG QUỐC – NỖI LO VỀ HIỆU QUẢ BẢO VỆ KÉM (Nguyễn Hồng Vũ)

ĐẰNG SAU PHÁT BIỂU CỦA ÔNG NÊN

“KING RADIO” qua YOUTUBE của NGỤY VŨ đã KHÔNG CÒN HIỆN HỮU (Lê Văn Sơn)

COOKIE DƯƠNG và THẾ HỆ TRẺ VIỆT NAM Ở MỸ TRÊN HÀNH TRÌNH LÀM TRONG SẠCH CỘNG ĐỒNG (Jackhammer Nguyễn)

BÀI MỚI NGÀY 16/10/2021 (Báo Tiếng Dân)

TIN & BÀI NGÀY 15/10/2021 

.

XEM THÊM

.

Thời Sự 247 Với Đỗ Dzũng | 16/10/2021 |   Saigon Entertainment Television  –  YouTube

.

Quả báo cho những kẻ cuồng Trump khi loan tin dối trá !! |  MAI LOAN  & HOÀNG BÁCH  |  15/10/2021  |  HOANGBACH CHANNEL  –  YouTube

.

Người Việt mình dễ dãi vậy sao?  |  HƯƠNG GIANG & LS NGUYỄN HOÀNG DUYÊN  |  Truyền Hình Việt Nam  –  YouTube

.

Đà Lạt vừa loan báo ‘không cách ly’, người dân đổ về ồ ạt  |  JIMMY NHỰT HÀ  |  15/10/2021  |  Người Việt Daily News  –  YouTube

.

Tang Lễ Nghệ Sĩ Phi Nhung Tại Mỹ  |  12/10/2021 |  THÚY NGA  –   YouTube

.

CĂNG THẲNG ĐÀI-TRUNG: LIỆU TRUNG CỘNG CÓ TẤN CÔNG ĐÀI LOAN?  |  SONG CHI  |  16/10/2021  |  Tự Lực Bookstore  –  YouTube

.

.

.

GIÁO SƯ ĐẠI HỌC HARVARD NÓI : ĐẢNG CỘNG HÒA THÀ GIẾT NỀN DÂN CHỦ HƠN LÀ BỎ RƠI TRUMP (Dean Obeidallah – Salon)

Tháng Mười 17, 2021

.

.

.

Giáo sư ĐH Harvard nói : Đảng Cộng Hòa thà giết nền dân chủ hơn là bỏ rơi Trump

Dean Obeidallah   –  Salon

Bùi K. Nguyên, chuyển ngữ

15/10/2021

https://baotiengdan.com/wp-content/uploads/2021/10/1-10-622×420.webp

Donald Trump và cuộc bạo loạn ở tòa nhà Quốc hội Hoa Kỳ ngày 6/1/2021. Ảnh minh họa của Getty Images/ Salon

Đồng tác giả sách “Nền dân chủ chết như thế nào” nói rằng, đảng Cộng hòa sẵn sàng để nắm chính quyền, nhưng có thể họ sẽ không giữ được nó

Sự việc đó có thể xảy ra. Việc “đó” có thể thấy rõ bây giờ: một chế độ độc tài hay phát xít ở Hiệp Chúng Quốc Hoa Kỳ. Đó là nguyên nhân quan trọng mà Steven Levitsky, giáo sư đại học Harvard cùng đồng nghiệp của ông, Daniel Ziblatt, xuất bản cuốn sách “Nền dân chủ chết như thế nào” (How Democracies Die) hồi năm 2018. Họ muốn cảnh báo dân chúng Mỹ về những dấu hiệu nguy hiểm mà họ chứng kiến từ nhiệm kỳ tổng thống của Donald Trump, khi ông ta cai trị theo chiến thuật của kẻ độc tài.

Như vậy về vấn đề dân chủ, chúng ta đang ở đâu? Gần đây, tôi nói chuyện với Levitsky ở show Salon Talks, và đây là lời nói nổi bật nhất mà Levitsky đã nói với tôi: “Cách đây năm năm, chắc tôi cười chế nhạo anh nếu anh ngỏ ý rằng nền dân chủ của chúng ta có thể chết”. Nhưng hôm nay, anh nói thêm rằng, chúng ta thấy rõ ràng đảng Cộng hòa đã tập trung để phá vỡ nền dân chủ của chúng ta. Nói tóm lại, Levitsky tin rằng, sự đe dọa nền dân chủ Hoa Kỳ trở nên dữ dội hơn so với thời gian Trump là chủ nhân tòa Bạch Ốc, vì đảng Cộng hòa đang cố bám lấy quyền hành đang tàn lụi của mình trong sự thay đổi bố trí nhân khẩu, đối nghịch với nguồn lợi của họ.

Levitsky mô tả, đảng Cộng hòa ngày nay “rõ ràng là một đảng độc tài”. Tệ hơn nữa, nó không chỉ hoàn toàn về Trump. Anh nhận xét, đảng Cộng hòa sẽ tiếp tục con đường phản dân chủ trong những năm sắp tới, ngay cả nếu nói họ là phát xít còn dễ biện giải hơn, vì họ cứ bào chữa hoặc phủ nhận cuôc bạo động ngày 6/1.

Quý vị có thể xem cuộc phỏng vấn Salon Talks của tôi ở đây, hay đọc bài phỏng vấn của chúng tôi bên dưới, để nghe Levitsky đề nghị đảng Dân chủ nên làm gì để tăng cường nền dân chủ của chúng ta, khi họ vẫn còn đang kiểm soát tòa Bạch Ốc và Quốc hội, đồng thời Levitsky giải thích tại sao thi hành việc đó có thể làm cho các đảng viên cấp tiến phải hy sinh vài mục tiêu chính sách của mình.

Như mọi khi, cuộc phỏng vấn sau đây đã được biên tập một chút cho rõ ràng và hợp thời lượng.

                                                          *

Năm 2018, khi cuốn sách “Nền dân chủ chết như thế nào” của anh xuất bản, ở mức từ 0 đến 10, trong đó 10 tương đương với mối quan tâm mãnh liệt nhất về nền dân chủ của chúng ta, và 0 là không quan tâm, mọi thứ đều tốt đẹp — chúng ta đang ở đâu về phương diện dân chủ?

Tôi nghĩ nếu 10 là quan tâm nhất, chúng ta đã ở 5 hoặc 6. Chúng tôi viết cuốn sách vì chúng tôi quan tâm. Chúng tôi viết cuốn sách vì chúng tôi thấy những dấu hiệu cảnh báo. Điều tôi muốn nói là mình đã quá lạc quan khi chúng ta đổ thừa cho đảng Cộng Hòa làm mất cơ hội, mở đường cho Donald Trump, một tên mị dân, một tên độc tài mị dân, được đề cử tổng thống. Chúng tôi nghĩ chắc họ phải bỏ Trump để bảo vệ nền dân chủ. Rõ ràng họ đã không làm gì cả. Nhưng lúc đó – không lâu lắm, chỉ ba năm qua thôi – chúng tôi đã tin rằng đa số người trong đảng Cộng hòa chỉ muốn cam kết một cách tối thiểu vào một “nền dân chủ nhỏ” (small-D democracy).

Chúng tôi từng nghĩ, có một phe trong đảng Cộng hòa, nhất là ở Thượng viện, có khả năng và sẵn sàng vẽ một giới hạn cho Trump. Và chúng tôi đã sai lầm về điều này. Vận tốc và mức dộ mà đảng Cộng hòa trở thành “cuồng Trump” quá sức tưởng tượng của chúng tôi.

Có một tổng thống độc tài thật là đáng sợ. Một trong hai đảng chính, về cơ bản, hiện đã ngừng chơi theo luật lệ dân chủ. Đó là một mức đe dọa mới. Vì vậy bây giờ tôi nói – thật khó để đặt một con số, nhưng tôi khẳng định là 7 hay 8.

                                                   *

Tôi không biết ở mức độ 9 mình sẽ cảm thấy như thế nào, nếu đây là 7 hay 8. Anh đề cập trong cuốn sách của anh quan niệm dùng phương pháp dân chủ để cứu vớt nền dân chủ của chúng ta. Quan niệm đánh bại Trump qua cuộc bầu cử có thể giúp duy trì các tổ chức dân chủ của chúng ta. Tôi nghĩ, anh không bao giờ dự đoán được Trump sẽ làm gì sau khi thất cử, hoặc dự đoán những biến cố xảy ra vào ngày 6/1. Vì vậy, mặc dù chúng ta đã có một cuộc bầu cử dân chủ, các tổ chức dân chủ bây giờ (sau tháng 11/2020) có thật sự yếu hơn không?

Để tôi trả lời điều đó trong hai phần. Phần đầu, chúng ta đã có những cuộc bầu cử như là một lối thoát và chúng ta đã sử dụng chúng. Và chúng ta đã làm điều đó thật hữu hiệu. Sẽ tồi tệ hơn rất nhiều nếu Trump thành công trong việc duy trì chức tổng thống và cầm quyền thêm bốn năm nữa. Sự kiện mà chúng ta đã gửi ông ta tới Mar-a-Lago là rất quan trọng, và mình không nên nói quá. Nói thế, tôi không dự đoán mọi thứ một cách chính xác cho lắm. Một điều dự đoán mà tôi biết đã xảy ra.

Tôi biết Donald Trump sẽ không chấp nhận kết quả của cuộc bầu cử. Điều tôi không lường trước được là, phần lớn đảng Cộng hòa đi theo ông ta. Và dĩ nhiên, tôi đã không đoán điều gì từ xa như sự kiện xảy ra ngày 6/1. Cho nên mọi thứ đã trở nên tồi tệ hơn nhiều, vì không những các lời nói dối trắng trợn phần lớn nằm ở phía đảng Cộng hòa, mà còn đến độ mình không thể trở thành một thành viên hữu dụng của đảng Cộng hòa, nếu mình không nói dối.

Và họ đang chơi kiểu đó, phải không? Hiện nay, họ đang hoạch định từng bước nhỏ tại các tiểu bang quan trọng – Texas, Arizona, Georgia – làm cho chuyện đảo ngược kết quả bầu cử trở nên dễ dàng hơn. Vì vậy, tôi nghĩ có khả năng là đảng Cộng hòa, không chỉ Donald Trump mà cả đảng Cộng hòa, cố đảo ngược kết quả cuộc bầu cử năm 2024. Vì thế, một lần nữa, điều đó còn tệ hại hơn vài năm về trước. Nhưng chúng ta sẽ còn tệ hại hơn nhiều nếu Trump trở lại nắm quyền.

                                                          *

Nếu Trump trở lại nắm quyền, tôi không biết khi nào ông ta rời bỏ chức vụ. Nếu anh quan sát đảng Cộng hòa bây giờ trên quan điểm học thuật, anh sẽ mô tả nó ra sao? Người ta dùng những từ ngữ như: Chuyên quyền, phát xít. Nhưng anh thấy nó như thế nào?

Tôi nghĩ về mặt ý thức hệ, nó đã tiến hóa thành một thứ khá giống như các đảng cực hữu (far-right party) ở châu Âu. Nó chủ yếu là một đảng theo chủ nghĩa dân tộc. Về cơ bản, nó bảo tồn bản sắc của một nước Mỹ cho giáo dân da trắng, và điều đó gần giống với những gì chúng ta mô tả là các đảng cực hữu ở châu Âu. Điều đáng nói về các đảng cực hữu ở châu Âu là, họ chỉ chiếm được 12, 15, 17, 18 phần trăm số phiếu và họ đứng bên ngoài chính trường. Giỏi lắm thì họ chỉ là một cộng tác cấp dưới trong một chính phủ liên minh, nhưng hầu hết họ ở phía đối lập. Vì vậy, họ gần như đứng bên lề, phá hệ thống chính quyền một chút, nhưng họ không nắm quyền. Không có quốc gia nào, không có nền dân chủ vững vàng nào trên thế giới, ngoại trừ Ấn Độ, mà có một đảng chính là một đảng dân tộc chủ nghĩa cực đoan.

                                                                *

Thật đáng sợ. Họ giống như AFD ở Đức, thí dụ như vậy?

Phải rồi.

AFD đã không thành công trong cuộc bầu cử vừa qua ở Đức, họ không bầu được thủ tướng hay chancellor. Nhưng chúng ta có một đảng ở đây đang bắt chước, cố kiểm soát quyền hành các thống đốc hơn. Khi không có sự phản kháng trong đảng Cộng hòa đối với Donald Trump, dựa trên lịch sử, hồi chuông báo động nào sẽ đánh lên cho ta biết cái gì có thể xảy ra trong tương lai?

Có nghĩa là đảng Cộng hòa, như trường hợp xảy ra từ năm 2016, sẽ đi theo và hoạt động để phục vụ một tay lãnh đạo độc tài. Ý của tôi là, có rất nhiều nhà lãnh đạo trong quá khứ và hiện tại trong đảng Cộng hòa, mà có thể tôi không đồng ý về chính sách, nhưng tôi biết cuối cùng họ sẽ tuân theo các nguyên tắc dân chủ. Điều đó không đúng với Donald Trump. Và chúng ta biết rất rõ, hơn những gì chúng ta đã biết cách đây ba năm, rằng phần lớn đảng Cộng hòa sẽ xếp hàng sau lưng ông ta. Họ đã đeo bám ông ta ngay cả sau khi ông ta khiêu khích bạo loạn hôm 6/1. Ý tôi muốn nói là, điều đó còn tệ hơn việc bắn một người nào đó trên đại lộ Fifth Avenue (Lời của Trump: “Tôi có thể đứng giữa đại lộ số 5 và bắn ai đó, tôi cũng sẽ không mất một cử tri nào” – ND). Bây giờ, đã quá rõ là họ sẽ theo ông ta đến bất cứ điểm độc tài nào mà ông ta muốn. Và điều đó nguy hiểm hơn là chỉ có một người. Ông ta có hẳn một đảng hậu thuẫn đằng sau.

                                                               *

Ở Mỹ, theo một số người, điều này không thể xảy ra ở đây – bất kể những điều như: Một chế độ chuyên quyền, một chế độ độc tài hay một chế độ phát xít. Tôi nghĩ rằng nó đang xảy ra ở đây. Và tôi nghĩ rằng rất nhiều người không chuẩn bị, trong đảng Dân chủ hoặc các phương tiện truyền thông, để thấy những gì đang xảy ra ngay lúc này. Có phải do Donald Trump mà nền dân chủ bị chết như thế này không?

Có thể như vậy. Thật là thú vị, ý tôi nói rằng chúng ta có thể có một cuộc bầu cử vào năm 2024 mà đảng đối lập sẽ đánh cắp. Điều đó không thường xuyên xảy ra. Nhưng hãy nhìn xem, chúng tôi đã viết “Nền dân chủ chết như thế nào” chính xác với những lý do mà anh đã nói. Tất cả chúng ta, những người Mỹ, coi nền dân chủ của mình là điều hiển nhiên. Tôi đã trưởng thành trong năm năm qua, lúc trước tôi có thể cười chế nhạo anh, nếu anh nói rằng nền dân chủ có thể chết. Đối với 99% người Mỹ trên khắp các lãnh vực chính trị, chúng ta xem hành vi của các chính trị gia là hiển nhiên, dù họ có hành động liều lĩnh đến đâu, thật sự chúng ta vẫn không thể phá vỡ được nền dân chủ của mình.

Chúng tôi viết cuốn sách vì chúng tôi bắt đầu thấy, đây này, chúng ta có thể đánh mất nền dân chủ của mình. Và mặc dù vào lúc đó, chúng tôi chỉ thấy sự nguy hiểm ở mức độ 5 hoặc 6, chúng tôi nghĩ rằng việc nâng cao nhận thức của mọi người là điều tốt. Người Mỹ bây giờ lo sợ nhiều so với 5, 6, 7 năm qua, nhưng tôi thấy anh nghĩ đúng. Chúng ta trên các phương tiện truyền thông, hầu hết người Mỹ, hầu hết các đảng viên lâu năm và thậm chí cả đảng Dân chủ, thậm chí cả chính quyền của Biden, chưa hoàn toàn có mức độ khẩn cấp mà chúng ta cần phải có.

                                                            *

Tôi chưa bao giờ nghe một tổng thống Mỹ nào nói về cuộc chiến giữa chuyên quyền và dân chủ như cách Tổng thống Biden nói. Nhiều lần nó được nói đến ở ngoại quốc, nhưng ông ấy cũng mang nó về nói ở nước Mỹ. Có một cuộc thăm dò ý kiến của CBS hồi tháng 7, trong đó 55% những người ủng hộ Trump – không phải các đảng viên đảng Cộng hòa, mà những người ủng hộ Trump – coi ngày 6/1 là một hành động bảo vệ tự do. Điều đó báo động cho anh ra sao? Chúng ta đang đi đến một điểm mà nếu đảng Cộng hòa nói họ chấp nhận bạo lực, có thể gọi họ là một phong trào phát xít được không? Và chuyện này hoàn toàn không phóng đại.

Riêng tôi, tôi luôn chống lại cái nhãn hiệu “phát xít”. Tôi nghĩ nó dính dáng tới những người cực hữu mà chúng ta không thích cho lắm. Tôi nghĩ bây giờ nhãn hiệu đó dễ được bào chữa hơn so với vài năm trước đây. Nhưng tôi nghĩ nó minh bạch và dễ chấp nhận hơn khi mình nói rõ ràng: Bây giờ, đây là một đảng độc tài công khai.

Anh có thể dùng các biện pháp khác nhau, nhưng một số dấu hiệu rõ ràng mà các học giả của các chế độ đều đồng ý là: Một đảng phái nồng nhiệt đón tiếp, dung túng, chấp nhận và thúc đẩy bạo lực chính trị, một đảng phái không chấp nhận thất bại trong bầu cử và không chịu chấp nhận thất bại. Trên hai tiêu chuẩn đó, nhất là trong khoảng thời gian giữa tháng 11/2020 đến tháng 1/2021, chúng ta thấy phần lớn đảng Cộng hòa lung lay và thiếu sót hai tiêu chuẩn này: Luôn luôn từ bỏ bạo lực, luôn luôn chấp nhận thất bại. Họ không còn thực hiện một trong những điều đó. Vì thế, tôi đã không nói điều này với anh khi chúng tôi xuất bản cuốn sách lần đầu tiên, nhưng tôi nghĩ mình có thể gọi đảng Cộng hòa một cách hợp pháp là: Một đảng độc tài.

                                                              *

Sau ngày 6/1, tôi cũng ngạc nhiên như anh. Tôi thật sự nghĩ rằng đảng Cộng hòa sẽ truất phế Donald Trump và tuyên bố: “Ông ta đi rồi. Ông ta đã nói láo hai tháng liền. Ông ta rõ ràng đã xúi giục cuộc bạo động này. Nó có thể là sự vi phạm hình sự, nó có thể không, nhưng rõ ràng là ông ta. Ông ta đã làm điều đó”. Một tuần sau, tại phòng họp Hạ viện, Kevin McCarthy tố cáo Donald Trump. Rồi thời gian trôi qua, và bây giờ họ tán dương những người đã gây ra cuộc bạo động. Tệ hơn nữa, họ đang tôn vinh những người như Ashli ​​Babbitt là liệt sĩ. Cô Babbitt đã bị giết khi xông vào một khu vực an ninh, chống lại sự chỉ dẫn của một viên cảnh sát vì ông biết có những viên chức dân cử đang làm việc gần đó. Điều đó có nghĩa gì đối với anh? Anh lo ngại gì khi nghe Donald Trump bênh vực những kẻ tấn công, nói họ bị đàn áp, nói họ là tù nhân chính trị và bênh vực Ashli ​​Babbitt công khai?

Ý tôi muốn nói, đây là những gì các phong trào chính trị độc tài thực hiện. Tôi không muốn so sánh với chủ nghĩa phát xít Ý hay Đức Quốc xã một cách vội vàng, nhưng đó là kiểu mà các đảng phát xít đã từng làm. Họ tôn vinh, bênh vực, khuyến khích bạo lực. Và bạo lực là con đường dẫn đến quyền lực, vì vậy họ OK với nó từ trên xuống dưới, từ các nhà hoạt động bình dân, đến cử tri, đến các nhà lãnh đạo. Họ OK với những cuộc chiếm đoạt quyền hành bằng bạo lực. Làm sao anh hiểu khác về ngày 6/1, phản ứng của mọi người về ngày hôm đó, và bây giờ là sự tôn vinh ngày 6/1, những người này sẽ OK với chuyện cướp chính quyền bằng bạo lực?

Tôi đã có phản ứng giống như anh trong những ngày sau ngày 6/1. Tôi thật sự hy vọng, lắng nghe Mitch McConnell tại phòng họp Thượng viện, lắng nghe McCarthy, hy vọng rằng cuối cùng đây sẽ là một bước ngoặt. Nhưng tôi nghĩ các đảng viên đảng Cộng hòa đã mất vài ngày để thử chiều gió và họ nhận ra rằng, các cử tri vẫn thuộc về Trump. Và vì họ cần thắng trong các cuộc bầu cử sơ bộ, và vì những người này quá hèn để đứng lên đấu tranh cho dân chủ thay vì cho sự nghiệp chính trị của mình, nên họ đã chọn đứng về phía các cử tri của Trump.

Họ không muốn, vì bất cứ lý do gì – ngoại trừ Adam Kinzinger và Liz Cheney và một số ít người khác, nhiều người sắp mãn nhiệm – họ không muốn đứng lên phản kháng lại các cử tri của Trump. Phản kháng lại các cử tri của Trump có nghĩa là họ có thể chấm dứt sự nghiệp chính trị của mình và họ không muốn làm điều đó chút nào. Họ thà giết chết nền dân chủ.

                                                              *

Họ theo đuổi quyền lực bằng mọi giá. Đó là thứ mà mình đã từng đọc trong sách lịch sử. Tôi đang đọc “Sự vùng dậy và sự sụp đổ của Đệ tam Đế chế” (The Rise and Fall of the Third Reich) và “Cơn bão đang ập tới” (The Gathering Storm) của Winston Churchill cùng một lúc, tôi sợ phát khiếp với những gì chúng ta đang trải qua. Thật là tàn nhẫn khi nhìn vào nước Đức và sự nổi dậy của Đức Quốc xã, mà Churchill nói: “Chúng ta có muôn vàn cơ hội để ngăn chặn điều này nhưng chúng ta đã không làm gì cả”. Tôi muốn anh chia sẻ những điều đã thành công ở các nước khác, để nó có thể trở thành một kiểu mẫu ở đây, cho ngay cả các đảng chính trị đang cạnh tranh nhau, để họ cùng tham gia thiết lập một liên đoàn ủng hộ dân chủ về cơ bản – không cần cùng ý thức hệ, nhưng tối thiểu phải ủng hộ nền dân chủ.

Trước hết, tôi xin nói rằng sẽ không có một giải pháp thần kỳ nào cả. Khi mình ở trong tình trạng mà một trong hai đảng chính trị đại diện cho gần một nửa đất nước, thực hiện hành động phản dân chủ, điều đó sẽ không thực hiện được dễ dàng. Và chúng ta sẽ phải tham gia trận chiến này, tôi nghĩ, nhiều khi đến 10, 15, 20 năm nữa. Đây không phải là việc mà chúng ta kết thúc trong vài năm tới.

Điều tốt là, chúng ta có thể không bao giờ phải chịu nguyên tắc độc đảng lâu dài. Hoa Kỳ cũng có rất nhiều tổ chức hoạt động. Phe đối lập “dân chủ nhỏ”, chủ yếu là đảng Dân chủ, rất mạnh. Nó được tổ chức tốt, nó khả thi về mặt bầu cử, nó được tài trợ tốt. Đây không phải là một phe đối lập có thể bị đàn áp như ở Nga, Hungary hoặc Venezuela. Cho nên ngay cả trong trường hợp xấu nhất, ngay cả khi đảng Cộng hòa cướp cuộc bầu cử năm 2024, kết thúc nền dân chủ trong phút chốc – và điều đó có thể xảy ra – nhưng nó sẽ không có nghĩa là hết chuyện. Chúng ta sẽ không vướng vào 30 năm của chủ nghĩa độc tài. Đảng Dân chủ sẽ chống lại. Sẽ có các cuộc biểu tình trên đường phố. Sẽ có một cuộc bầu cử khác. Nó có thể là một cuộc bầu cử không hoàn toàn công bằng, nhưng đảng Dân chủ sẽ tiếp tục đấu tranh để cầm quyền. Có thể chúng ta đến một giai đoạn “rơi vào trong và thoát ra ngoài khủng hoảng”, thay vì hoàn toàn rơi vào một giai đoạn suy thoái dài hạn.

Chúng ta phải làm gì? Riêng tôi nghĩ rằng, đây là bài học mà chúng ta đã thu nhập được từ các trường hợp khác, đặc biệt ở châu Âu, là một liên minh dân chủ nhỏ, rộng rãi, bao gồm phái cấp tiến của đảng Dân chủ, đến những người dân chủ bảo thủ. Họ phải hoan hỷ đón nhận các đảng viên đảng Cộng hòa muốn tham gia. Hiện đó không phải là một việc làm dễ dàng cho phái cấp tiến. Nghĩa là họ phải hy sinh một số mục tiêu chính sách và mục tiêu chương trình, và tham gia liên minh chính trị với những người mà họ thật sự không thích, cũng như họ đã từng bất đồng trong quá khứ.

Liz Cheney không thấm gì so với một số người có thể cuối cùng sẽ tham gia vào liên minh dân chủ. Nhưng đó là cách duy nhất để chúng ta bảo đảm chúng ta sẽ thắng, là chúng ta xây dựng một liên minh với các đảng viên đảng Cộng hòa cũng như những người bảo thủ, càng nhiều càng tốt: Những người theo đạo Tin lành, những thương gia. Đó phải là một liên minh rộng rãi. Nếu nó chỉ là một liên minh cho tiểu bang xanh (tiểu bang nghiêng về đảng Dân chủ), thì vẫn chưa đủ.

                                                         *

Thật là ngoài sức tưởng tượng khi mình có cuộc trò chuyện này ở Mỹ vào năm 2021. Nó giống như trong sách của Philip Roth. Nó có thật và đang xảy ra ngay tại đây. Anh có lạc quan không? Anh đã đề cập đến những thứ mang lại cho anh niềm hy vọng. Trên thực tế, khi đảng Dân chủ còn kiểm soát Quốc hội, điều này có mang lại cho anh nhiều hy vọng hơn nếu họ thông qua đạo luật bầu cử (voting rights act), một đạo luật “tự do bỏ phiếu” hay một đạo luật tương tự?

Ồ, đúng vậy. Tôi nhìn lại Đạo luật Lodge năm 1890 (1), ngay trước khi củng cố luật Jim Crow (2). Đã có đạo luật thiết lập một sự giám sát liên bang rộng lớn hơn cho các cuộc bầu cử, đã được Hạ viện thông qua, được đa số Thượng viện ủng hộ, và bị chặn bởi “chiến thuật câu giờ bằng diễn văn” (filibuster). Nhưng phái đa số Thượng viện đó cuối cùng đã tan vỡ vì đảng Cộng hòa, mà lúc đó là đảng ủng hộ mạnh mẽ quyền bỏ phiếu, bất bình về chuyện giao dịch thương mại và các ưu tiên khác. Họ đã từ bỏ, không thông qua dự luật, và ngay lập tức các tiểu bang “Confederate” (3), các tiểu bang miền Nam, bắt đầu tiến hành các diễn đàn hiến pháp và diễn đàn bầu cử để tước quyền của người Mỹ da đen mà dân số của họ chiếm gần phân nửa ở miền Nam. Việc này đã mở ra 80 năm chủ nghĩa độc tài ở miền Nam vì chúng ta không thông qua dự luật dân chủ đó vào năm 1890. Tôi không nghĩ mọi thứ sẽ trở nên tồi tệ như thế trong lúc này, nhưng đó là hậu quả nếu chúng ta không thực hiện các bước nhỏ để chống lại sự đàn áp cử tri và đảo chính bầu cử.

Điều gì cho tôi hy vọng? Một vài điều sau đây. Tôi nghĩ rằng các nguyên liệu thô [cần thiết] cho sự tồn tại của nền dân chủ đang hiện hữu ở Hoa Kỳ. Sự mất cân bằng bất thường về quyền lực giữa bên này và bên kia mà mình thấy ở Nga, ở Venezuela, ở Thổ Nhĩ Kỳ hoặc ở Hungary, không xuất hiện ở Mỹ. Đây là một cuộc chiến khá công bằng. Nó có thể trở nên xấu xa, nó có thể rơi vào một số cuộc khủng hoảng khá nhơ nhuốc, nhưng đảng Dân chủ sẽ tiếp tục có cơ hội đấu tranh trong nhiều năm tới.

Tôi nghĩ điều mang lại cho tôi niềm hy vọng nhất là, chúng ta đang sắp sửa tạo dựng một nền dân chủ đa chủng tộc chưa từng có. Đó là một điều rất khó thực hiện, và có lẽ không xã hội nào khác đã thật sự làm được điều đó. Chúng ta chưa làm, nhưng chúng ta đang trên con đường tiến hành. Chúng ta đã chính thức tiến đến đó vào năm 1965, và chúng ta đã đi theo đường hướng đó nửa thế kỷ qua. Đó là điều mà cuộc tranh đấu này phải làm. Đó là phản ứng mà đảng Cộng hòa phải có. Nhưng nếu chúng ta thắng – và nó sẽ không dễ dàng hay nhanh chóng – tôi nghĩ về mặt khác, đó có thể là một thí nghiệm dân chủ đáng chú ý, mà có thể trở thành một mô hình cho thế giới. Điều đó giúp tôi ngủ ngon vào ban đêm và thức dậy ngày hôm sau để tiếp tục sống.

                                                            *

Nhiều người khẳng định rằng, Donald Trump nên bị truy tố bởi những điều ông ta gây ra trong ngày 6/1. Liệu điều đó có thật sự chấm dứt mối đe dọa, hay tại thời điểm này, nó vượt qua các giới hạn những gì dính dáng đến Donald Trump?

Tôi nghĩ, chắc chắn vượt qua Trump và tràn ngập khắp đảng Cộng hòa. Trump có thể đến Ái Nhĩ Lan sống lưu vong vào ngày mai, ông ta có thể qua đời vào ngày mai, nhưng điều đó sẽ không kết thúc sự xáo động. Hệ tư tưởng này sẽ tồn tại lâu dài, cho dù từ Tucker Carlson hay ai khác. Có nhiều, rất nhiều doanh nhân chính trị, vì thấy Trump đã làm bậy, vì thấy ông ta đã vượt qua lằn ranh đó, vì thấy ông ta đã thiết lập một kiểu danh tính đó, tôi nghĩ rằng chả ai muốn đặt nó trở về tình trạng cũ.

Trump là một nhân vật duy nhất và chắc chắn sẽ không ai có thể bắt chước ông ta. Tôi nghĩ sẽ có một cuộc tranh luận thú vị để truy tố Trump. Đó là con dao hai lưỡi, nhưng tôi nghĩ mình có thể tạo ra một án lệ khá tốt. Nhưng ngay cả khi làm được như vậy, mọi việc vẫn chưa kết thúc. Về bản chất, theo tôi, đảng Cộng hòa sẽ tiếp tục là một đảng theo chủ nghĩa Trump trong một thời gian nữa.

                                                         *

Gần đây, các thành viên đảng Dân chủ ở Quốc hội, Adam Schiff và những người khác, đã đưa ra luật cải cách hệ thống chính quyền, dựa vào những gì mà Trump đã làm trong tòa Bạch Ốc. Không phải về cuộc bầu cử, mà về cách ông ta sử dụng quyền lực. Chúng ta đã có rất nhiều cải cách sau vụ Watergate. Anh có nghĩ rằng đảng Dân chủ nên ưu tiên thực hiện điều đó, cũng như quyền bỏ phiếu? Lỡ tổng thống kế tiếp có thể không phải là một đảng viên đảng Dân chủ – có thể là Trump, hoặc một người khác như Trump – liệu họ có nên ban hành cải cách ngay bây giờ?

Chắc chắn rồi. Dĩ nhiên thực hiện việc cải cách hiện rất khó, vì rất khó để loại bỏ ngay cả một phiếu bầu của đảng viên đảng Cộng hòa. Nói thì dễ hơn làm, nhưng những gì Adam Schiff nói rất có lý đối với tôi. Trong hệ thống chính quyền của chúng ta, như chúng tôi đã viết trong “Nền dân chủ chết như thế nào”, các quy tắc rất mù mờ và chúng ta phụ thuộc nhiều vào sự kiềm chế của các chính trị gia qua nhiều năm.

Chúng ta đã tin tưởng rằng các chính trị gia sẽ không làm bậy. Họ sẽ không kiếm được hàng triệu đô la một cách trắng trợn từ việc trở thành tổng thống. Họ sẽ không ân xá cho bạn bè hoặc những người thông đồng với họ. Và bây giờ rõ ràng, với mức độ chia rẽ, với gương xấu mà một số người đã làm, chúng ta sẽ phải chính thức hóa những gì được từng là chuẩn mực không chính thức. Chúng ta không thể dựa vào sự tự kiềm chế nữa. Chúng ta không thể dựa vào sự kiên nhẫn, chịu đựng, khoan dung. Chúng ta cần tạo ra các nguyên tắc cứng rắn hơn, thay vì các nguyên tắc lỏng lẻo.

______

Chú thích của người dịch:

(1) Đạo luật Lodge năm 1890: Là đạo luật công nhận quyền bầu cử của người da đen, để họ được bỏ phiếu ở miền Nam Hoa Kỳ.

(2) Luật Jim Crow: Là luật phân biệt chủng tộc (1877-1965) ở miền Nam Hoa Kỳ, được ban hành bởi các cơ quan lập pháp ở các tiểu bang bị những người da trắng thống trị. Luật này quy định, các khu vực công cộng ở miền Nam Hoa Kỳ như phòng vệ sinh, nhà hàng, xe buýt… dành riêng cho người da trắng và người da đen, hai nhóm người này không được sử dụng chung với nhau.

Sự củng cố luật Jim Crow là sự kết hợp chính quyền của các tiểu bang quanh Virginia hồi thập niên 1950 để củng cố quyền lợi về kinh tế và bầu cử của những người da trắng.

(3) Tiểu bang “Confederate”: Là 11 tiểu bang ở miền Nam Hoa Kỳ trong thời nội chiến Mỹ (1861-1865). Những tiểu bang này theo chủ nghĩa đề cao người da trắng và ủng hộ nô lệ.

.

.

.

MỸ TRỞ LẠI HỘI ĐỒNG NHÂN QUYỀN LIÊN HIỆP QUỐC (Thanh Hà – RFI)

Tháng Mười 17, 2021

.

.

.

Mỹ trở lại Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc

Thanh Hà  –  RFI

Đăng ngày: 15/10/2021 – 12:03

https://www.rfi.fr/vi/qu%E1%BB%91c-t%E1%BA%BF/20211015-m%E1%BB%B9-tr%E1%BB%9F-l%E1%BA%A1i-h%E1%BB%99i-%…BB%87p-qu%E1%BB%91c

Liên Hiệp Quốc ngày 14/10/2021 biểu quyết cho phép Hoa Kỳ trở lại với Hội Đồng Nhân Quyền (HRC). Tháng 6/2018, Washington dưới chính quyền Trump đã ra khỏi tổ chức này với lý do HRC « che chở cho các quốc gia vi phạm nhân quyền » và có khuynh hướng bài Do Thái.

Trong phiên họp hôm qua tại New York, 168 trên tổng số 193 quốc gia bỏ phiếu thuận để Mỹ hội nhập trở lại Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc. Tổ chức này bao gồm 47 thành viên bắt đầu hoạt động từ năm 2006, trụ sở đặt tại Genève, Thụy Sĩ. Các thành viên được bầu lại 3 năm một lần. Washington sẽ chính thức trở lại Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc kể từ ngày 01/01/2022 cùng với 17 nước khác, trong đó Ấn Độ, Malaysia hay Qatar, Achentina … Giới quan sát dự báo với việc Washington hội nhập lại định chế đa quốc gia này, « nhiều cuộc tranh cãi gay go sẽ diễn ra, giữa Mỹ và Trung Quốc hay Nga ».

Dưới chính quyền Trump, Hoa Kỳ đã rút lui khỏi Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc. Hãng tin Reuters lưu ý, trong thời gian Mỹ vắng mặt, Trung Quốc và nhiều đối tác của Bắc Kinh, như là Venezuela hay Belarus, đã tận dụng thời cơ thông qua những tuyên bố chung ủng hộ Bắc Kinh trên các vấn đề từ Hồng Kông đến Tây Tạng hay Tân Cương.

Tháng Giêng 2021, khi lên cầm quyền, tổng thống Joe Biden tuyên bố Nhà Trắng xem nhân quyền sẽ là « trung tâm » trong chính sách đối ngoại. Đại sứ Mỹ bên cạnh Liên Hiệp Quốc, Linda Thomas Greenfiels, trong thông cáo hôm qua nhấn mạnh trong giai đoạn đầu, Washington có thể sẽ xem xét trên các hồ sơ liên quan đến Afghanistan, Miến Điện, Trung Quốc, Ethiopia, Syria và Yemen. Đại diện của Hoa Kỳ cho biết thêm là sẽ đặc biệt chú ý đến trường hợp của Israel, không để các tuyên bố « quá đáng » bất lợi cho quốc gia này. 

Một cuộc điều tra do Reuters thực hiện hồi tháng 9/2021 cho thấy ngay cả chính quyền Biden đôi khi cũng đã gạt vấn đề nhân quyền sang một bên vì những ưu tiên như là « an ninh quốc gia hay nhu cầu cần nối lại đối thoại với một số nước lớn ».

Tổ chức quan sát nhân quyền UN Watch chỉ trích Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc, xem cơ quan này là một « trò hề » khi kết nạp các những quốc gia chà đạp nhân quyền, như Syria, Kazakhstan …

                                                          ***

Các nội dung liên quan

.

Mỹ rút khỏi Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc

.

Trung Quốc bị nghi thao túng Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc

.

Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp Quốc sẽ chấp nhận Việt Nam?

.

.

.

MIẾN ĐIỆN BỊ LOẠI KHỎI THƯỢNG ĐỈNH ASEAN (Thanh Hà – RFI)

Tháng Mười 17, 2021

.

.

.

Miến Điện bị loại khỏi thượng đỉnh ASEAN

Thanh Hà  –  RFI

Đăng ngày: 16/10/2021 – 11:14

https://www.rfi.fr/vi/ch%C3%A2u-%C3%A1/20211016-mi%E1%BA%BFn-%C4%91i%E1%BB%87n-b%E1%BB%8B-lo%E1%BA%A1i-kh%E1%BB%8Fi-th%C6%B0%E1%BB%A3ng-%C4%91%E1%BB%89nh-asean

Trong cương vị chủ tịch luân phiên hiệp hội các nước Đông Nam Á, Brunei ngày 16/10/20201 thông báo lãnh đạo tập đoàn quân sự Miến Điện, tướng Min Aung Hlaing, không được mời tham dự thượng đỉnh ASEAN. Lý do : Naypyidaw không thực hiện đầy đủ kế hoạch 5 điểm nối lại đối thoại tại Miến Điện 10 tháng sau cuộc đảo chính do quân đội tiến hành. 

https://s.rfi.fr/media/display/4d310900-2e61-11ec-8cd5-005056bf30b7/w:980/p:16×9/AP21057180808169.webp

Tướng Min Aung Hlaing, trên truyền hình tuyên bố nắm quyền lãnh đạo Miến Điện, ngày 11/02/2021, tại Naypyitaw sau cuộc đảo chính ngày 01/02/2021. AP

Kết thúc cuộc họp trực tuyến hôm 15/10/2021 ở cấp ngoại trưởng, các bên quyết định không mời đại diện của chính quyền Miến Điện. Quyết định được đưa ra sau khi Naypyidaw từ chối cho phép đại diện của Hiệp hội các nước Đông Nam Á tiếp xúc với tất cả các bên, trong đó có cựu lãnh đạo chính quyền dân sự Miến Điện bị lật đổ, bà Aung San Suu Kyi.

Thông cáo chính thức của các ngoại trưởng ASEAN giải thích thêm : Quân đội Miến Điện không thi hành đầy đủ thỏa thuận nhằm vãn hồi đối thoại chính trị, tạo điều kiện thuận lợi cho các công tác nhân đạo, tại quốc gia Đông Nam Á này từ sau cuộc đảo chính ngày 01/02/2021.

Hãng tin Pháp AFP nhận định việc không mời lãnh đạo tập đoàn quân sự Miến Điện đến dự thượng đỉnh tại Brunei mở ra từ ngày 26 đến 28/10/2021, là một “phản ứng mạnh mẽ hiếm thấy” của ASEAN. Thái độ cứng rắn này nhằm hai mục đích. Một là xoa dịu những chỉ trích của cộng đồng quốc tế cho là các nước Đông Nam Á đã nhu nhược và hai là “gửi một thông điệp chính trị” đến Naypyidaw là đã đến lúc tập đoàn quân sự Miến Điện cần chứng tỏ thiện chí và thi hành nghiêm chỉnh thỏa thuận 5 điểm như đã cam kết với ASEAN hồi tháng 4/2021, hai tháng sau cuộc đảo chính. 

Thông tín viên đài RFI trong khu vực, Carol Isoux, cho biết thêm chi tiết:

 “ Sau cuộc họp kéo dài hơn hai giờ đồng hồ, ngoại trưởng 10 nước ASEAN quyết định không cho phép Miến Điện tham dự thượng đỉnh vào cuối tháng này do thái độ của giới tướng lĩnh cầm quyền, không tuân thủ những cam kết.

Tập đoàn quân sự Naypyidaw đã từ chối toàn bộ những yêu cầu của đặc sứ  ASEAN về Miến Điện. Trong đó có đòi hỏi được tiếp xúc với cựu cố vấn Nhà Nước Miến Điện, Aung San Suu Kyi. Bà vẫn đang bị giam giữ.

Trên thực tế thì chuyến công tác của đặc sứ ASEAN liên tục bị dời lại và tình hình xung đột vũ trang tại chỗ trở nên tồi tệ. Như vậy là lập trường cứng rắn do Singapore, Malaysia và Indonesia chủ xướng đã được lắng nghe hơn là giải pháp thỏa hiệp như là Thái Lan hay Việt Nam mong muốn.

ASEAN là tổ chức đầu tiên trong số những đối tác của Miến Điện. Hiệp hội này đang huy động nhiều nỗ lực trên hồ sơ Miến Điện, vì đó là cả uy tín của toàn khối trên trường quốc tế” . 

                                                       ***

Các nội dung liên quan

.

Miến Điện chấp nhận lời kêu gọi ngưng bắn của ASEAN

.

Hoa Kỳ và Nhật Bản tuyên bố ủng hộ đặc phái viên ASEAN về Miến Điện

.

ASEAN có thể không mời lãnh đạo quân đội Miến Điện

.

.

COP 15 vê DA DẠNG SINH HỌC KHÉP LẠI PHẦN ĐẦU VỚI MỘT SỐ TIẾN BỘ (Thùy Dương – RFI)

Tháng Mười 17, 2021

.

.

.

COP15 về đa dạng sinh học khép lại phần đầu với một số tiến bộ

Thùy Dương  –  RFI

Đăng ngày: 16/10/2021 – 14:23

https://www.rfi.fr/vi/qu%E1%BB%91c-t%E1%BA%BF/20211016-cop15-v%E1%BB%81-%C4%91a-d%E1%BA%A1ng-sinh-h%E…BA%BFn-b%E1%BB%99

Hội nghị lần thứ 15 các bên tham gia Công ước về đa dạng sinh học (COP15) dưới sự bảo trợ của Liên Hiệp Quốc tại thành phố Côn Minh, miền nam Trung Quốc đã khép lại chặng thứ nhất vào hôm thứ Sáu 15/10/2021. Các đại biểu của 195 quốc gia và Liên Hiệp Âu Châu cam kết đặt ra các mục tiêu “đầy tham vọng” để ngăn chặn việc mất đa dạng sinh học và phá hủy các hệ sinh thái do hoạt động của con người.

https://s.rfi.fr/media/display/c25d3a54-2e7b-11ec-93c7-005056bf30b7/w:980/p:16×9/AP21285255591751.webp

Công viên thành phố Côn Minh Trung Quốc được trang hoàng nhân sự kiện COP 15 về bảo vệ đa dạng sinh học, ngày 02/10/2021. AP

AFP cho biết các nước đã thông qua tuyên bố công nhận tầm quan trọng của đa dạng sinh học đối với sức khỏe con người, đồng thời củng cố luật bảo vệ các giống loài và cải thiện việc chia sẻ các nguồn gen. “Khung đa dạng sinh học sau năm 2020” cũng bao gồm các đề xuất thúc đẩy đầu tư lên thành 200 tỷ đô la một năm cho bảo vệ đa dạng sinh học và giảm trợ cấp ít nhất 500 tỉ đô la/năm cho các ngành gây ô nhiễm.   

COP15 cũng đã đạt được một số cam kết về tài chính để tài trợ cho việc bảo vệ đa dạng sinh thái. Trung Quốc hôm 12/10 cam kết đóng góp 233 triệu đô la vào một quỹ mới để bảo vệ đa dạng sinh học ở các nước đang phát triển, Nhật Bản hứa tặng 17 triệu đô la. Theo một số chuyên gia, đây chỉ là “một khởi đầu khiêm tốn” nhưng những thông báo nói trên cho thấy vấn đề tài chính đang được đặt thành tâm điểm của các cuộc thảo luận và đó là “một dấu hiệu tốt”. 

Tuy nhiên, đây mới chỉ là chặng thứ nhất của COP15. Vào tháng Giêng 2022 sẽ có các cuộc thảo luận tại Genève, Thụy Sĩ và đến tháng 04/2022 các cuộc đàm phán trực tiếp sẽ được tổ chức ở Côn Minh, để vạch ra các mục tiêu chi tiết về bảo tồn đa dạng sinh học cho thập niên tới đây.

.

.

.