ĐÃ ĐẾN LÚC HÌNH THÀNH ĐỐI TÁC MỸ – NHẬT về VẤN ĐỀ ĐẠI DỊCH (James Gannon  – The Diplomat)

Tháng Một 29, 2022

.

.

.

Đã đến lúc hình thành Đối tác Mỹ – Nhật về vấn đề đại dịch

James Gannon  –  The Diplomat  

Nguyễn Thị Kim Phụng, biên dịch

28/01/2022

http://nghiencuuquocte.org/2022/01/28/da-den-luc-hinh-thanh-doi-tac-my-nhat-ve-van-de-dai-dich/

Ngoài trách nhiệm đạo đức, Nhật Bản và Mỹ có những lợi ích hấp dẫn trong việc hợp tác chặt chẽ hơn để ứng phó với đại dịch COVID-19 trên phạm vi quốc tế.

Omicron đang bắt đầu lan tràn khắp hai nước Mỹ và Nhật, làm cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa thủ tướng mới của Nhật Bản, Kishida Fumio, và Tổng thống Mỹ Joe Biden bị hoãn. Tạm thời, hai nhà lãnh đạo sẽ gặp mặt trong một hội nghị thượng đỉnh trực tuyến vào ngày 21/01. Sẽ là khôn ngoan nếu hai bên nhân cơ hội này chuẩn bị cơ sở cho việc khởi động quan hệ Đối tác Đại dịch Mỹ-Nhật nhằm giúp chấm dứt COVID-19 trên khắp thế giới.

Tháng 4 năm ngoái, Biden và Thủ tướng Nhật khi đó là Suga Yoshihide đã thông báo rằng họ sẽ hợp tác để giúp khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương phục hồi sau đại dịch. Đây là một chiến lược thông minh và phù hợp với trách nhiệm của họ, trong tư cách là nền kinh tế lớn thứ nhất và thứ ba thế giới. Nhưng từ đó tới nay, sự hợp tác hiếm khi được thể hiện rõ ràng, ngoài một số phối hợp nhằm hỗ trợ sáng kiến vaccine COVAX, và việc công bố Cơ chế Hợp tác Vaccine Quad (Mỹ, Nhật, Úc, Ấn) nhằm cung cấp 1 tỷ liều vaccine cho khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương vào cuối năm 2022.

Hợp tác hạn chế này diễn ra trong bối cảnh toàn thế giới vẫn còn chật vật ứng phó với đại dịch. Trong khi hơn 70% dân số ở các nước thu nhập cao đã được tiêm chủng đầy đủ, chưa đến 5% người dân ở các nước thu nhập thấp và các nước nghèo nhất thế giới thiếu thốn các thiết bị bảo hộ cá nhân, thiết bị chẩn đoán cơ bản, oxy, và các phương pháp trị liệu vốn phổ biến ở những nơi khác.

Trên thực tế, cộng đồng quốc tế đã không đạt được hết các mục tiêu chính đề ra trong cuộc chiến chống lại COVID-19. Cơ chế tăng tốc tiếp cận công cụ ứng phó với COVID-19 (ACT-A) của liên minh các trung tâm phản ứng toàn cầu ước tính rằng: cần phải cam kết tới 38 tỷ USD cho việc chủng ngừa, chẩn đoán và điều trị ở các nước nghèo nhất thế giới trong giai đoạn 2020-2021, nhưng tài trợ từ các nước mới chỉ bằng một nửa số tiền đó. Các quốc gia hàng đầu thế giới đều tán thành mục tiêu của WHO là tiêm chủng cho ít nhất 40% dân số ở mọi quốc gia vào cuối năm 2021. Tuy nhiên, đến cuối năm, chỉ có 7 trong số 54 quốc gia châu Phi hoàn thành chỉ tiêu, với chưa tới 10% dân số lục địa được tiêm chủng đầy đủ.

Mỹ gần như hoàn toàn vắng mặt trên trường quốc tế trong năm đầu tiên của đại dịch, nhưng từ năm 2021, nước này đã tích cực hoạt động để thúc đẩy phản ứng toàn cầu, âm thầm tài trợ quốc tế nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác – tổng cộng là 19 tỷ USD, theo thông tin từ Quỹ Kaiser Family. Một số nước EU cũng viện trợ rất hào phóng, nhưng các nước châu Á giàu có nhất, trong đó có Nhật Bản, lại tụt rất xa trong việc hỗ trợ ứng phó đại dịch toàn cầu.

Khác với Mỹ, chính phủ Nhật đã sớm trở thành nhà tài trợ cho công cuộc ứng phó COVID-19 quốc tế, phù hợp với tầm vóc của một nhà lãnh đạo y tế toàn cầu. Thế nhưng, dù bắt đầu từ sớm, cam kết của Nhật cuối cùng chỉ bằng 1/10 so với Mỹ – chưa đến 2 tỷ USD – trực tiếp hỗ trợ việc thử nghiệm, điều trị, và cung cấp vaccine COVID-19 ở các nước có thu nhập thấp và trung bình. Ngoài ra, họ cũng cam kết thêm khoảng 2 tỷ USD dưới dạng các khoản vay và viện trợ không hoàn lại để ổn định kinh tế và hỗ trợ thêm cho các quốc gia bị tổn thương bởi đại dịch.

Ngoài trách nhiệm đạo đức của mình, với tư cách là hai trong số các quốc gia giàu nhất thế giới, Nhật và Mỹ có những lợi ích hấp dẫn trong việc cùng nhau hợp tác sâu rộng hơn để chống lại COVID-19 trên trường quốc tế. Chính sách ngoại giao vaccine của Trung Quốc đã cho thấy rõ ràng có những hàm ý địa chiến lược quan trọng khi chứng minh rằng thế giới có thể trông cậy vào các nền dân chủ hàng đầu trong lúc cấp thiết. Và sự lan rộng của các biến thể Delta và Omicron còn nhấn mạnh một nguy cơ, nếu đại dịch lây lan ở các quốc gia nghèo nhất càng lâu, thì càng có nhiều khả năng một biến thể mới, nguy hiểm hơn sẽ phát sinh, đe dọa công dân ở Ohio, Osaka và mọi nơi khác trên thế giới.

Đó là lý do tại sao việc khởi động Quan hệ Đối tác Đại dịch Mỹ-Nhật mới là rất quan trọng. Lý tưởng nhất, nó sẽ bao gồm năm thành phần.

Đầu tiên và quan trọng nhất, là phối hợp để cung cấp thêm kinh phí cho hoạt động ứng phó toàn cầu. Mỹ đã sử dụng hầu hết các khoản tài trợ sẵn có, nhưng chính quyền Biden đang cân nhắc việc yêu cầu Quốc Hội tăng thêm ngân sách. Dưới con mắt của cộng đồng y tế toàn cầu, Biden đã chính thức nắm quyền điều hành phản ứng quốc tế nhờ Hội nghị Thượng đỉnh COVID-19 toàn cầu vào tháng 9/2021 và cam kết rằng Mỹ sẽ đóng vai trò là kho vaccine của thế giới. Ông dự kiến sẽ nhóm họp Thượng đỉnh COVID-19 lần thứ hai vào mùa xuân, có lẽ là vào giữa đến cuối tháng 3, và đó sẽ là một bối cảnh hoàn hảo để Kishida có thể bắt kịp Mỹ trong việc đưa ra cam kết tài trợ mới – lý tưởng là thêm 1 hoặc 1,5 tỷ USD nữa – cho các tổ chức đa phương đang đóng vai trò cốt lõi trong phản ứng toàn cầu. Sự hào phóng hơn của Nhật Bản, phối hợp với các cam kết mới của Mỹ, sẽ là những bằng chứng quan trọng trong việc truyền tải cam kết song phương thực sự đối với cuộc chiến.

Thứ hai, Mỹ và Nhật cũng cần tích cực hơn trong việc mở rộng sản xuất vaccine trong nước và toàn cầu. Cách đây khoảng 80 năm, cả hai quốc gia từng tiến hành một cuộc huy động toàn thể các ngành công nghiệp trong nước để gây chiến với nhau, thế nên thật khó hiểu là họ đã không sử dụng cùng một mức năng lượng như vậy trong trận chiến COVID-19 để cứu hàng triệu sinh mệnh. Chính phủ Nhật đang hy vọng hồi sinh ngành công nghiệp vaccine nội địa của mình, vì vậy nỗ lực này có thể còn giúp ích nhiều hơn cho chính họ.

Thứ ba, sẽ là khôn ngoan nếu Nhật tham gia cùng Mỹ trong việc hỗ trợ phát động một quỹ chuẩn bị cho đại dịch mới. Hàng loạt các nhà lãnh đạo y tế toàn cầu đã kết luận rằng một trong những cải cách cấp bách nhất thời hậu COVID là tạo ra một cơ chế phân bổ nguồn lực để tăng cường các nỗ lực giám sát đại dịch, chuẩn bị năng lực sẵn sàng ứng phó trên toàn thế giới, và yêu cầu một ủy ban cấp cao của G-20 tán thành kế hoạch tạo ra một cơ chế tài trợ mới, với ngân sách hàng năm là 10 tỷ USD. Quốc Hội Mỹ đã phân bổ 250 triệu USD cho quỹ này và Biden đã hứa sẽ tìm kiếm thêm tài trợ. Việc Nhật trực tiếp tham gia cùng dẫn đầu nỗ lực biến đề xuất này thành hiện thực sẽ càng có lợi cho y tế toàn cầu – và là một biểu hiện không thể chối cãi của tinh thần đoàn kết.

Thứ tư, Nhật Bản có nhiều kinh nghiệm trong việc thúc đẩy bảo hiểm y tế toàn dân (UHC), cả trong và ngoài nước. Quốc gia này có bề dày thành tích trong việc giúp các nước có thu nhập thấp và trung bình đi theo con đường tiến tới UHC của mình. Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) nên phối hợp tốt hơn với Tổ chức Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), và hỗ trợ công việc lâu dài của tổ chức này nhằm tăng cường hệ thống y tế, giúp các xã hội ứng phó tốt hơn với các mối đe dọa như đại dịch COVID-19.

Cuối cùng, đại dịch đã nhấn mạnh tầm quan trọng của Mỹ và Nhật trong việc đầu tư vào các hoạt động giao lưu và đối thoại giữa người dân với nhau. Một số lượng đáng ngạc nhiên các quan hệ nghiên cứu và hợp tác giữa Nhật và Mỹ trong các lĩnh vực khoa học và y học đã giúp các nhà nghiên cứu nhanh chóng chia sẻ các phát hiện về COVID-19, và việc tái khẳng định cam kết chung với các tổ chức chính phủ và phi chính phủ, vốn là nơi nảy sinh các quan hệ này, cũng rất quan trọng. Đồng thời, rõ ràng cũng cần làm sâu sắc hơn các cuộc đối thoại và trao đổi về mặt chính sách, chẳng hạn như giữa các chuyên gia và các nhà hoạch định chính sách, tập trung vào các vấn đề y tế-sức khỏe, phát triển, và quy định toàn cầu ở mỗi quốc gia. Đầu tư vào những lĩnh vực này sẽ giúp xây dựng cơ sở hạ tầng con người cho sự hợp tác trong tương lai.

Tất cả các thông cáo báo chí lớn của Nhật-Mỹ trong hai năm qua đều là các cam kết hợp tác về đại dịch COVID-19. Khởi động Quan hệ Đối tác Đại dịch Mỹ-Nhật và dành nguồn lực thực sự cho 5 ưu tiên kể trên sẽ cho phép Biden và Kishida vượt ra ngoài những lý thuyết suông và chứng tỏ rằng mình nghiêm túc trong việc khai thác tiềm năng của liên minh hai nước.

————————-

James Gannon là thành viên cấp cao tại Trung tâm Giao lưu Quốc tế Nhật Bản (JCIE /Mỹ).

Nguồn: James Gannon, It’s Time for a Japan-US Pandemic Partnership, The Diplomat, 20/01/2022

.

.

.

BỐN VẤN ĐỀ ĐỐI NGOẠI CỦA BIDEN (Đàn Chim Việt)

Tháng Một 29, 2022

.

.

.

Bốn vấn đề đối ngoại của Biden

Đàn Chim Việt 

27/01/2022

http://www.danchimviet.info/bon-van-de-doi-ngoai-cua-biden/01/2022/25099/

Làm tổng thống Mỹ sướng hay khổ? Bước vào năm thứ hai cầm quyền, các vấn đề đối nội của Tổng thống Biden phải kể đến Covid-19, lạm phát 7%, người đi làm đua nhau nghỉ việc, hàng hóa cần thiết trống trơn trên các kệ, các con chip cũng khan hiếm, và nhiều chuyện đau đầu khác.

Về mặt đối ngoại, là một “sen đầm quốc tế”, tổng thống Mỹ hiện nay đang đứng trước 4 vấn đề quan trọng, theo báo Washington Post. 2 trong 4 vấn đề có liên quan đến châu Á.

Cuộc đối đầu với Nga về Ukraine. Các cuộc tấn công bằng tên lửa của đám Houthi dường như muốn nhằm vào người Mỹ. Các vụ thử tên lửa mới nhất của Triều Tiên. Các màn hù dọa của Trung Quốc đối với Đài Loan. 

Bốn vấn đề đối ngoại hóc búa này đang leo thang, không có nhiều điểm chung, nhưng có mối liên hệ với nhau ở chỗ, mỗi đối thủ của Hoa Kỳ đang theo dõi cách Biden đưa ra quyết định trong vấn đề kia để tìm manh mối giải quyết cho vấn đề mình.

Chẳng thế mà Ned Price, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ gợi ý rằng những gì xảy ra ở Ukraine có thể khiến Trung Quốc hoặc Triều Tiên tăng hoặc bớt hung hăn hơn, và những vấn đề tại Ukraine có thể tầm vóc vượt khỏi Ukraine.

Putin khó đoán

Cuộc đối đầu với Tổng thống Nga Putin chiếm nhiều chỗ trên báo đài – như nó phải như vậy. Cách Biden đối phó với cuộc khủng hoảng ngày càng nóng này sẽ ảnh hưởng thêm đến nhận thức của người Mỹ về nhiệm kỳ tổng thống của ông, vốn đã nhận được sự ủng hộ thấp của cử tri trong nhiều tháng qua.

Từ Biden cho đến các quan chức thấp hơn đều cảnh báo Moscow có thể xâm lược Ukraine bất kỳ ngày nào, kết quả sẽ thảm khốc cho Ukraine và chiến tranh có thể lan sang NATO, một đồng minh mà Mỹ hứa bảo vệ.

Phát ngôn viện Tòa Bạch Ốc Jen Psaki nói với các phóng viên hôm thứ Hai: “Chúng tôi đã tham vấn với các đồng minh về việc bố trí lực lượng và hoàn chỉnh kế hoạch cho tất cả các tình huống.”

Tình hình căng thẳng về Ukraine ngày càng chuyển sang mức khủng hoảng thực sự kể từ thứ Hai, khi NATO cho chuyển nhiều thiết bị quân sự vào Đông Âu và Nga tiếp tục xây dựng lực lượng tập trung dọc theo biên giới với Ukraine.

Chính quyền Biden cũng đặt 8.500 binh sĩ trong tình trạng báo động cao, sẵn sàng được điều sang châu Âu. Nếu tổng thống quyết định lên đường, các binh sĩ này sẽ đóng trong các nước NATO giáp biên giới với Nga.

Một trong những khía cạnh thú vị là lần này Biden đã nhận được sự ủng hộ đầy đủ của Quốc hội, đặc biệt là đảng Cộng hòa, họ muốn ông có một cách tiếp cận mạnh mẽ hơn để răn đe Moscow. Có lẽ nhờ vậy mà tại cuộc họp báo hôm thứ Tư tuần trước, từ một thái độ yếu ớt – Biden cho biết ông đã nói với Putin rằng Hoa Kỳ sẽ “củng cố” các đồng minh NATO ở đông Âu “nếu quả thực là ông ấy xâm lược” – tổng thống Mỹ đã cứng rắn hơn – tuyên bố sẽ điều 8.500 quân, trước khi lực lượng Nga tiến xa hơn vào Ukraine.

Ngoại trưởng Antony Blinken sau đó còn nói rõ hơn về chuyện “tập họp các đơn vị” để chở đợi, ông nói rằng một vụ xâm nhập của Nga qua biên giới Ukraine, “cho dù là một người hay một nghìn binh sĩ” sẽ bị xem là một cuộc xâm lược.

Cái bóng của Iran

Các chiến binh Houthi ở Yemen gần đây đã gây ngạc nhiên khi họ bắn hai tên lửa đạn đạo, buộc quân đội Mỹ phải chạy vào các hầm trú ẩn tại Căn cứ Không quân Al Dhafra, gần thủ đô Abu Dhabi của UAE.

Đây là cuộc tấn công thứ hai của nhóm Houthi vào UAE trong vòng một tuần, đánh dấu một đợt bạo lực lan rộng nhanh chóng và nguy hiểm trong cuộc nội chiến kéo dài 7 năm tại Yemen.

Cách đây một năm, Biden đã đưa Houthi ra khỏi danh sách các tổ chức khủng bố nước ngoài của Hoa Kỳ; nhưng tại cuộc họp báo vào tuần trước, ông cho biết “đang xem xét” đưa nhóm này trở lại danh sách. Trước đó,  các đảng viên Cộng hòa đã đòi như vậy, và bây giờ, sau hai vụ bắn tên lửa, áp lực lại mạnh thêm.

Ai cũng biết Houthi chẳng thể nào làm được chuyện đó nếu không có Iran đứng sau.

Triều Tiên, mối tình lạnh nhạt

Triều Tiên cũng không dễ đối phó: Kim Jong Un đã thực hiện ba vụ thử vũ khí mà Bình Nhưỡng nói là tên lửa siêu thanh. Những quả đạn đó nhanh hơn, bay thấp hơn và cơ động hơn so với tên lửa truyền thống, khiến chúng khó bị hạ gục sau khi phóng đi. Tờ Wall Street Journal đưa tin vào hôm thứ Ba, Triều Tiên đã bắn ra hai tên lửa, có lẽ là tên lửa hành trình.

Triều Tiên đã công khai bác bỏ các cử chỉ ngoại giao hòa hoãn của Biden. Trong lúc này,  Triều Tiên chưa phải là ưu tiên hàng đầu ở Washington. Tổng thống Biden vẫn chưa chỉ định đại sứ mới cho Hàn Quốc và hiếm khi được truyền thông hỏi về chính sách của ông đối với Triều Tiên.

Cuối cùng là Trung Quốc

Hôm Chủ nhật, Trung Quốc đã cho 39 máy bay chiến đấu bay về phía Đài Loan trong cuộc xuất kích lớn nhất mở màn cho năm mới dương lịch, trong bối cảnh căng thẳng về tương lai của hòn đảo tự trị và khi Hoa Kỳ muốn khẳng định mạnh mẽ sự hiện diện của mình trong khu vực.

Sẵn dịp, các nhà ngoại giao và dư luận viên Trung Quốc không quên hô hào tình đoàn kết giữa Trung Quốc và Nga, gây chia rẽ giữa Hoa Kỳ và NATO, dùng ví dụ Ukraine để nói với NATO rằng Hoa Kỳ là một đồng minh không đáng tin cậy.

.

.

.

KINH TẾ TĂNG MẠNH SAO NGƯỜI MỸ VẪN BI QUAN? (Hiếu Chân / Saigon Nhỏ)

Tháng Một 29, 2022

.

.

.

Kinh tế tăng mạnh sao người Mỹ vẫn bi quan?

Hiếu Chân  –  Saigon Nhỏ
28 tháng 1, 2022

GDP của Mỹ tăng trưởng nhanh hơn dự báo của các tổ chức kinh tế quốc tế.

Nền kinh tế Hoa Kỳ đã phục hồi rất mạnh mẽ sau trận đại dịch do COVID-19 gây ra cách đây hai năm. Nhưng nhìn chung, người dân Mỹ vẫn cảm thấy bi quan về tình hình kinh tế đất nước và triển vọng tài chính cá nhân, khiến cho tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Joe Biden tiếp tục suy giảm.

.

GDP tăng cao nhất 40 năm

Số liệu kinh tế 2021 do Bộ Thương mại Hoa Kỳ công bố ngày thứ Năm 27 Tháng Giêng 2022 cho thấy, tổng sản lượng nội địa (GDP) trong năm ngoái đã tăng trưởng 5.7% sau khi bị giảm 3.4% trong năm 2020 do dịch COVID-19 làm trật bánh nền kinh tế toàn cầu và xóa sổ 21 triệu việc làm của nước Mỹ.

Đây là năm có mức tăng trưởng kinh tế cao nhất trong vòng bốn thập niên qua, kể từ năm 1984 dưới thời Tổng thống Ronald Reagan. Kinh tế đặc biệt tăng nhanh trong quý cuối cùng của năm 2021, đạt tốc độ tăng hàng năm là 6.9% bất chấp lạm phát tăng cao gây căng thẳng cho người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Theo các nhà kinh tế, sự kết hợp của các biện pháp nới lỏng tài chính và tiền tệ chưa từng có cùng sự phát triển nhanh chóng của vaccine COVID-19 là yếu tố giúp nền kinh tế phục hồi nhanh. Chi tiêu của các hộ gia đình tăng vững chắc cùng với các công ty gia tăng mua hàng để lấp đầy các kho hàng bị trống rỗng và khắc phục những sự gián đoạn trong chuỗi cung ứng cũng đã giúp nền kinh tế tăng tốc. 

Đến tháng Mười Hai vừa qua, thị trường lao động Mỹ đã khôi phục tất cả số việc làm bị mất do đại dịch, tiền lương tăng mạnh và chi tiêu của người tiêu dùng tăng cao hơn mức trước đại dịch.

Sao người Mỹ vẫn chưa vui?

Thị trường chứng khoán tăng nhẹ vào sáng thứ Năm 27 Tháng Một sau khi số liệu cho thấy kinh tế 2021 tăng trưởng mạnh, nhưng ngay sau đó đã quay trở lại xu hướng giảm đã có từ đầu năm đến nay. Đóng cửa phiên giao dịch, chỉ số Dow Jones giảm 0.3%, chỉ số S&P 500 giảm 0.7% và chỉ số công nghệ Nasdaq giảm tới 1.4% – cho thấy nhà đầu tư vẫn bi quan về tình hình kinh tế trong thời gian tới.

Các nhà kinh tế phân tích rằng, các yếu tố tạo ra sự gia tăng GDP mạnh mẽ trong năm 2021 đang bị phai nhạt dần. Các hộ gia đình đã tiêu hết số tiền trợ cấp kích thích kinh tế mà Quốc Hội phát ra; và mức tiền lời thấp kỷ lục sắp bị đảo ngược sau khi Ngân hàng Dự trữ Liên bang (Fed) khẳng định hồi đầu tuần rằng Fed sẽ tăng lãi suất từ tháng Ba sắp tới để kiềm chế lạm phát.

Trong khi đó, tỷ lệ lạm phát năm 2021 đã lên 6.5% trong quý bốn năm ngoái, mức cao nhất kể từ năm 1982. Lạm phát, hay giá cả tăng vọt, đã xói mòn lòng tin của người tiêu dùng, làm cho thu nhập thực của người lao động chẳng những không tăng lên theo đà tăng lương mà còn giảm đi trong thực tế. Thêm nữa, mặc dù vaccine ngừa COVID-19 đang dư thừa nhưng cuộc sống vẫn chưa quay trở lại tình trạng bình thường như người ta mong đợi.

Trên bình diện vĩ mô, số liệu mới về GDP cho thấy nền kinh tế Mỹ đã hồi phục hoàn toàn sau cú sụt giảm mạnh do đại dịch vào đầu năm 2020; nhưng nếu trừ đi phần lạm phát do giá cả hàng hóa tăng thì đà tăng GDP năm 2021 vẫn chưa theo kịp xu hướng tăng trưởng của thời trước đại dịch. Biểu đồ mà báo The New York Times xây dựng theo dữ kiện của Bộ Thương mại cho thấy so với năm 2017 (năm đầu tiên của chính quyền Trump) GDP danh nghĩa năm 2021 đã tăng tới 25% (đường xanh nhạt) nhưng nếu trừ đi phần lạm phát thì mức tăng chỉ còn hơn 10% (đường xanh đậm) và thấp hơn xu hướng tăng của kinh tế Mỹ nếu không có đại dịch COVID-19 cản phá (đường đứt khúc). 

Lạm phát cao làm cho tăng trưởng GDP của Mỹ không còn nhiều ý nghĩa.

Đối với cá nhân và gia đình, sức nặng của lạm phát được cảm thấy trong từng hoạt động hàng ngày. Người lao động thấy tiền lương tăng nhanh hơn so với các năm trước nhưng họ phải bỏ ra nhiều tiền hơn để mua thực phẩm, xăng dầu và các sản phẩm cần thiết khác; nhiều người nói rằng “paycheck” lớn hơn nhưng có giá trị nhỏ hơn, mua được ít đồ hơn năm trước.

Thị trường lao động phục hồi, số đơn xin trợ cấp thất nghiệp ngày càng giảm và trong tuần qua chỉ còn 30,000 đơn nhưng hàng triệu người Mỹ vẫn chưa muốn đi làm việc vì vướng bận con cái hoặc lo ngại lây nhiễm virus COVID-19.

Lạm phát, giá cả tăng cao và dịch COVID-19 chưa chấm dứt là các yếu tố quan trọng nhất làm cho người dân Mỹ cảm thấy bi quan về hiện tình kinh tế đất nước. Một cuộc khảo sát ý kiến của Viện Gallup hồi đầu tháng ghi nhận chỉ có 29% người Mỹ cho rằng nền kinh tế đang được cải thiện so với 61% tin rằng đời sống sẽ khó khăn hơn. Dữ kiện về kỳ vọng của người tiêu dùng do Fed chi nhánh New York thực hiện cho thấy 26.3% người Mỹ lo ngại tình hình tài chính của họ cuối năm nay sẽ tệ hơn cuối năm 2021 – con số cao hơn gần ba lần so với 9.9% có lo ngại như vậy vào cuối năm 2019, tức là ngay trước khi đại dịch bùng phát.

Thách thức chính quyền Biden và đảng Dân Chủ

Tâm lý bi quan của người dân Mỹ đang gây khó khăn cho Tổng thống Joe Biden khi chỉ còn 10 tháng nữa là đến cuộc bầu cử Quốc Hội giữa kỳ. Sự suy giảm niềm tin của người dân vào nền kinh tế – và vào năng lực của ông Biden trong việc giải quyết nó – sẽ là một thách thức lớn của đảng Dân Chủ trong nỗ lực duy trì vị thế đa số ở cả Thượng Viện và Hạ Viện.

Ông Biden và các cố vấn cao cấp đang ra sức vận động người dân hướng tới những mặt tích cực; nhấn mạnh vào tốc độ hồi phục nhanh của nền kinh tế, tiền lương tăng lên, cố gắng của chính phủ khắc phục tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng và xây dựng lại cơ sở sản xuất công nghiệp trong nước. “Chúng ta cuối cùng đang xây dựng nền kinh tế Hoa Kỳ cho thế kỷ 21, với tăng trưởng kinh tế nhanh nhất trong bốn mươi năm, cùng với tăng trưởng công ăn việc làm cao nhất trong lịch sử,” ông Biden nói trong tuyên bố phát ra ngay sau khi dữ liệu về kinh tế được công bố hôm nay thứ Năm 27 Tháng Một.

Tuy vậy, vấn đề thực tế nằm ở chỗ chính phủ phải làm gì để chấm dứt đại dịch COVID-19, phục hồi cuộc sống bình thường và làm giảm đà gia tăng của lạm phát để cuộc sống người lao động được cải thiện thực sự chứ không chỉ tăng trưởng trên giấy tờ.

Đà tăng giá hàng hóa có thể sẽ chậm lại và giảm trong năm nay khi Fed tăng lãi suất và Quốc Hội ngừng phát ra những gói cứu trợ khổng lồ. Điều đó có nghĩa là tiền bạc trong túi người dân sẽ ít đi, vay mượn sẽ khó khăn hơn, sức mua của thị trường sẽ giảm theo và làm cho nền kinh tế tăng trưởng chậm lại. Kinh tế tăng nhanh đi cùng với lạm phát cao hoặc lạm phát thấp và tăng trưởng chậm là một sự lựa chọn không dễ dàng cho những người hoạch định chính sách. Fed dự tính đến cuối năm 2022 tỷ lệ lạm phát ở Mỹ sẽ chỉ còn khoảng 2.6%, bằng một nửa mức lạm phát hôm nay, nhưng có thực hiện được hay không là chuyện chưa thể khẳng định.

Số người nhiễm COVID-19 ở Mỹ đã giảm; ngày hôm qua 26 Tháng Một cả nước ghi nhận 618,231 ca nhiễm, giảm 21% trong vòng 14 ngày, nhưng số tử vong lại gia tăng lên 2,466 người, tăng 34% trong 14 ngày, theo dữ kiện của báo The New York Times. Chính quyền Biden đã có những nỗ lực đáng ghi nhận để vận động người dân tiêm chủng, coi tiêm vaccine là biện pháp hữu hiệu nhất để chống lại đại dịch, nhưng nỗ lực của chính quyền liên bang đã vấp phải rất nhiều sự cản trở từ các tiểu bang, các tổ chức chính trị và tư pháp, khiến cho đến nay hàng triệu người Mỹ vẫn chưa tiêm chủng và có nguy cơ bị nhiễm bệnh.

Đảng Cộng Hòa đối lập đang xoáy vào các sự thất bại của chính quyền Biden trong việc kiểm soát đại dịch và kiềm chế lạm phát, từ đó phản đối các chính sách điều hành kinh tế của chính phủ với tham vọng giành được lá phiếu của cử tri trong cuộc bầu cử sắp tới.

————-

Đọc thêm:

Nhiệm kỳ ảm đạm của Joe Biden qua cuộc thăm dò của PEW

Tổng thống Biden sẽ trả giá chính trị nếu lạm phát tiếp tục tăng?

Lạm phát lên 6.8%, cao nhất bốn mươi năm

.

.

.

LẦN ĐẦU TIÊN TRONG LỊCH SỬ MỸ MỘT NỮ THẨM PHÁN DA MÀU ĐƯỢC BỔ NHIỆM VÀO TỐI CAO PHÁP VIỆN (Phan Minh – RFI)

Tháng Một 29, 2022

.

.

.

Lần đầu tiên trong lịch sử Mỹ một nữ thẩm phán da màu được bổ nhiệm vào Tối cao Pháp viện

Phan Minh  –  RFI

Đăng ngày: 28/01/2022 – 12:21

https://www.rfi.fr/vi/qu%E1%BB%91c-t%E1%BA%BF/20220128-l%E1%BA%A7n-%C4%91%E1%BA%A7u-ti%C3%AAn-trong-l%E1%BB%8Bch-s%E1%BB%AD-m%E1%BB%B9-m%E1%BB%99t-n%E1%BB%AF-th%E1%BA%A9m-ph%C3%A1n-da-m%C3%A0u-%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c-b%E1%BB%95-nhi%E1%BB%87m-v%C3%A0o-t%E1%BB%91i-cao-ph%C3%A1p-vi%E1%BB%87n

Tổng thống Mỹ Joe Biden xác nhận hôm qua 27/01/2022 rằng ông sẽ bổ nhiệm một nữ thẩm phán da màu vào Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ để thay thế thẩm phán Stephen Breyer từ chức. Đây sẽ là nữ thẩm phán da màu đầu tiên trong lịch sử Tối cao Pháp viện.

https://s.rfi.fr/media/display/7971d988-7f95-11ec-b345-005056a97e36/w:1024/p:16×9/MONTAGE-2.webp

Các thẩm phán J. Michelle Childs (T) Ketanji Brown Jackson (G) và Leondra Kruger. © Montage RFI- AP – Charles Dharapak/Kevin Lamarque/S. Todd Rogers

Ở tuổi 83, thẩm phán Stephen Breyer chuẩn bị rời Tối cao Pháp viện. Tổng thống Biden, người đã đắc cử tổng thống vào năm 2020 phần lớn nhờ vào các lá phiếu của người Mỹ gốc Phi sẽ bổ nhiệm một nữ thẩm phán da màu, như ông đã cam kết lúc tranh cử.

Giới truyền thông chú ý đến ba thẩm phán được cho là những ứng cử viên nặng ký cho vị trí này.

Trước tiên là bà Ketanji Brown Jackson, 51 tuổi, được đánh giá là người có nhiều khả năng được bổ nhiệm nhất. Từ mùa hè năm ngoái, bà là thẩm phán tại tòa phúc thẩm liên bang ở Washington DC, tòa án quyền lực thứ hai ở Hoa Kỳ. Để lên được vị trí này ở tòa phúc thẩm, bà đã có được sự ủng hộ của tất cả 50 thượng nghị sĩ đảng Dân Chủ cộng với 3 thượng nghị sĩ đảng Cộng Hòa.

Người thứ hai là bà Leondra Kruger, 45 tuổi, hiện là thẩm phán của Tòa án Tối cao California. Là con gái của một người nhập cư Jamaica, bà đã từng làm việc dưới chính quyền Obama. Nếu được bổ nhiệm, bà sẽ không chỉ là nữ thẩm phán da màu đầu tiên toạ ở Tối cao Pháp viện mà còn là thẩm phán trẻ nhất kể từ khi thẩm phán Clarence Thomas nhậm chức vào năm 1991 ở tuổi 43.

Cuối cùng là bà Michelle Childs, 55 tuổi. Luật sư lỗi lạc này xuất thân từ một gia đình công nhân ở Nam Carolina. Bà không tốt nghiệp trường luật danh tiếng nào của Mỹ. Nhưng chính những yếu tố này lại khiến Michelle Childs trở thành đại diện của sự đa dạng mới mà tổng thống Biden muốn hướng tới và điều này có thể tỏ ra hữu ích cho thông điệp mà tổng thống muốn gửi đi.

.

.

.

UKRAINE SẼ KHÔNG CÓ CHIẾN TRANH? (Hiếu Chân / Người Việt)

Tháng Một 29, 2022

.

.

.

Ukraine sẽ không có chiến tranh?

Hiếu Chân/Người Việt

January 28, 2022

Cuộc đối đầu giữa Nga và Ukraine, rộng hơn là Nga và phương Tây đang có dấu hiệu hòa hoãn, các bên sẽ chọn giải pháp ngoại giao thay cho việc động binh. Nếu có một người không thấy thoải mái với xu hướng hạ nhiệt ở Ukraine thì đó là nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình.

Một phụ nữ dắt chó đi dạo trước nhà thờ Saint Sophia tại quảng trường Sophia vào ngày 27 Tháng Giêng ở Kyiv, Ukraine. Quốc tế lo ngại về một cuộc xâm lược quân sự sắp xảy ra do Nga muốn gây chiến tranh với Ukraine. (Hình minh họa: Chris McGrath/Getty Images)

Nhà ngoại giao hàng đầu của Nga hôm Thứ Sáu, 28 Tháng Giêng, nhấn mạnh rằng Moscow sẽ không gây chiến tranh với Ukraine. “Nếu tùy thuộc vào Liên Bang Nga, sẽ không có chiến tranh. Chúng tôi không muốn chiến tranh, nhưng chúng tôi sẽ không cho phép các lợi ích của mình bị tấn công một cách thô bạo, và chúng tôi sẽ không cho phép các lợi ích của mình bị phớt lờ,” Ngoại Trưởng Nga Sergei Lavrov tuyên bố, theo trích dẫn của đài CBS News.

Tuyên bố của ông Lavrov làm lóe lên niềm hy vọng, cuộc xung đột giữa Nga và phương Tây có thể hạ nhiệt trong những ngày tới giữa lúc các cuộc thương lượng ngoại giao vẫn tiếp diễn ở nhiều cấp độ. Sau khi các cuộc đàm phán hồi đầu tháng giữa Nga với Hoa Kỳ, Nga với Minh Ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và hội nghị Tổ Chức An Ninh và Phòng Thủ Châu Âu (OSCE) kết thúc mà không đạt được kết quả mong muốn, trong tuần này đã có thêm nhiều cuộc tiếp xúc cấp cao giữa các bên nhằm tháo ngòi nổ xung đột.

Ngoại Trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken đã có những ngày bận rộn ở Châu Âu, liên tục tham vấn với những người đồng nhiệm ở Brussels, ở Kyiv thủ đô Ukraine và gặp Ngoại Trưởng Nga Lavrov tại Geneva, Thụy Sĩ. Tổng Thống Joe Biden đã có cuộc điện đàm dài với Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky vào cuối ngày Thứ Năm trong lúc Tổng Thống Nga Vladimir Putin cũng điện đàm với Tổng Thống Pháp Emmanuel Macron vào sáng Thứ Sáu.

Tại Paris thủ đô nước Pháp, từ Thứ Tư cũng diễn một cuộc họp giữa đại diện bốn nước Pháp, Đức, Nga và Ukraine. Đại sứ Hoa Kỳ tại Liên Hiệp Quốc đã kêu gọi Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc triệu tập phiên họp đặc biệt vào Thứ Hai tuần tới để bàn về tình hình Ukraine, trong đó có cuộc đối thoại trực tiếp giữa hai đại sứ Nga và Mỹ, hai thành viên có quyền phủ quyết của Hội đồng… Tất cả những hoạt động ngoại giao này đều cố gắng thu hẹp khoảng cách về quan điểm giữa các bên, tìm biện pháp xây dựng lòng tin và ngăn chặn một cuộc chiến tranh có sức hủy diệt khủng khiếp.

                                                                  ***

Tại các cuộc hội đàm, yêu sách của Nga vẫn là NATO không được mở rộng về phía Đông, không kết nạp các nước cộng hòa trong Liên Xô cũ như Ukraine, Georgia, không bố trí quân đội và hỏa tiễn tầm trung tại các nước Đông Âu và không viện trợ quân sự cho Ukraine. Tuy không nói rõ ra nhưng chính phủ Nga muốn thế trận quân sự ở Châu Âu quay trở lại tình trạng trước khi Liên Xô tan rã năm 1990 – trong đó giữa Nga và phương Tây có một vùng đệm rộng là các nước Đông Âu. Yêu sách của Nga được gửi cho chính phủ Hoa Kỳ và NATO, yêu cầu phải trả lời “bằng văn bản.”

Văn bản trả lời của Hoa Kỳ đã được đại sứ Mỹ tại Moscow trao cho phía Nga hồi đầu tuần này, trong đó bác bỏ yêu cầu của Nga về NATO vì cho rằng Nga không có “quyền phủ quyết” (veto) hoạt động của Liên Minh, việc Ukraine có gia nhập NATO hay không là do ý chí của người dân nước này cũng như Ukraine có đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn của NATO hay không. Cả Hoa Kỳ và NATO đều cho rằng, yêu cầu của Nga ngừng mở rộng NATO là “không thực tế” (non-starter).

Trong vấn đề bố trí quân đội, Hoa Kỳ bác bỏ yêu cầu rút quân đội và hỏa tiễn khỏi các nước Đông Âu – mà bây giờ đã là thành viên chính thức của NATO – nhưng đồng ý tiếp tục đàm phán với Nga để tiến tới một hiệp ước về giải trừ quân bị ở khu vực Đông Âu. Hoa Kỳ cũng để mở khả năng đàm phán với Nga về quy mô và tần suất các cuộc tập trận mà mỗi bên sẽ thực hiện sao cho không gây đe dọa hoặc gây căng thẳng cho bên kia. Ngoại Trưởng Lavrov nhận xét có “hạt nhân hợp lý” trong văn bản trả lời của Hoa Kỳ có thể là nói tới những đề nghị này.

Nga chưa chính thức phản hồi về văn bản trả lời của Hoa Kỳ nhưng trong tuyên bố phát ra sau cuộc điện đàm dài một tiếng đồng hồ giữa hai tổng thống Putin và Macron sáng Thứ Sáu, điện Cẩm Linh nói rằng văn bản đó “chưa giải quyết các mối quan tâm chính của Nga;” Tổng Thống Putin vẫn đang xem xét văn bản và “sau đó sẽ quyết định các hành động kế tiếp.” Tuy nhiên, điện Cẩm Linh cũng cho biết ông Putin đồng ý với ông Macron rằng các bên cần tiếp tục đối thoại và “giảm căng thẳng” cũng như tái khẳng định Nga “không có kế hoạch tấn công” Ukraine, theo thông tin từ Phủ Tổng Thống Pháp.

                                                            ***

Trên thực địa, các nguồn tin tình báo cho biết quân đội Nga tiếp tục tập trung về biên giới Ukraine ở Nga, Belarus, trên Hắc Hải và biển Azov. Trong cuộc họp báo sáng Thứ Tư, 18 Tháng Giêng, các nhà lãnh đạo Ngũ Giác Đài đã lần đầu tiên xác nhận có hơn 100,000 binh sĩ Nga trên biên giới Ukraine – điều mà giới quan sát đã đưa ra nhiều tuần lễ nay. Bộ Trưởng Quốc Phòng Lloyd J. Austin cho rằng việc bố trí lực lượng như vậy của Nga “vượt xa quy mô một cuộc tập trận” và có khả năng xâm chiếm toàn bộ lãnh thổ Ukraine chứ không chỉ xâm nhập các vùng biên giới. Tướng Mark Milley, tổng tham mưu trưởng quân đội Mỹ, nói ông chưa từng thấy một sự tập trung quân đội như vậy kể từ cuộc Chiến Tranh Lạnh.

Lo ngại một cuộc chiến tranh ở Ukraine – mà Tổng Thống Joe Biden dự đoán có thể xảy ra trong Tháng Hai – Hoa Kỳ đã bắt đầu giảm số lượng nhân viên ngoại giao ở nước này và khuyến cáo người Mỹ rời khỏi Ukraine. Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ cho biết hiện có khoảng 35,000 người Mỹ ở Ukraine, trong đó khoảng 7,000 người ở thủ đô Kyiv. Rút kinh nghiệm từ vụ di tản khỏi Afghanistan hồi Tháng Tám năm ngoái, chính phủ Hoa Kỳ ban hành sớm yêu cầu công dân Mỹ rời khỏi khu vực nguy hiểm để chính quyền không bị động trong việc di tản công dân.

Về mặt quân sự, Ngũ Giác Đài đã đặt 8,500 binh sĩ Mỹ vào tình huống cảnh giác, sẵn sàng di chuyển sang Đông Âu tham gia cùng lực lượng phản ứng nhanh của NATO – hiện có từ 30,000 đến 40,000 binh sĩ. Tổng Thống Biden nói ông không có ý định bố trí quân đội Mỹ ở Ukraine nhưng sẽ gửi binh lính tới các nước đồng minh ở Đông Âu để giúp bảo vệ sườn phía đông của NATO nếu chiến tranh với Nga bùng nổ.

Ông Biden và các nhà lãnh đạo Châu Âu nhiều lần nhấn mạnh rằng mọi hành vi xâm nhập của binh lính Nga vào lãnh thổ Ukraine sẽ bị coi là hành vi xâm lược và sẽ bị đáp trả bằng những biện pháp cấm vận trầm trọng và nhanh chóng chống lại Nga. Ông Biden thậm chí còn không loại trừ việc cấm vận cá nhân Tổng Thống Putin như phong tỏa tài sản của ông này ở phương Tây.

Con át chủ bài mà Hoa Kỳ và phương Tây sử dụng để chặn đứng tham vọng quân sự của ông Putin là các biện pháp trừng phạt kinh tế; nếu Nga xâm lược Ukraine thì đường ống khí đốt trị giá $11 tỷ Nord Stream II xuất cảng khí đốt của Nga sang Tây Âu sẽ bị đóng, các ngân hàng và tài chính của Nga có thể bị loại khỏi hệ thống thanh toán quốc tế SWIFT và Nga sẽ bị cấm tiếp cận các sản phẩm công nghệ cao của Hoa Kỳ và Châu Âu. Các biện pháp này chắc chắn sẽ giáng đòn “knock-out” vào nền kinh tế Nga.

                                                                ***

Trong lúc phương Tây, đặc biệt là Hoa Kỳ, hết sức lo lắng về viễn cảnh một cuộc chiến tranh mới ở Đông Âu thì những người ở trung tâm cuộc xung đột, tức chính phủ và nhân dân Ukraine, lại tỏ ra khá bình tĩnh. Trong cuộc điện đàm với Tổng Thống Biden tối Thứ Năm, Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói rằng tình hình ở biên giới Nga-Ukraine vẫn không khác nhiều so với năm ngoái, viễn ảnh chiến tranh tuy rất đáng sợ nhưng không có nghĩa là chiến tranh sắp nổ ra hoặc không thể tránh khỏi. Ông Zelensky nhấn mạnh với báo chí rằng ông và Tổng Thống Biden không có bất đồng ý kiến về tính nghiêm trọng trong sự đe dọa của Nga nhưng khác nhau về giọng điệu khi nói với công chúng về mối đe dọa đó.

Theo ông Zelensky, trong quá khứ Nga đã nhiều lần sử dụng việc bố trí quân đội làm một chiến thuật gây sức ép đáng sợ. Nhưng nhấn mạnh quá đáng vào mối đe dọa quân sự của Nga có thể góp phần gây bất ổn xã hội và kinh tế ở Ukraine và như vậy là làm cho Moscow đạt được mục đích của họ. “Tôi không có sự hiểu lầm nào với tổng thống [Biden], nhưng tôi hiểu sâu sắc chuyện gì đang xảy ra ở nước tôi cũng như ông ấy hiểu những gì đang xảy ra ở nước ông ấy,” Tổng Thống Zelensky nói, theo The New York Times.

Từ nhận định đó, ông Zelensky cho rằng việc Mỹ và Anh rút bớt nhân viên ngoại giao ra khỏi Ukraine là “một sai lầm,” gióng lên hồi chuông báo động không đúng lúc. Trong khi ở miền Đông Ukraine, binh lính đang đào chiến hào giữa những cánh đồng tuyết phủ thì ở những nơi khác trong nước, trẻ em vẫn vui chơi, học hành, cuộc sống của người dân Ukraine vẫn diễn ra với nhịp độ bình thường, chứng tỏ họ không lo sợ cuộc xâm lược của người Nga hoặc đã sẵn sàng cho mọi tình huống.

Giới phân tích của Ukraine nhận định Nga gây sức ép quân sự trên biên giới, và có thể sắp tấn công mạng điện toán của Ukraine, là để mặc cả và tìm sự nhân nhượng của phương Tây, đồng thời gây bất ổn về kinh tế chính trị, từ đó thay thế chính phủ thân phương Tây của ông Zelensky bằng một chính phủ khác mà Nga có thể giật dây được. Khi đã giành được ít nhiều sự nhượng bộ của phương Tây, Nga sẽ rút quân mà không bị mất mặt. Viễn cảnh chiến tranh máu đổ thây rơi do vậy có thể sẽ không xảy ra như lo sợ.

                                                                ***

Tổng hợp những diễn biến chung quanh tình hình Ukraine đến hôm nay có thể thấy nổi lên triển vọng cuộc xung đột sẽ không nổ ra thành chiến tranh nóng; các bên sẽ dần dần hạ giọng và tìm một giải pháp thỏa hiệp qua con đường ngoại giao.

Không có chiến tranh ở Ukraine là điều may mắn cho mọi người nhưng có thể không làm hài lòng nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình, người đang thầm mong Hoa Kỳ dính vào một cuộc xung đột lớn ở Châu Âu mà “sao nhãng” những hành vi bành trướng của Trung Quốc tại Đông Á. Ông Ngụy Kinh Sinh (Wei Jingsheng) – nhà bất đồng chính kiến Trung Quốc sống ở Mỹ nhận định: “Suy đoán ông [Tập Cận Bình] sẽ lợi dụng cuộc khủng hoảng ở Ukraine để sử dụng vũ lực với Đài Loan có lẽ không phải là không có căn cứ.”

Ông Tập sẽ chủ trì lễ khai mạc Thế Vận Hội Mùa Đông 2022 ở Bắc Kinh trong tuần sau, và sẽ đón tiếp Tổng Thống Nga Putin trong khi hầu hết các nguyên thủ quốc gia phương Tây đều vắng mặt do “tẩy chay ngoại giao” để phản đối hành vi diệt chủng của Bắc Kinh đối với người sắc tộc thiểu số Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương.

Ở chốn công khai như trong các cuộc họp báo, chính phủ Trung Quốc luôn tỏ ra mềm mỏng, kêu gọi các bên tuân thủ các nguyên tắc của Hiến Chương Liên Hiệp Quốc, tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các nước, giải quyết các bất đồng bằng con đường ngoại giao và hòa bình; song trong thực tế Bắc Kinh đã có những hành động ủng hộ Nga đối đầu với phương Tây đồng thời gia tăng các hoạt động gây bất ổn ở khu vực Châu Á-Thái Bình Dương.

Các giới chức lãnh đạo cao cấp của Bắc Kinh không giấu giếm sự cảm thông sâu sắc với mối quan tâm của Nga về an ninh tại Đông Âu mà họ cho rằng đang bị NATO chèn ép. Tin tức báo chí mấy ngày qua nói Bắc Kinh không phản đối Nga tấn công Ukraine nhưng yêu cầu Nga hoãn hành động quân sự đến sau Thế Vận Hội Bắc Kinh – một thông tin mà cả Moscow và Bắc Kinh đều cố bác bỏ.

Ở Đông Á, Trung Quốc gia tăng sức ép quân sự lên đảo Đài Loan và nối lại giao thương với Bắc Hàn sau hai năm ngưng trệ vì đại dịch. Sự phục hồi thương mại có thể là yếu tố quan trọng đằng sau việc Bắc Hàn liên tục bắn thử hỏa tiễn trong vài tuần qua sau thời gian dài im lặng.

Có một sự trùng hợp đáng chú ý là sau khi Hoa Kỳ gửi văn bản trả lời những yêu sách của Nga về Ukraine thì Bộ Ngoại Giao Trung Quốc cũng gửi “yêu sách ba điểm khẩn cấp” tới Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, yêu cầu Hoa Kỳ “chấm dứt việc can thiệp vào Thế Vận Hội Bắc Kinh, chấm dứt trò chơi với lửa trong vấn đề Đài Loan và chấm dứt luận điệu chống Trung Quốc để kiềm chế nước này.” Trả lời phỏng vấn đài phát thanh NPR hôm 28 Tháng Giêng, Đại Sứ Trung Quốc Tần Cương (Qin Gang) còn đe dọa xung đột quân sự giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc là không thể tránh khỏi nếu Hoa Kỳ tiếp tục ủng hộ Đài Loan độc lập.

Chưa rõ Washington sẽ trả lời ba yêu cầu của Bắc Kinh thế nào nhưng nếu như coi việc trả lời Nga như một tiền lệ thì có thể thấy Trung Quốc cũng sẽ không hù dọa được Mỹ. Những người theo chủ nghĩa dân tộc ở Trung Quốc tin rằng Mỹ đã suy yếu, bằng chứng là cuộc rút quân hỗn loạn khỏi Afghanistan. Một Hoa Kỳ “lưỡng đầu thọ địch,” phải tập trung sức mạnh quân sự vào chiến trường Đông Âu đối phó với Nga, bỏ ngỏ vùng Châu Á-Thái Bình Dương là cơ hội bằng vàng cho Trung Quốc.

Nhưng đây là một cách nhìn sai lầm và nếu không thức tỉnh thì Trung Quốc phải trả giá đắt. [qd]

.

.

.

DÂN UKRAINE KHÔNG SỢ (Ngô Nhân Dụng)

Tháng Một 29, 2022

.

.

.

Dân Ukraine không sợ

Ngô Nhân Dụng

28/01/2022

https://www.voatiengviet.com/a/putin-ukraine-nato-khong-so/6416667.html

Một binh sĩ Ukraine trong giao thông hào tại Luhansk, miền Đông Ukraine, 27 tháng Giêng, 2022.

Vladimir Putin đe dọa Ukraine với hơn 100,000, đại pháo, hỏa tiễn, chiến xa, mang theo cả các đoàn xe tải thương và bệnh viện dã chiến. Nga đưa chiến hạm đến bờ Hắc Hải và Biển Azov phía Đông Nam Ukraine, chuyển các hỏa tiễn “địa-không” S-400 và phi cơ chiến đấu qua nước Belarus, nằm sát trên Ukraine. Nếu tấn công, quân Nga có thể chiếm một nửa xứ Ukraine trong một ngày, vì hỏa lực mạnh gấp bội.

Phía bên kia, Mỹ và NATO chỉ viện trợ cho Ukraine các vũ khí phòng thủ. Không một nước nào tính đem quân vào cứu nếu Ukraine bị tấn công. NATO có 4,000 quân đồn trú trong các nước hội viên, Estonia, Lithuania, Latvia và Ba Lan; có thể được tăng cường với 5,000 quân Mỹ. Đan Mạch gửi chiến đấu cơ F-16 tới Lithuania; Tây Ban Nha đưa chiến hạm lên biển Baltic; Pháp chuẩn bị đưa quân tới Romania; Hòa Lan phụ họa. Anh quốc, Lithuania, Estonia gửi tặng Ukraine các vũ khí chống chiến xa.

Các chính phủ Anh và Mỹ đã yêu cầu gia đình các nhân viên sứ quán ở Kyiv trở về nước. Nhưng 45 triệu dân Ukraine không tỏ ra sợ hãi! Không ai tới ngân hàng rút tiền ra đem đổi lấy đô la, như dân Sài Gòn đầu tháng Tư năm 1975. Đồng “hryvnias” tiền Ukraine không tụt giá nhiều so với mỹ kim.

Tổng thống Volodymyr Zelensky yêu cầu dân chúng hãy sinh hoạt bình thường, ông nói, “Ukraine sẽ không để bị khiêu khích đánh bẫy, chúng tôi sẽ bình tĩnh và tự kiềm chế.” Từ năm 2014, sau khi Putin chiếm Crimea và xúi dục dân nói tiếng Nga nổi dậy đòi tự trị trong vùng Donbas, gây cuộc “nội chiến” chết 14,000 người, dân Ukraine đã quen sống dưới đe dọa thường trực.

Nhật báo The Wall Street Journal ngày 25 tháng 1 năm 2022 kể chuyện dân thị xã Mariupol, sống ở biên giới Ukraine và Nga. Dân ở đây phần lớn nói tiếng Nga, vốn thân Nga, nhưng trong bảy năm qua đã đổi ý kiến. Vì họ thấy đời sống còn tốt hơn vùng Donetsk và Luhansk, cách đó 20 cây số, do phe ly khai thân Nga kiểm soát. Nhà máy thép vẫn hoạt động, xuất cảng tới 50 nước khác. Chính phủ Ukraine đã mở mang các công viên, xây dựng nhà bên bờ biển, các quán mở cửa, dân tụ họp ăn uống như không hề biết chiến tranh đang đe dọa. Quỹ Phát triển Liên Hiệp Quốc và Ngân hàng Đầu tư Âu châu mới mở hai trường học cho trẻ em khuyết tật. Xe vận tải của bộ Xã hội Ukraine, do LHQ và Canada viện trợ, tới trợ giúp những vùng xa như thị xã này.

Dân Mariupol không thích chính phủ ở thủ đô Kyiv, nhưng họ biết một chế độ như ở nước Nga thì tồi tệ hơn. Bà Natalie Sheglova, 60 tuổi, nói “Chúng tôi không tin tưởng gì vào chính phủ ở Kyiv, nhưng sống dưới chính phủ Nga thì không thể nào đời sống tốt đẹp hơn.

Từ năm 2014 khi Nga chiếm Crimea và gây cuộc nổi loạn ở Donbas, dân Ukraine chống Nga mạnh hơn trước. Nhiều người đã ngưng không nói tiếng Nga nữa, chỉ nói tiếng Ukraine; họ kéo đổ những bức tượng Lenin còn sót lại. Người ta còn nhớ chính sách tập thể hóa nông nghiệp của Stalin thời 1930 đã làm bốn triệu dân Ukraine chết đói, mặc dầu xứ này xưa kia vẫn là vựa lúa nuôi cả đế quốc các Nga hoàng.

Dân Ukraine không phải chỉ bình thản chờ coi bao giờ ông Vladimir Putin tấn công. Một cuộc nghiên cứu dư luận cuối năm 2021 cho thấy một phần ba những người trả lời nói nếu chiến tranh xảy ra họ sẵn sàng cầm súng chống cự. Họ đang chuẩn bị cuộc kháng chiến lâu dài.

Phóng viên báo Wall Street Journal đã chứng kiến một cuộc huấn luyện quân sự trong một rừng thông ở gần thủ đô Kyiv. Ngày 26 tháng 12, 2021, tờ báo mô tả cảnh những người dân đang học đánh du kích. Những thầy giáo, kế toán viên, người hầu bàn hay kỹ sư điện toán, lái những xe Toyota và Ford của mình kéo nhau vào rừng. Một quân nhân đang dạy họ cách lắp sợi dây ngòi nổ vào một trái mìn chống chiến xa. Huấn luyện viên Mykhailo Hiraldo-Ramires giải thích, “Quân Nga rất nhiều “tank” còn chúng tôi không có đủ hỏa tiễn Javelin chống lại. Vì thế chúng tôi sẽ đón họ với mấy thứ “bánh bò” này!”

Bà Marta Yuzkiv, một bác sĩ đã ghi tên dự khóa huấn luyện trong tháng này, nói, “Quân đội chúng tôi mạnh, nhưng không đủ sức chống lại quân Nga. Nếu nước tôi bị chiếm đóng, tôi mong điều đó không xảy ra, thì cả nước sẽ chiến đấu.”

Giới trí thức và chuyên môn tổ chức quyên góp tiền bạc, hô hào mọi người chuẩn bị kháng chiến; đồng thời giúp quân đội chế tạo các chiến cụ, như máy bay thám thính không cần người lái. Ông Danylo Kovzhun, một kỹ sư điện tử 46 tuổi, đang cố hoàn thành một dụng cụ điều khiển từ xa các ổ súng quay tròn. Năm 2014, Kovzhun đã đi quyên góp lương thực, quần áo và chiến cụ giúp quân đội. Năm nay Kovzhun đang dạy các đứa con, 10 và 14 tuổi, tập tháo, ráp và sử dụng súng lục, súng trường.

“Người dân bình thường đang phải chuẩn bị chiến tranh,” Kovzhun nói, mặc dù, “Tôi không muốn sống trong tình cảnh này. Tôi chỉ muốn thanh thản uống rượu bia, mua một căn nhà trên bờ biển.” Nhưng ông còn nhớ lịch sử, “Hàng triệu con người đã chôn xác ở đây, chiến tranh diễn ra hàng thế kỷ. Nếu chiến tranh tái diễn chúng tôi sẽ chết rất nhiều. Nhưng tôi không tin Nga sẽ chiếm được đất nước tôi.”

Dân chúng Ukraine ghi tên dự các lớp quân sự, chế tạo mìn, cứu thương, được chính phủ tổ chức hay các nhóm tư nhân được chính phủ giúp đỡ. Đây không phải là một điều mới lạ. Năm 2014 khi Nga giúp quân nổi loạn ở miền Đông Nam, một phong trào dân quân tình nguyện đã bắt đầu vì quân đội chính quy không đủ sức chống cự.

Ngày nay quân đội Ukraine đã mạnh hơn nhiều, nhưng từ năm ngoái, các đơn vị bộ binh đã mở những khóa học tập hàng tuần cho các người dân tình nguyện tham dự. Bộ Quốc Phòng chính thức thành lập một đạo Quân Tự Vệ gồm những người tình nguyện. Một tổ chức tư nhân, Đạo Quân Ukraine, cũng mở các khóa huấn luyện, các người tham dự góp trả tiền phí tổn.

Những nước láng giềng của Nga, xưa bị ép vào Liên bang Xô Viết, như Estonia, Latvia và Lithuania trong vùng Baltic đã có những chương trình tương tự, huấn luyện dân chúng sẵn sàng lập các đội dân quân chiến đấu nếu bị quân Nga chiếm đóng. Chính phủ khuyến khích dân chúng cất giữ súng trong nhà, phòng khi cần đến. Các nước khác ở Âu châu, Na Uy và Thụy Sĩ đã thi hành chính sách này từ thời Đại Chiến Thứ Hai, bây giờ đang được nhiều nước Đông Âu áp dụng theo.

Bộ Quốc phòng Ukraine không tiết lộ bao nhiêu thường dân đã tham dự các lớp huấn luyện quân sự; nhưng Tướng Anatoliy Barhylevych, chỉ huy phó lực lượng phòng ngự, cho biết sẽ có 100,000 dân quân tình nguyện nếu Nga tấn công. Mục tiêu của quân đội Ukraine không phải là đánh bại quân Nga, một chuyện khó thành công, nhưng chỉ tạo càng nhiều chướng ngại càng tốt để cản trở quân xâm lăng. Họ có thể đối đầu với quân Nga, phần lớn là những thanh niên Nga bị bắt đi làm nghĩa vụ quân sự và không có kinh nghiệm chiến trường.

Mỹ và các nước NATO hứa sẽ đưa quân, tàu chiến, máy bay chiến đấu tới các nước chung quanh Ukraine để cho ông Putin thấy kết quả trái ngược với điều ông muốn: NATO đoàn kết hơn, sẽ đưa quân đội đến gần biên giới nước Nga hơn. Nhưng yếu tố quan trọng nhất có thể làm Putin nản lòng không muốn tiếp tục phiêu lưu nữa, là ý chí chống cự đến cùng của dân Ukraine.

Dân Ukraine muốn cho Vladimir Putin thấy ông ta sẽ bị sa lầy ở Ukraine giống như quân Nga tiến vào Afghanistan hơn 40 năm trước.

—————–

Liên quan

Bài học Lithuania với Trung Cộng

Phong tỏa kinh tế Nga cách nào?

.

.

.

MỸ CẢNH BÁO CÓ “NHIỀU KHẢ NĂNG” NGA TẤN CÔNG UKRAINE VÀO THÁNG HAI (RFI)

Tháng Một 29, 2022

.

.

.

NỘI DUNG :

Mỹ cảnh báo có « nhiều khả năng » Nga tấn công Ukraina vào tháng Hai

Thu Hằng  –  RFI

.

Khủng hoảng Ukraina : Berlin tuyên bố các trừng phạt chống lại Nga sẽ nhắm vào dự án Nord Stream 2

Phan Minh  –  RFI

.

Nga để ngỏ khả năng đối thoại sau phản hồi của Mỹ về an ninh

Phan Minh  –  RFI

.

Tìm giải pháp ngoại giao với Nga về Ukraina: Nước Pháp lên tuyến đầu

Trọng Thành  –  RFI

.

===============================================

.

.

Mỹ cảnh báo có « nhiều khả năng » Nga tấn công Ukraina vào tháng Hai

Thu Hằng  –  RFI

Đăng ngày: 28/01/2022 – 11:35

https://www.rfi.fr/vi/qu%E1%BB%91c-t%E1%BA%BF/20220128-m%E1%BB%B9-c%E1%BA%A3nh-b%C3%A1o-c%C3%B3-nhi%E1%BB%81u-kh%E1%BA%A3-n%C4%83ng-nga-t%E1%BA%A5n-c%C3%B4ng-ukraina-v%C3%A0o-th%C3%A1ng-hai

Trong cuộc điện đàm ngày 27/01/2022 với đồng nhiệm Ukraina Volodymyr Zelensky, tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden cảnh báo có « nhiều khả năng » Nga tấn công Ukraina vào tháng Hai. Theo bà Emily Horne, phát ngôn viên của Hội đồng An ninh Quốc gia Nhà Trắng, lời cảnh báo này vẫn được nguyên thủ Mỹ « công khai đề cập » và « chúng tôi đã dự báo từ nhiều tháng nay ».

https://s.rfi.fr/media/display/db0cf91a-801d-11ec-ab53-005056a90284/w:1024/p:16×9/2022-01-27T161357Z_732333063_RC2Q7S9QCZ0R_RTRMADP_3_UKRAINE-CRISIS-RUSSIA-DRILLS.webp

Thiết giáp của Nga tại Kadamovsky trong vùng Rostov gần biên giới với Ukraina. Ảnh ngày 27/01/2022. REUTERS – SERGEY PIVOVAROV

Trong cuộc điện đàm lần thứ ba kể từ tháng 12/2021, ông Biden tiếp tục trấn an tổng thống Zelensky rằng Hoa Kỳ cùng với các đồng minh « cương quyết » đáp trả trong trường hợp Nga tấn công Ukraina. Thông cáo của Nhà Trắng, được AFP trích dẫn, còn cho biết tổng thống Mỹ đang « suy nghĩ đến việc hỗ trợ thêm về kinh tế » cho Ukraina.

Ngoài ra, ông Joe Biden khẳng định đại sứ quán Mỹ tại Kiev « vẫn mở cửa và hoạt động » dù Washington quyết định hồi hương gia đình nhân viên sứ quán. Quyết định này từng bị chính quyền Kiev chỉ trích là « bất cân xứng ».

Mỹ yêu cầu Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc họp về khủng hoảng Ukraina

Ngoài tìm kiếm tiếng nói chung với Liên Hiệp Châu Âu và Ukraina, Mỹ đã yêu cầu Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc họp về hồ sơ Ukraina. Cuộc họp ban đầu được dự kiến diễn ra ngày 28/01 nhưng hoãn lại đến thứ Hai 31/01 để tránh ảnh hưởng đến cuộc điện đàm giữa hai tổng thống Pháp và Nga.

Trong một thông cáo, đại sứ Mỹ bên cạnh Liên Hiệp Quốc Linda Thomas-Greenfield lên án « Hơn 100.000 quân Nga được triển khai ở biên giới Ukraina và Nga đang tiến hành nhiều hoạt động gây bất ổn khác nhắm vào Ukraina. Đây là mối đe dọa rõ ràng cho hòa bình và an ninh quốc tế, cũng như đối với Hiến chương Liên Hiệp Quốc ».

Tuy nhiên, một số nguồn tin phương Tây cho rằng nếu tấn công, có thể tổng thống Vladimir Putin sẽ không tiến hành trong kỳ Thế Vận Hội Mùa Đông 2022 theo đề nghị của Bắc Kinh. Trung Quốc cũng chính thức ủng hộ « những mối bận tâm chính đáng » của Matxcơva, theo ngoại trưởng Vương Nghị trong cuộc điện đàm ngày 27/01 với đồng nhiệm Mỹ Antony Blinken. Phía Washington « kêu gọi Bắc Kinh sử dụng ảnh hưởng đối với Matxcơva để thúc đẩy Nga đàm phán ngoại giao ».

———————————-

CÁC NỘI DUNG LIÊN QUAN

ĐIỂM BÁO

Phương Tây siết chặt hàng ngũ, trước cuộc khủng hoảng Ukraina

UKRAINA – NGA

Nga tiếp tục dồn quân đến vùng biên giới với Ukraina

ĐIỂM BÁO

Putin có vô số phương án đánh phá Ukraina vào lúc Âu-Mỹ thiếu đối sách chung

.

====================================================

.

.

Khủng hoảng Ukraina : Berlin tuyên bố các trừng phạt chống lại Nga sẽ nhắm vào dự án Nord Stream 2

Phan Minh  –  RFI

Đăng ngày: 28/01/2022 – 11:00

https://www.rfi.fr/vi/qu%E1%BB%91c-t%E1%BA%BF/20220128-kh%E1%BB%A7ng-ho%E1%BA%A3ng-ukraina-berlin-tuy%C3%AAn-b%E1%BB%91-c%C3%A1c-tr%E1%BB%ABng-ph%E1%BA%A1t-ch%E1%BB%91ng-l%E1%BA%A1i-nga-s%E1%BA%BD-nh%E1%BA%AFm-v%C3%A0o-d%E1%BB%B1-%C3%A1n-nord-stream-2

Liệu dự án đường ống dẫn khí đốt Nord Stream 2 của Đức-Nga là một phần của các biện pháp trừng phạt Nga nếu nước này tấn công Ukraina ? Ngoại trưởng Đức Annalena Baerbock, hôm qua, 27/01/2022, cho biết đang thảo luận vấn đề này với các đồng minh.

https://s.rfi.fr/media/display/3382c636-8020-11ec-af6c-005056bf30b7/w:1024/p:16×9/AP22027420275363.webp

Ngoại trưởng Đức Annalena Baerbock phát biểu tại Nghị Viện Đức, Berlin, ngày 27/01/2022. AP – Bernd von Jutrczenka

Từ Berlin, thông tín viên Pascal Thibaut cho biết thêm :

“Chúng tôi đang thảo luận với các đồng minh về một gói trừng phạt mạnh bao gồm nhiều mảng trong đó có dự án Nord Stream 2”: Ngoại trưởng Đức Annalena Baerbock nêu rõ quan điểm của chính phủ trước Quốc Hội về đường ống dẫn khí đốt Đức-Nga.

Nếu ngoại trưởng giống như đảng Xanh của bà luôn chỉ trích dự án vì các lý do địa chính trị và năng lượng và kêu gọi cứng rắn hơn đối với Matxcơva, thì lập trường của đảng Xã Hội Dân Chủ (SPD) không được rõ ràng lắm. Báo chí Đức trong những ngày gần đây thường đưa tin về “vấn đề Nga” của SPD, nêu ra các lập trường của các nhà lãnh đạo đảng này, được cho là quá dễ dãi, hòa giải với Matxcơva. Điều này cũng liên quan đến dự án đường ống dẫn khí.

Olaf Scholz ban đầu cũng có những tuyên bố giống bà Angela Merkel về một dự án được coi trước hết là đầu tư tư nhân của các công ty tham gia. Olaf Scholz kể từ đó đã thay đổi quan điểm và không loại trừ khả năng đưa ra biện pháp trừng phạt trong hồ sơ Nord Stream 2.

Ngoại trưởng Annalena Baerbock bảo vệ quyết định của Đức về việc không cung cấp vũ khí cho Kiev và nhấn mạnh rằng không nên gạt bỏ cơ hội đối thoại vào lúc này và nhấn mạnh: “Chứng nào còn nói chuyện với nhau thì không nên bắn nhau.”.

Trong bối cảnh này, Hoa Kỳ hôm qua cũng khẳng định, dự án Nord Stream 2 ở Matxcơva sẽ không đi vào hoạt động nếu Nga xâm lược Ukraina, đồng thời kêu gọi Matxcơva “quay lại bàn đàm phán”.

Số phận dự án Nord Stream 2 cũng sẽ là trọng tâm cuộc trao đổi giữa thủ tướng Đức Olaf Scholz và tổng thống Mỹ Joe Biden tại Nhà Trắng, Washington, ngày 07/02 tới.

——————————–

CÁC NỘI DUNG LIÊN QUAN

G7 – NGA – UKRAINA

Ngoại trưởng Đức : Nord Stream II sẽ ngừng hoạt động nếu căng thẳng Nga-Ukraina gia tăng

.

TẠP CHÍ KINH TẾ

Nord Stream 2, những cái bẫy trong thỏa thuận Đức – Mỹ

.

NORD STREAM 2 – ĐỨC – NGA

Nord Stream 2 : Đức “dọa” dừng vận chuyển khí đốt nếu Nga vẫn gây áp lực với Ukraina

.

================================================

.

.

Nga để ngỏ khả năng đối thoại sau phản hồi của Mỹ về an ninh

Phan Minh  –  RFI

Đăng ngày: 28/01/2022 – 11:29

https://www.rfi.fr/vi/qu%E1%BB%91c-t%E1%BA%BF/20220128-nga-%C4%91%E1%BB%83-ng%E1%BB%8F-kh%E1%BA%A3-n%C4%83ng-%C4%91%E1%BB%91i-tho%E1%BA%A1i-sau-ph%E1%BA%A3n-h%E1%BB%93i-c%E1%BB%A7a-m%E1%BB%B9-v%E1%BB%81-an-ninh

Điện Kremlin hôm qua 27/01/2022 cho biết vẫn có thể tiếp tục đối thoại với Hoa Kỳ, nhưng nhận thấy rõ là các yêu cầu chính về vấn đề an ninh của mình đã bị Washington phớt lờ.

https://s.rfi.fr/media/display/409fde42-327a-11ec-8935-005056bf30b7/w:1024/p:16×9/AP21035524871058.webp

Ảnh tư liệu: Phát ngôn viên điện Kremlin Dmitry Peskov trong cuộc họp báo ngày 17/12/2020, tại Matxcơva, Nga. AP – Alexander Zemlianichenko

Theo hãng tin Reuters, phát ngôn viên điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Matxcơva sẽ không vội đưa ra kết luận sau khi Hoa Kỳ chính thức khước từ hôm 26/01 các đề xuất Nga về việc tái lập các thỏa thuận an ninh thời hậu Chiến tranh Lạnh ở châu Âu.

Ông Peskov mô tả căng thẳng hiện nay trên lục địa này gợi nhớ đến thời Chiến tranh Lạnh, và cho biết Nga cần thời gian để đánh giá phản ứng của Mỹ.

Vẫn theo quan chức này, việc tiếp tục đối thoại là vì lợi ích của cả hai bên, Nga và Mỹ, mặc dù các trả lời của Hoa Kỳ và NATO về những yêu cầu chính của Nga là không thể chấp nhận được.

“Dựa vào những gì các đối tác của chúng tôi đã nói, chúng tôi không thể nói rằng những yêu cầu của chúng tôi đã được quan tâm, nhưng chúng tôi sẽ không vội vàng đưa ra kết luận,” ông Peskov nói.

Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cho biết, tổng thống Vladimir Putin sẽ cân nhắc các hướng đi tiếp theo của Nga sau khi nghiên cứu kỹ phản hồi của Mỹ và Liên Minh Bắc Đại Tây Dương.

.

===========================================

.

.

Tìm giải pháp ngoại giao với Nga về Ukraina: Nước Pháp lên tuyến đầu

Trọng Thành  –  RFI

Đăng ngày: 28/01/2022 – 15:56

https://www.rfi.fr/vi/%C4%91i%E1%BB%83m-b%C3%A1o/20220128-ngoai-giao-cho-khung-hoang-ukraina-phap-len-tuyen-dau

Pháp tìm kiếm với Nga giải pháp ngoại giao cho khủng hoảng Ukraina với cuộc điện đàm Macron – Putin hôm nay và Liên Âu khiếu nại Trung Quốc lên Tổ chức Thương Mại Thế giới về chính sách “đàn áp kinh tế” với Litva là các chủ đề quốc tế lớn trang nhất. Một tập đoàn tư nhân quản lý nhà dưỡng lão số một nước Pháp bị lên án ngược đãi người già, bầu cử sơ bộ cánh tả chọn ứng viên tổng thống mở cho mọi công dân là chủ đề thời sự trong nước nổi bật.

https://s.rfi.fr/media/display/e3c60436-138f-11ea-b34a-005056bf7c53/w:1024/p:16×9/2018-07-15t134145z_1786852515_rc1c37a31770_rtrmadp_3_soccer-worldcup-final-putin-macron_0.webp

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron (T) gặp tổng thống Nga Vladimir Putin (P) tại điện Kremlin, Nga, ngày 15/07/2018. Sputnik/Alexei Nikolsky/Kremlin via REUTERS

Le Figaro chạy tựa trang nhất : “Ukraina: Macron tìm cách làm môi giới với Putin”. Theo Phủ tổng thống Pháp, với cuộc điện đàm hôm nay 28/01/2022, với tổng thống Nga, nguyên thủ Emmanuel Macron đang mang niềm hy vọng của các nước châu Âu về việc “xuống thang căng thẳng”, Le Figaro dành hồ sơ chính (bài “Quan hệ Macron – Putin qua thử thách khủng hoảng Ukraina”) để mô tả những nét lớn trong quan hệ ngoại giao Pháp – Nga dưới thời tổng thống Macron, từ gần 5 năm qua, đồng thời dự báo diễn biến tiếp theo.

Trước điện đàm, tổng thống Pháp gọi Nga là “cường quốc gây bất ổn”

Đối thoại với Nga để hướng đến hâm nóng quan hệ vốn là chính sách xuyên suốt của tổng thống Emmanuel Macron. Tuy nhiên, theo Le Figaro, chính sách này đã có một “bước ngoặt” rõ ràng mới đây. Trước cuộc điện đàm với tổng thống Nga Vladimir Putin hôm nay, ông Macron đã dùng những lời lẽ cứng rắn khi gọi nước Nga là một “cường quốc gây bất ổn”. Đi kèm với phát biểu nói trên, kể từ khi căng thẳng gia tăng những tháng gần đây với Nga, Pháp đã đề nghị gửi các đơn vị quân đội tham gia lực lượng NATO tại Rumani.

Le Figaro so sánh giữa hành xử với Nga của tổng thống Macron với các tổng thống tiền nhiệm (hai ông Sarkozy và Hollande), để rút ra một nhận xét : Ông Macron có vẻ như không có con đường nào khác, tương tự như hai người tiền nhiệm, là khởi đầu nhiệm kỳ với nỗ lực làm tan băng quan hệ với chủ nhân điện Kremlin, và cuối nhiệm kỳ hết ảo tưởng, buộc phải trở nên cứng rắn. Nhật báo Pháp nhấn mạnh là việc giữ được cân bằng giữ “đối thoại” và “cứng rắn” ngày càng trở khó khăn hơn với chính quyền Macron. Một nhà ngoại giao cao cấp cho biết “rõ ràng là tiếp cận này với Nga đã trở nên quá đơn giản. Cần phải xem xét lại”.  

Nga hung hăng, Kiev càng ngả về phương Tây: “Thời gian” bất lợi cho Putin

Bài xã luận của Le Figaro nhan đề “Thời gian của Putin” cũng bàn về chủ đề nước Pháp trong vai trò môi giới xuống thang giữa Mỹ và Nga. Theo Le Figaro, người đảm nhiệm vai trò môi giới này cần hiểu thực sự “bản chất của sự khác biệt” giữa hai đại cường Mỹ, Nga. Đây không chỉ là sự cạnh tranh về quyền lực, mà là về mô hình xã hội. Tổng thống Nga “muốn một nước láng giềng Ukraina suy yếu hơn là một xã hội tự do, có thể kích thích các đòi hỏi dân chủ tại Nga”.

Vấn đề với ông Putin là, “sự hung hăng của nước Nga càng đẩy Ukraina về phía châu Âu và NATO”, việc bán đảo Crimée bị sát nhập, vùng Donbass bị chiếm không đủ để làm bất ổn định Ukraina. Le Figaro nhấn mạnh  : “Thời gian đang bất lợi cho ông Putin: chiến tranh trở thành phương tiện cho Matxcơva để chặn thời gian lại”.

Nếu phải đánh, Puntin sẽ tấn công để triệt hạ chính quyền Kiev

Về nguy cơ chiến tranh Nga – Ukraina, Le Figaro có bài phỏng vấn chuyên gia quân sự, chuyên về quân đội Nga, ông J. D. Williams (Rand Corporations). Cựu chuyên gia về chiến lược của cơ quan tình báo Mỹ NCI nhấn mạnh  “đứng từ quan điểm chiến lược, nếu xem xét các đòi hỏi của ông Putin, khó mà hiểu được làm thế nào Nga có thể đạt được mục tiêu mà không có các chiến dịch quân sự lớn”. Và mục tiêu chiến lược của Putin chỉ có thể đạt được nếu thay đổi chế độ tại Kiev. Mà để làm được điều này một chiến dịch quân sự giới hạn ở vùng Donbass hay kể cả toàn bộ vùng đông nam là không có ý nghĩa gì. Do vậy, có thể dự báo, nếu Putin quyết định can thiệp quân sự, đó sẽ phải là một chiến dịch quy mô lớn.

Trả lời cho câu hỏi, liệu đã quá muộn chưa để răn đe Nga trước khả năng can thiệp, theo chuyên gia quân sự Mỹ, hai tuần gần đây, đã có sự thay đổi đáng kể trong chính sách của phương Tây với Nga. Trợ giúp phương tiện quân sự cho Ukraina gia tăng mạnh, về số lượng và tốc độ cung cấp, và điều này đang diễn ra một cách công khai.

Ukraina : Trợ giúp quân sự phương Tây ở mức vừa phải

Về chủ đề này, Le Monde có bài “Ukraina : trợ giúp quân sự phương Tây ở mức vừa phải”, với ghi nhận, ngoài Mỹ và Anh, các tuyên bố cung cấp vũ khí mới đây cho chính quyền Kiev hiện phần nhiều mới là cam kết. Khoảng 10 nước châu Âu hứa gửi vũ khí, nhưng về mặt chính thức, trong các nước châu Âu mới chỉ có Anh chính thức gửi các vũ khí hạng nhẹ, vũ khí chống tăng, máy dò mìn. Ukraina cũng không công bố danh sách vũ khí nhận được. Về phần nước Pháp, hiện tại Ukraina chưa chính thức đề nghị hỗ trợ vũ khí.

Đối với chính quyền Kiev, trợ giúp quân sự của phương Tây có giá trị về mặt quân sự, như phương tiện răn đe Nga, cũng như về mặt chính trị, cho thấy Ukraina có sự ủng hộ quốc tế. Liên Âu đang xem xét triển khai một đoàn hỗ trợ huấn luyện quân sự. NATO đã đặt một trung tâm huấn luyện tại Lviv, thành phố lớn miền tây Ukraina. Theo chuyên gia Alyona Getmanchouk, giám đốc trung tâm tư vấn New Europe Center, hiện tại quân đội có 250 nghìn lính tại ngũ, và khoảng 300 nghìn quân dự bị sẵn sàng động viên. Phía Nga có hơn 1 triệu binh sĩ thường trực và 2,6 triệu quân dự bị.

Điện Kremlin để ngỏ giải pháp ngoại giao

Trong lúc Le Figaro và Le Monde quan tâm nhiều hơn đến nguy cơ chiến tranh, Les Echos nghiêng về mặt ngoại giao. Theo nhật báo kinh tế Pháp, việc điện Kremlin có phản ứng “khá chừng mực” hôm qua, sau lời từ chối các đòi hỏi về an ninh của Nga, từ phía Nhà Trắng bằng văn bản, cho thấy Nga và phương Tây vẫn có thể “tiếp tục quá trình đối thoại khó khăn”.

Cuộc họp theo công thức Normandie tại Paris giữa các đại diện Pháp – Đức – Nga – Ukraina, cũng cho thấy những dấu hiệu tích cực. Cho dù nội dung của cuộc họp này chỉ liên quan đến quy chế vùng Donbass, do phe ly khai thân Nga kiểm soát, nhưng theo Les Echos, các tiến triển về hồ sơ này có thể tạo nên một động năng tích cực, ít nhất cũng cho phép thiết lập lại một phần niềm tin giữa Matxcơva phương Tây. Trong hai tuần nữa, một cuộc họp theo công thức Normandie sẽ diễn ra tại Berlin. Theo ngoại trưởng Ukraina, điều này có thể cho thấy Nga ưu tiên con đường ngoại giao từ đây đến đó. Nước Pháp cũng nhấn mạnh đến việc lần đầu tiên từ ba năm nay các bên đã đạt được một tuyên bố chung kêu gọi các phe tham chiến tôn trọng lệnh ngừng bắn.

Lần đầu tiên Trung Quốc lên tiếng

Les Echos cũng ghi nhận việc lần đầu tiên Trung Quốc – đồng minh của Nga – lên tiếng về khủng hoảng Ukraina. Ngoại trưởng Mỹ cho biết đồng nhiệm Trung Quốc trong điện đàm cho biết Bắc Kinh đã chuyển đến Matxcơva  một tuyên bố ủng hộ “các lo ngại có cơ sở” của Nga, và kêu gọi tìm giải pháp. Bắc Kinh lo ngại, khủng hoảng Ukraina có thể làm hỏng Thế Vận Hội Mùa Đông tại Trung Quốc. Trước đó, Mỹ cảnh báo Trung Quốc về các nguy cơ với an ninh và kinh tế thế giới, nếu “Nga xâm lược Ukraina”.

Mỹ nhân nhượng Nga: “Bước ngoặt” trong chính sách ngoại giao của Washington

Về hồ sơ Ukraina, nhật báo Công giáo La Croix có bài phỏng vấn chuyên gia Alexandra de Hoop Scheffer, giám đốc trung tâm tư vấn xuyên Đại Tây Dương German Marshall Fund of the United States, có trụ sở tại Paris. Theo vị chuyên gia nàyphía Mỹ đã có một số nhân nhượng về hai điểm.

Thứ nhất là một mặt tuyên bố không từ bỏ nguyên tắc mở của khối NATO mặt khác Washington chấp nhận Ukraina sẽ không gia nhập NATO về mặt ngắn hạn và trung hạn. Thứ hai là Hoa Kỳ đồng thời đề xuất một số biện pháp minh bạch với Nga về các vị trí đóng quân, triển khai các hệ thống tên lửa, cũng như các hoạt động tập trận tại châu Âu. Khả năng giảm các tập trận cũng được tổng thống Mỹ Biden nêu ra với đồng nhiệm Nga tại Geneve hồi năm ngoái.

Theo chuyên gia A. de Hoop Scheffer, đây là lần đầu tiên chính quyền Mỹ công nhận những đòi hỏi của Nga, và đây là một sự nhân nhượng chưa từng có và thay đổi lớn trong ngành ngoại giao Mỹ. Đây là một sự chọn rất khác của chính quyền Biden, sau khi rút ra bài học từ chính quyền Obama. Việc đàm phán Normandie tiến triển cũng cho phép Nga và phương Tây giảm căng thẳng để tập trung thương lượng về các vấn đề căn bản.

EU khiếu nại Trung Quốc để bảo vệ Litva

Liên Âu (EU) khiếu nại Trung Quốc lên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) để bảo vệ Litva là một tựa chính trang nhất Les Echos. Hồ sơ kiện của Uỷ Ban Châu Âu nhấn mạnh đến việc Trung Quốc có các biện pháp phân biệt đối xử về đối ngoại chống lại Litva, có tác động tiêu cực đến các hoạt động xuất khẩu khác của thị trường chung Liên Âu. Theo nhật báo kinh tế Pháp, đây là một trắc nghiệm quan trọng đối với lập trường của châu Âu về “tự chủ chiến lược”.

Bruxelles cho biết là đã nhận được đủ số nhân chứng và dữ liệu chắc chắn để nộp hồ sơ chính thức, nhưng nhấn mạnh trước hết muốn giải quyết bất đồng một cách song phương với Bắc Kinh.

Bắc Kinh quyết định trừng phạt sau khi Litva cho mở văn phòng đại diện Đài Loan, với tên gọi Đài Loan tại quốc gia này, bất chấp sự phản đối của Trung Quốc. Xuất khẩu của Litva sang Trung Quốc sụt giảm 91% trong tháng 12/2021. Bắc Kinh cũng gây áp lực để các doanh nghiệp châu Âu tại các nước thành viên khác rút các linh kiện “sản xuất tại Litva” ra khỏi chuỗi cung ứng nếu còn muốn làm ăn với Trung Quốc. Cho dù thị trường Trung Quốc chỉ chiếm 1% xuất khẩu của Litva, nhưng đối với Bruxelles, điều này là không thể chấp nhận được.

Bắc Kinh muốn coi khủng hoảng này là chuyện riêng giữa Trung Quốc và Litva. Tuy nhiên theo thông tin của Les Echos, toàn bộ 26 thành viên còn lại của Liên Âu đều khẳng định ủng hộ quyết định của Bruxelles.

Pháp : “Ngược đãi” quy mô lớn trong hệ thống nhà dưỡng lão tư nhân

Về tình hình thời sự Pháp, vụ bê bối liên quan đến tình trạng kém kiểm tra giám sát tại khu vực nhà dưỡng lão tư nhân là chủ đề trang nhất của Le Monde. Le Monde cho biết, một cuốn sách của nhà báo điều tra Victor Castanet về tập đoàn Orpea (cuốn “Les Foussoyeurs”, tạm dịch là “Những kẻ đào huyệt”) đã phơi bày tình trạng tồi tệ tại các trung tâm dưỡng lão tư nhân (EHPAD), do đặt lợi nhuận trên hết. Điều tra của nhà báo cũng chỉ ra tình trạng kém thanh tra giám sát của các cơ quan nhà nước trong lĩnh vực này. Sau khi cuốn sách được công bố gây chấn động, chính phủ đã triệu tập tổng giám đốc tập đoàn Orpea, và cho tiến hành điều tra. Người phát ngôn chính phủ cho biết, nếu thông tin sách nêu là chính xác, các hành động sai phạm sẽ bị trừng phạt nghiêm khắc nhất.

Tập đoàn Orpea là tập đoàn tư nhân lớn nhất trong lĩnh vực nhà dưỡng lão, với 222 trung tâm tại Pháp, doanh thủ gần 4 tỉ euro, lợi nhuận 160 triệu euro. Ông chủ Orpea nằm trong số 500 người giầu nhất nước Pháp. 8 trong số các chủ nhân công ty quản lý nhà dưỡng lão thuộc 500 tài sản lớn nhất nước Pháp.

Theo cuốn sách điều tra về các nhà dưỡng lão của Orpea, mục tiêu của tập đoàn là tiếp nhận được tối đa người già, và chi phí bỏ ra thấp nhất, nhất là chi phí trả tiền lương nhân viên. Vì vậy nhân viên làm việc hợp đồng ngắn hạn được ưu tiên, thay vì nhân viên hợp đồng dài hạn. Hàng loạt hành động gian lận được tiến hành để thổi phồng mức tiền được sử dụng… tạo các khoản thu bất hợp pháp. Cuốn sách điều tra cũng mô tả tình trạng không ai có thể đụng đến giới lãnh đạo công ty, trong lúc các cơ quan chủ quản bất lực.

Tranh cử tổng thống: Chăm sóc người già phải thành chủ đề chính

Theo Le Monde, bê bối nhà dưỡng lão sau khi cuốn sách ra mắt đúng vào kỳ tranh cử tổng thống, khiến chính sách với người già nổi lên như một vấn đề trọng tâm. Xã luận Le Monde nhấn mạnh là còn chưa muộn để vấn đề chính sách với người cao tuổi trở thành chủ đề tranh cử chính.

La Croix cũng dành bài xã luận với tựa đề “Phẩm giá” cho chủ đề chính sách nhà dưỡng lão. Nhật báo Công giáo nhấn mạnh đến phần trách nhiệm của chính quyền : Thanh tra với các nhà dưỡng lão là “không đủ, hoặc nếu không muốn nói là không tồn tại”. Theo La Croix, các ứng cử viên tổng thống không thể chỉ dừng lại trong những vấn đề chung, mang tính kỹ trị, như nguồn tài chính, hay các tổ chức quản lý…, mà cần đề cập đến các vấn đề căn bản như : “Liệu chúng ta có thực sự cương quyết hành động để những người cao tuổi có thể sống trong giai đoạn cuối đời một cách xứng đáng với phẩm giá con người ?”.  

Bầu sơ bộ chọn ứng viên tổng thống cánh tả Pháp: Tin vui và những điều đáng tiếc

Cuộc bầu cử sơ bộ cánh tả chọn ứng cử tổng thống mở rộng cho mọi công dân (diễn ra từ hôm qua 27/01 đến Chủ nhật 30/01) là hồ sơ trang nhất của nhật báo thiên tả Libération. Bài xã luận mang tựa đề “Dân Chủ” ghi nhận, cuộc bỏ phiếu đã thu hút được 466. 895 người, chưa cần tính đến sự tỉ lệ người tham gia bỏ phiếu, bản thân số lượng đăng ký đã là một “chiến thắng đối với ban tổ chức”.

“Làm sao không vui mừng khi có ngần ấy công dân tham gia, trong lúc kể từ bao năm nay, chỉ toàn là không khí nghi ngờ về đời sống chính trị, về tỉ lệ vắng mặt đông đảo, về các hành động bạo lực nhắm vào các đại biểu dân cử ?”. Cuộc bầu cử sơ bộ mang lại sinh khí cho cánh tả, nhưng Libération cũng ghi nhận nhiều điều đáng tiếc.

Thứ nhất là tiến trình này diễn ra quá trễ, thứ hai là “mang tính chắp vá”, bởi nhiều ứng cử viên được đưa ra bỏ phiếu bầu chọn lại chính là những người chống lại việc tổ chức bỏ phiếu. Không có gì bảo đảm là kết quả bỏ phiếu sẽ có tác động thực sự. Và điều tệ hại hơn là “có thể phản tác dụng, khi đưa thêm chia rẽ vào tình trạng chia rẽ vốn có, nếu như nữ chính trị gia Christiane Taubira chiến thắng” (bởi cho đến nay đã có cánh tả đã có đến ít nhất 3 ứng cử viên tổng thống được coi là thu hút chủ yếu số phiếu bầu cho cánh tả : đô trưởng Paris Anne Hidalgo – đảng Xã Hội, Yannick Jadot, đảng Xanh và Jean-Luc Mélenchon, Nước Pháp Bất Khuất).

Đảng phái chính trị suy yếu, nhưng sự chủ động của dân chúng bị ngờ vực

Tiến trình bỏ phiếu mang tính công dân này cũng phơi bày một thực tế ít được bàn đến đối với một nền dân chủ. Đó là đòi hỏi phải có “sự bổ sung lẫn nhau giữa vế dân chủ đại diện (tức thông qua các đại biểu dân cử) và vế dân chủ tham gia (tức người dân trực tiếp tham gia vào tiến trình chính trị)”. Từ nhiều năm nay, tại Pháp, “vế dân chủ đại diện lâm vào tình trạng ốm yếu, các đảng phái chính trị đã mất đi sức sống, cả về mặt các hoạt động tranh đấu, cũng như phương diện tri thức. Các hoạt động dân chủ tham gia đã phát triển mạnh trong những năm 1990, nhưng chỉ mạnh ở cấp địa phương.

Libération lấy làm tiếc là các sáng kiến như cuộc bỏ phiếu này lẽ ra cần được các đảng phái chính trị ủng hộ, để được tiếp sức, thì ngược lại bị “nhìn nhận một cách ngờ vực”. Dù sao, theo nhật báo thiên tả, “việc cách tân của các lực lượng chính cánh tả buộc phải xem xét thực sự về việc làm thế nào để phối hợp giữa hai vế, dân chủ đại diện và dân chủ tham gia”.

.

.

.

TÀI LIỆU MỸ về BIỂN ĐÔNG giúp ích TRONG TRANH CHẤP VỚI TRUNG QUỐC (Thanh Hà – RFI)

Tháng Một 29, 2022

.

.

.

Tài liệu Mỹ về Biển Đông giúp ích nhiều trong tranh chấp với Trung Quốc

Thanh Hà  –  RFI

Đăng ngày: 28/01/2022 – 11:41

https://www.rfi.fr/vi/qu%E1%BB%91c-t%E1%BA%BF/20220128-t%C3%A0i-li%E1%BB%87u-m%E1%BB%B9-v%E1%BB%81-bi%E1%BB%83n-%C4%91%C3%B4ng-gi%C3%BAp-%C3%ADch-nhi%E1%BB%81u-trong-tranh-ch%E1%BA%A5p-v%E1%BB%9Bi-trung-qu%E1%BB%91c

Ngày 12/01/2022 bộ Ngoại Giao Mỹ công bố tài liệu cập nhật về « Ranh giới trên biển ». Bản nghiên cứu này xem xét các yêu sách hàng hải của Trung Quốc tại Biển Đông và đưa ra kết luật : những đòi hỏi chủ quyền của Bắc Kinh tại vùng biển này « không phù hợp » với luật pháp quốc tế đã được phản ánh trong Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển năm 1982. 

https://s.rfi.fr/media/display/342dcf60-8023-11ec-a01b-005056a90284/w:1024/p:16×9/AP940033353044.webp

Bản đồ căn cứ theo tuyên bố Tứ Sa của Trung Quốc về chủ quyền Biển Đông. Ảnh tháng 6/2014. AP

Đâu là những điểm nổi bật trong báo cáo mới của Hoa Kỳ về chủ quyền Biển Đông ? Mục đích của bộ Ngoại Giao Mỹ là gì và văn bản đó có giúp được gì cho các quốc gia đang có tranh chấp chủ quyền lãnh hải với Trung Quốc hay không ?

RFI tiếng Việt mời giáo sư Ngô Vĩnh Long, Đại học Maine- Hoa Kỳ phân tích về nghiên cứu mới của Mỹ : « Ranh giới trên biển- Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa : Các yêu sách tại Biển Đông ».  

RFI : Xin kính chào giáo sư Ngô Vĩnh Long, thưa ông, Cục Đại Dương và Các Vấn Đề Môi Trường-Khoa Học Quốc Tế trực thuộc bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ hôm 12/01/2022 cho công bố nghiên cứu mới về ranh giới ở Biển Đông nhằm mục đích gì và xin ông cho biết qua về những điểm nổi bật trong tài liệu đó ?  

GS Ngô Vĩnh Long : « Trước hết Mỹ đưa ra bản nghiên cứu này để cho biết là Hoa Kỳ không đồng ý với Trung Quốc trên vấn đề Biển Đông. Trung Quốc phá hoại luật biển quốc tế ở mọii nơi cho nên Mỹ phải đưa ra tài liệu nói rõ phân tích của Mỹ về biển nói chung, về Biển Đông nói riêng và theo văn bản mới này thì yêu sách của Trung Quốc làm suy yếu nghiêm trọng luật quốc tế về biển. Thứ hai nữa là Hoa Kỳ muốn cho biết những đòi hỏi chủ quyền của Trung Quốc là vô lý. Nếu chúng ta nhớ lại thì trước đây, Bắc Kinh đưa ra đòi hỏi « đường 9 đoạn » mà không có căn cứ gì hết, chỉ khoanh vùng rồi bảo đó là thuộc chủ quyền của Trung Quốc. Hoa Kỳ phản đối lập luận đó của Trung Quốc đặc biệt là sau phán quyết của Tòa Án Trọng Tài Quốc Tế La Haye hồi năm 2016, bác bỏ những đòi hỏi của Trung Quốc và xem những yêu sách đó là bất hợp pháp ».  

.

RFI : Giáo sư vừa nhắc đến phán quyết của Tòa trọng tài La Haye bác bỏ cái mà Trung Quốc gọi là « quyền lịch sử » để vin vào đó khẳng định chủ quyền ở Biển Đông. Tuy nhiên phán quyết năm 2016 không cấm cản Bắc Kinh tiếp tục cải tạo bồi đắp các thực thể ở Trường Sa và thậm chí cho rằng Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển năm 1982 đã có những thiếu sót, để từ đó Trung Quốc tiếp tục bảo vệ những yêu sách hàng hải ở Biển Đông. Vậy tài liệu mang số 150 của bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ về ranh giới trên biển căn cứ vào những cơ sở pháp lý nào để bác bỏ đòi hỏi chủ quyền của Trung Quốc tại Biển Đông ?  

GS Ngô Vĩnh Long : « Có hai vấn đề. Vấn đề lớn là Trung Quốc nói rằng tất cả các đảo ở Biển Đông là thuộc về Trung Quốc mặc dù trong số đó có nhiều bãi đá nửa chìm nửa nổi và Bắc Kinh xem tất cả những cái đó là « đảo », là một thực thể lớn thuộc về Trung Quốc. Điểm thứ hai, tài liệu vừa công bố của Mỹ xác định là việc Trung Quốc khẳng đỉnh chủ quyền lịch sử ở Biển Đông không có cơ sở pháp lý. Điều tôi muốn nói ở đây là năm 2014, Trung Quốc đã đưa ra tuyên bố Tứ Sa và theo tuyên bố đó thì những cái gì được gọi là « đảo », những thực thể bất luận chìm hay nổi, đều cũng dính liền với nhau. Thành thử theo luận điểm của Bắc Kinh, mỗi khu vực như vậy phải có một vùng nội thủy và đó là khu vực mà Trung Quốc không cho ai qua lại, bởi theo Bắc Kinh, đó là những vùng thuộc chủ quyền Trung Quốc. Thành thử tài liệu của Mỹ phản bác lập luận đó đồng thời giải thích thêm rằng có một số thực thể Bắc Kinh gọi là « đảo » để từ đó khoanh vùng 12 hải lý lãnh hải chung quanh nhưng trong số đó có những bãi đá mà chỉ có thể khoanh vùng lãnh hải chung quanh chừng 500 mét mà thôi. Việc Bắc Kinh khoanh vùng hết tất cả những thực thể đó và cấm các nước khác đi qua, theo Washington là điều bất hợp pháp, đi ngược lại với luật pháp quốc tế.  

Một lý do khác nữa khiến Mỹ phải công bố tài liệu về chủ quyền Biển Đông bởi Trung Quốc « đánh lận con đen » : Bắc Kinh đưa ra chính sách Tứ Sa nhằm để cho công luận không biết Trung Quốc muốn nói cái gì. Trung Quốc muốn một số các quốc gia khác phải bận tâm về chủ quyền, cứ phải cãi với Trung Quốc hoài về chủ quyền biển đảo trong lúc mà Trung Quốc thì đưa ra không biết bao nhiêu tài liệu để khẳng định cái gọi là « cở sở pháp lý » của họ. Do vậy tài liệu vừa công bố của Mỹ cho phép các bên tranh chấp phản bác lại Trung Quốc. Nghiên cứu của Mỹ nhờ vậy sẽ giúp ích cho các quốc gia khác dễ nói hơn ».  

.

RFI : Đâu là những khác biệt trong tuyên bố về bản đồ « đường lưỡi bò » của Trung Quốc với tuyên bố Tứ Sa thưa giáo sư Ngô Vĩnh Long ?  

GS Ngô Vĩnh Long : « Khi trước, khi đưa ra bản đồ 9 đoạn còn được gọi là bản đồ đường lưỡi bò, thì Trung Quốc rất mập mờ, khoanh cả một vùng rất lớn (để khẳng định chủ quyền). Bây giờ với Tứ Sa, Bắc Kinh cũng khoanh vùng nhưng đồng thời chia vùng. Tứ Sa gồm có Đông Sa, Tây Sa, Trung Sa và Nam Sa. Họ chia vùng để làm chi vậy ? Trước hết, như đã nói, là cho phép Trung Quốc khẳng định rằng các đảo mà trong đó có cả những bãi đá nửa chìm nửa nổi, hợp lại thành cả một vùng. Bây giờ nếu như có tranh chấp với Việt Nam hay Đài Loan chẳng hạn, đó có thể là tranh chấp trong khu vực Bắc Kinh gọi là Đông Sa. Như vậy các nước khác, như Philippines chỉ quan tâm đến Trung Sa hay Nam Sa sẽ không có lý do để lên tiếng về Đông Sa. Manila sẽ không can thiệp vào tranh chấp ở Đông Sa. Còn trong trường hợp có tranh chấp ở Nam Sa thì các bên không can dự sẽ không nhập cuộc. Chia vùng như vậy cho phép Trung Quốc tranh đấu với các nước chung quanh vùng biển liên quan và rất khó để cho các nước khác hợp nhau lại chống đối những đòi hỏi của Trung Quốc ».  

.

RFI : Một bên thì có báo cáo về ranh giới trên Biển Đông và phía bên kia thì có tuyên bố Tứ Sa, vậy bước kế tiếp trong các cuộc tranh cãi chủ quyền lãnh hải sẽ là gì ?  

GS Ngô Vĩnh Long : « Tôi nghĩ bước kết tiếp Mỹ tiếp tục đưa thuyền vào những vùng mà Trung Quốc gọi là lãnh hải hay tiếp giáp lãnh hải và việc này giúp cho các nước có tranh chấp trong khu vực thêm tự tin. Họ tự tin là Hoa Kỳ sẵn sàng đối lại với Trung Quốc trên Biển Đông đặc biệt là trên việc Bắc Kinh đòi đặc quyền kinh tế trên thềm lục địa ở các vùng đảo của Trung Quốc mà Trung Quốc gọi là Nam Hải Chư Đảo tức là gắn kết tất cả vùng Tứ Sa thành một khối lớn, đòi hỏi chủ quyền với cả 80-90 % diện tích Biển Đông ».   

.

RFI : Tài liệu được cập nhật của Hoa Kỳ về hàng hải ở Biển Đông giúp ích gì cho các quốc gia có tranh chấp chủ quyền lãnh hải với Trung Quốc ?  

GS Ngô Vĩnh Long : « Văn bản đó giúp ích được nhiều. Chẳng hạn như khi Trung Quốc đòi hỏi quá đáng với những nước như Việt Nam hay Malaysia thì các nước cận biển ở Biển Đông có thể đưa ra tài liệu của Mỹ, lấy đó làm cơ sở, bởi đó là nghiên cứu trùng hợp với Luật Biển Quốc Tế. Như vậy các quốc gia có tranh chấp với Trung Quốc khỏi phải đưa ra những phân tích riêng của mình, mà những phân tích đó có thể mâu thuẫn trực tiếp với Trung Quốc ».  

RFI tiếng Việt thành thật cảm ơn giáo sư Ngô Vĩnh Long, trường Đại học Maine, Hoa Kỳ.  

——————————–

CÁC NỘI DUNG LIÊN QUAN

BIỂN ĐÔNG – HOA KỲ – TRUNG QUỐC

Biển Đông: Mỹ cập nhật bản “cáo trạng” về yêu sách chủ quyền của Trung Quốc

BIỂN ĐÔNG – TỨ SA

Biển Đông: Trung Quốc đẩy mạnh yêu sách “Tứ Sa” thay cho “Đường Lưỡi Bò”?

.

.

.

HOA KỲ CẤM CHINA UNICOM CỦA TRUNG QUỐC DO LO NGẠI GIÁN ĐIỆP (BBC News Tiếng Việt)

Tháng Một 29, 2022

.

.

.

Mỹ cấm China Unicom của Trung Quốc do lo ngại gián điệp

BBC News Tiếng Việt

28/01/2022

https://www.bbc.com/vietnamese/business-60168792

China Unicom trở thành tập đoàn viễn thông khổng lồ mới nhất của Trung Quốc bị Hoa Kỳ cấm hoạt động do lo ngại về an ninh quốc gia “đáng kể” và hoạt động gián điệp.

Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC) cho biết họ đã bỏ phiếu nhất trí thu hồi giấy phép hoạt động tại Mỹ của công ty con của China Unicom ở Hoa Kỳ.

Công ty này phải ngừng cung cấp dịch vụ viễn thông ở Mỹ trong vòng 60 ngày.

Thông báo này được đưa ra sau khi đối thủ lớn hơn là China Telecom bị thu hồi giấy phép hoạt động ở Mỹ vào tháng 10/2021.

Quốc hội Mỹ cấm hàng hóa từ Tân Cương vì lo ngại lao động cưỡng bức

Biden mở rộng lệnh cấm đầu tư vào các công ty Trung Quốc

Phố Wall đảo ngược quyết định loại ba hãng viễn thông TQ

Chủ tịch FCC, bà Jessica Rosenworcel nói: “Có nhiều bằng chứng – và cùng với đó là mối quan ngại ngày càng tăng – rằng các nhà mạng thuộc sở hữu nhà nước của Trung Quốc tạo ra mối đe dọa thực sự đối với an ninh mạng viễn thông của chúng tôi.”

China Unicom nói với BBC, công ty con của họ ở Mỹ “có ghi nhận tốt về việc tuân thủ pháp luật và quy định liên quan của Hoa Kỳ, và cung cấp các dịch vụ và giải pháp viễn thông như một đối tác đáng tin cậy với khách hàng trong hai thập niên qua”.

“China Unicom (Hong Kong) Limited sẽ theo sát diễn biến của tình hình,” họ nói thêm.

Trong những năm gần đây, các công ty viễn thông và công nghệ Trung Quốc đã bị chính quyền Hoa Kỳ nhắm đến do những lo ngại về an ninh quốc gia.

Tháng 11/2021, Tổng thống Joe Biden đã ký đạo luật ngăn các công ty bị đánh giá là mối đe dọa an ninh nhận giấy phép cung cấp thiết bị viễn thông mới.

Theo Đạo luật An toàn Thiết bị (Secure Equipment Act), FCC sẽ không còn xem xét đơn đăng ký từ các công ty bị phán quyết là mối đe dọa nữa.

Điều đó có nghĩa là thiết bị của Huawei, ZTE và ba công ty Trung Quốc khác không thể được sử dụng trong các mạng viễn thông của Mỹ.

Mỹ yêu cầu các công ty viễn thông loại bỏ linh kiện Huawei

Cũng trong tháng 11, Chính phủ Hoa Kỳ đã đưa thêm hàng chục công ty Trung Quốc vào danh sách hạn chế thương mại, viện dẫn lo ngại về an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại.

Washington nói rằng một số công ty đang giúp phát triển chương trình máy tính lượng tử của quân đội Trung Quốc.

Trước đó, tháng 10/2021, Washington đã thu hồi giấy phép tại Mỹ của công ty China Telecom, cũng viện dẫn lo ngại về an ninh quốc gia.

Giới chức Hoa Kỳ nói rằng việc chính phủ Trung Quốc kiểm soát công ty đã tạo cho họ cơ hội “truy cập, lưu trữ, gây gián đoạn, và/hoặc định tuyến sai thông tin liên lạc của Mỹ”.

Điều này có thể cho phép nước này “can dự vào hoạt động gián điệp và các hoạt động gây hại khác nhằm chống lại Mỹ”, họ nói.

Năm 2019, gã khổng lồ viễn thông thuộc sở hữu nhà nước của Trung Quốc là China Mobile cũng bị thu hồi giấy phép tại Mỹ.

*

TIN LIÊN QUAN

Mỹ cấm các hãng Trung Quốc ‘làm siêu máy tính’

22 tháng 6 năm 2019

.

Tổng thống Mỹ Joe Biden ‘tạm dừng’ lệnh cấm TikTok và WeChat

14 tháng 2 năm 2021

.

Huawei: Giải quyết các vấn đề bảo mật có thể mất năm năm

7 tháng 2 năm 2019

.

Mỹ yêu cầu các công ty viễn thông loại bỏ linh kiện Huawei

11 tháng 12 năm 2020

.

.

.

LIÊN ÂU KIỆN TRUNG QUỐC TRƯỚC TỔ CHỨC THƯƠNG MẠI THẾ GIỚI TRÊN VẤN ĐỀ LITVA (Trọng Nghĩa – RFI)

Tháng Một 29, 2022

.

.

.

Liên Âu kiện Trung Quốc trước Tổ Chức Thương Mại Thế Giới trên vấn đề Litva

Trọng Nghĩa  –  RFI

Đăng ngày: 28/01/2022 – 11:47

https://www.rfi.fr/vi/qu%E1%BB%91c-t%E1%BA%BF/20220128-li%C3%AAn-%C3%A2u-ki%E1%BB%87n-trung-qu%E1%BB%91c-tr%C6%B0%E1%BB%9Bc-t%E1%BB%95-ch%E1%BB%A9c-th%C6%B0%C6%A1ng-m%E1%BA%A1i-th%E1%BA%BF-gi%E1%BB%9Bi-tr%C3%AAn-v%E1%BA%A5n-%C4%91%E1%BB%81-litva

Liên Hiệp Châu Âu (EU) hôm qua 27/01/2022 đã nộp đơn lên Tổ Chức Thương Mại Thế Giới (WTO) để kiện Trung Quốc về những hành vi trừng phạt kinh tế và thương mại nhắm vào Litva, thành viên của Liên Âu. Bắc Kinh đã lập tức phản đối, cho rằng châu Âu đã có những cáo buộc “vô căn cứ”

https://s.rfi.fr/media/display/cae8e032-8025-11ec-81b6-005056bfb2b6/w:1024/p:16×9/AP22027295118526.webp

Valdis Dombrovskis, phó chủ tịch Ủy Ban Châu Âu kiêm Ủy Viên đặc trách Thương Mại thông báo kiện Trung Quốc ra trước Tổ Chức Thương Mại Thế Giới về hồ sơ Litva. AP – Olivier Matthys

Trong một thông cáo báo chí, Ủy Ban Châu Âu cho biết đã khởi động vụ kiện sau khi thu thập được đầy đủ bằng chứng về những hành động của Trung Quốc đối với Litva bị cho là “phân biệt đối xử và trái với quy tắc của Tổ Chức Thương Mại Thế Giới”, tác hại đến giới xuất khẩu của cả Litva lẫn các thành viên Liên Âu khác. 

Ủy Ban đã liệt kê một số hành vi của Trung Quốc như từ chối thông quan cho hàng hóa Litva, bác bỏ đơn xin nhập khẩu hàng hóa từ Litva và gây áp lực buộc các công ty châu Âu loại Litva ra khỏi chuỗi cung ứng khi xuất khẩu sang Trung Quốc. 

Theo ông Valdis Dombrovskis, phó chủ tịch Ủy Ban Châu Âu kiêm Ủy Viên đặc trách Thương Mại thì việc kiện Trung Quốc “không phải là một quyết định vội vã”, nhưng sau nhiều nỗ lực giải quyết song phương thất bại, Liên Hiệp Châu Âu “không còn cách nào khác là nhờ Tổ Chức Thương Mại Thế Giới can thiệp”. Đối với ông Dombrovskis, Liên Hiệp Châu Âu “luôn luôn hành động thống nhất và nhanh chóng chống các hành vi vi phạm quy định của WTO, đe dọa sự toàn vẹn của thị trường chung (của Liên Âu)”. 

Căng thẳng giữa Bắc Kinh và Vilnius bùng lên vào tháng 11/2021 sau khi Đài Loan được phép mở một văn phòng đại diện Litva dưới tên gọi “Đài Loan” thay vì Đài Bắc như áp đặt của Trung Quốc. 

Bắc Kinh đã trục xuất đại sứ Litva và triệu hồi Trung Quốc về nước, trong lúc Vilnius cũng đóng cửa đại sứ quán Litva tại Bắc Kinh. Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng bị tố cáo là đã cho chặn hàng hóa nhập khẩu từ Litva tại biên giới, và nghiêm trọng hơn nữa là đã gây sức ép trên các tập đoàn đa quốc gia để buộc họ tẩy chay Litva.  

Trung Quốc: Tranh chấp với Litva không liên quan gì đến EU 

Bắc Kinh luôn phủ nhận hành động cấm vận Litva. Phản ứng trước đơn kiện của Liên Hiệp Châu Âu, phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên ngày hôm 27/01/2022 tuyên bố: “Việc khẳng định rằng Trung Quốc tiến hành điều gọi là bức ép Litva hoàn toàn vô căn cứ”. Đối với phát ngôn viên Trung Quốc, tranh chấp với Litva “liên quan đến chính trị chứ không phải kinh tế”. 

Hơn nữa, theo ông Triệu Lập Kiên, đó là một vấn đề “song phương” giữa Litva và Trung Quốc, chứ “không phải là vấn đề giữa Trung Quốc và Liên Hiệp Châu Âu”. 

——————————-

CÁC NỘI DUNG LIÊN QUAN

LITVA – ĐÀI LOAN – TRUNG QUỐC

Bị Bắc Kinh chặn hàng xuất sang Trung Quốc, Litva kêu gọi Liên Âu đáp trả

TRUNG QUỐC – LITVA – ĐÀI LOAN

Trung Quốc gây sức ép tập đoàn Đức Continental ngưng sử dụng linh kiện sản xuất tại Litva

LITVA – TRUNG QUỐC

Căng thẳng với Trung Quốc: Các doanh nghiệp Litva chịu áp lực nặng nề

Slovenia ‘đã bị Trung Quốc trừng phạt’ vì thân Đài Loan

BBC News  |  27 tháng 1 năm 2022

.

.

.