TSKH PHAN HỒNG GIANG : LÀM THẾ NÀO ĐỂ CHẤN HƯNG ĐẠO ĐỨC DÂN TỘC ? (Tôn Phi thực hiện)

Tháng Mười Hai 4, 2016

 

TSKH Phan Hồng Giang: Làm thế nào để chấn hưng đạo đức dân tộc?

Tôn Phi  thực hiện

3.12.2016

http://www.ijavn.org/2016/12/vntb-tskh-phan-hong-giang-lam-nao-e.html

 

(VNTB) – Cải cách thể chế xã hội , dân chủ hóa mọi mặt của đời sống xã hội, theo tôi, là chìa khóa vạn năng, là giải pháp tiên quyết

Vào đầu tháng 9 năm 2016, tiến sĩ Phan Hồng Giang có bài viết được rất nhiều người chú ý và nhiều báo đăng tải đồng loạt, đó là bài viết “ Làm sao ngăn được đà suy thoái về văn hóa?”. Vấn đề bằng cách nào để cứu vãn đạo đức xã hội, bằng cách nào để giảm thiểu tội ác này được ngày càng nhiều tri thức trong ngoài nước trăn trở.

Hội nhà báo độc lập Việt Nam có cuộc phỏng vấn với tiến sĩ khoa học Phan Hồng Giang, từng là viện trưởng viện Văn hoá – nghệ thuật Việt Nam, tác giả của bài luận ngắn trên.

P.vMến chào tiến sĩ Phan Hồng Giang đã trở lại trong chuyên mục phỏng vấn của Việt Nam Thời Báo. Đạo đức xã hội xuống cấp, suy đồi đang trở thành một vấn nạn đáng báo động. Tăng cường nhiều công an tư tưởng, cảnh sát, xây nhiều nhà tù, có thể là nơi giáo dục đạo đức, răn đe  cộng đồng bớt phạm tội lâu dài được hay không?

TSKH Phan Hồng Giang (P.H.G.) :   Quả là đạo đức xã hội  đang suy đồi, đáng báo động ở mức cao nhất. Tăng cường nhiều công an tư tưởng là việc không nên làm, vì  bản thân suy nghĩ – tư tưởng mới tồn tại trong đầu hoặc thể hiện qua lời nói, chữ viết ôn hòa thì chưa thể là  – và không thể bị coi là – hành vi phạm tội. Còn tăng cường lực lượng cảnh sát, xây thêm nhà tù… ở khía cạnh trấn áp tội phạm, chừng mực nào đó, cũng có tác dụng ngắn hạn giáo dục đạo đức ( ở mức tối thiểu là không vi phạm pháp luật). Và thực ra, theo tôi, tác dụng này cũng không quá lớn: Bằng chứng là dù số lượng cảnh sát đã tăng cao đến mức kỷ lục, nhà tù liên tục được mở rộng, xây thêm thì vẫn không đủ chỗ để nhốt tội phạm sinh sôi nẩy nở như nấm sau mưa !

Về lâu dài thì cần áp dụng biện pháp căn cơ, sâu xa hơn : Tính cách con người chủ yếu là do hoàn cảnh tạo ra; muốn cải tạo tính cách theo chiều hướng Chân-Thiện-Mỹ thì trước tiên phải tập trung cải tạo hoàn cảnh – sao cho môi trường xã hội trở nên tử tế, hợp đạo lý hơn.

P.vCó một ý kiến so sánh thế này: Người châu Phi cũng nghèo, thậm chí tính về thu nhập bình quân đầu người thì còn nghèo hơn Việt Nam. Nhưng cái nghèo ở châu Phi không làm cho con người ta rơi vào vòng tội lỗi, dân nghèo ở châu Phi vẫn có tâm hồn trong sáng, trong khi cái nghèo ở Việt Nam lại biến nhân dân thành những người “đa nhân cách”. Theo tiến sĩ Phan Hồng Giang thì “đa nhân cách” có phải là hiện trạng chung của dân Việt Nam, và  có nguy hiểm cho  cá nhân và cộng đồng hay không?

TSKH Phan Hồng Giang: Cách đây 15 năm tôi có dịp đi dự một Hội thảo về văn hóa ở Cộng hòa Benin, miền Trung Phi. Khi dạo chơi ngoài phố, tôi ngạc nhiên đầy thú vị khi thấy các xe máy không gắn biển số và hầu hết người dân khi dừng đậu xe ở vỉa hè vào cửa hàng hay đi đâu đó đều  không phải làm cái động tác đã thành bản năng ở xứ ta là… khóa xe !  Nghĩa là người dân Benin, tuy chưa phải là giàu có gì nhiều, đã không thường xuyên bị đe dọa bởi nạn ăn cắp xe, trong khi ở xứ ta dù xe đã khóa vẫn có thể …bốc hơi chỉ 5-7 giây sau khi chủ xe khuất mắt !  Ở ta không gì có thể không bị mất cắp:  từ gương chiếu hậu, đèn tín hiệu, hộp số xe máy đến biển số (!) xe hơi (người bị mất đành cắn răng ra Chợ Giời tìm hỏi mua lại chính biển số xe của mình (!). Thật là một kiểu ăn cắp độc nhất vô nhị trên cả thế giới diễn ra  công khai trước mũi người ngay và… công an !

Sự phổ biến của nạn dân ta ăn cắp đã trở nên khá nổi tiếng ở các nước như Nhật Bản, Thái Lan, Singapore… Nhiều cửa hàng ở các nước đó đã phải treo biển cảnh báo về nạn ăn cắp bằng… tiếng Việt ! Dù các cụ đã dạy : “Bần cùng sinh đạo tặc”, nhưng xin nói ngay rằng ăn cắp phần lớn không phải do nghèo. Phi công, tiếp viên hàng không bị bắt vì trộm cắp ở Nhật đâu phải vì nghèo ? Bị bắt vì trộm kính đeo mắt trong cửa hàng miễn thuế ở sân bay Thái Lan là Giám đốc một Công ty lớn…

Anh nhắc đến  căn bệnh “đa nhân cách” của nhiều người dân ta, theo tôi,  cũng là một cách lý giải dễ thuyết phục. Theo tôi, nên dùng chữ “rối loạn nhân cách” hay “lệch lạc nhân cách” thì độc giả bình thường dễ hiểu hơn. Dù về cơ bản, “rối loạn nhân cách” được hiểu như một căn bệnh – bệnh tâm thần phân liệt. Nhưng hiểu là bệnh như thế, theo tôi, dễ dẫn đến chỗ không còn coi ăn cắp là một tội hình sự, một hành vi vô đạo đức. Nếu không kịp thời chú trọng giáo dục nhân cách, không nghiêm khắc áp dụng chế tài đủ mạnh đối với vấn nạn trộm cắp thì  các cá nhân và cộng đồng ở xứ ta còn phải chịu bất an dài dài. (Xin nhắc : theo Luật Hồi giáo cực đoan, kẻ trộm cắp phải bị … chặt tay !).

 

P.vVừa rồi có vụ các cô giáo bị ép đi tiếp khách, bộ trưởng giáo dục thì đứng về phía những người ép các cô làm lễ tân. Thật khó mà tin cậy  vào ngành giáo dục là nơi rèn luyện nhân cách được nữa. Nhiều người già nói rằng do thiếu sự đào luyện tôn giáo và tâm linh, người dân Việt Nam mất đi cảm thức về phúc đức và tội lỗi, cho nên không ngừng phạm tội. Tiến sĩ Phan Hồng Giang có nhận định thế nào về ý kiến này?

TSKH Phan Hồng Giang: Câu chuyện xoay quanh việc các cô giáo ở thị trấn Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh, bị cấp trên “giao nhiệm vụ” đi tiếp khách cho các quan chức ăn nhậu làm dư luận phải  nghi ngờ về năng lực rèn luyện nhân cách của các nhà quản lý ngành giáo dục. Đặc biệt đáng thất vọng là ông “tư lệnh” ngành giáo dục, một vị GS,TS chữ nghĩa bề bề, lại thể hiện một tư duy lệch lạc: trước Quốc hội, trước bàn dân thiên hạ, vị này gọi  đó  là “chuyện vui vẻ thôi mà” ! Trả lời cánh báo chí, ông dạy dỗ các cô giáo “trước hết phải tự trách mình đã không biết từ chối” công việc không phải của mình ! Ông như người ở trên trời vừa rơi xuống hay sao mà  không biết tai họa nào sẽ chắc chắn  đổ xuống đầu các cô gái trẻ nếu họ dám từ chối “nhiệm vụ chính trị” (!) mà quan trên đã đắc chí áp xuống ! Các cô giáo vốn là nạn nhân, thay vì được thương xót bênh vực thì lại bị phê phán ! Thật là ngược đời !

Câu chuyện trên, nói cho đúng ra, chỉ là điều thất vọng nhỏ trong vô số những điều gây thất vọng lớn hơn nhiều trong “sự nghiệp trồng người” – từ triết lý giáo dục bất cập; chương trình – sách giáo khoa thiếu hệ thống, nhiều lý thuyết yếu thực hành; coi nhẹ truyền bá kỹ năng sống; phương pháp giảng dạy thiếu sáng tạo… đến cách thi cử nặng nề; chất lượng giáo viên còn xa mới đạt yêu cầu; thái độ học tập đối phó; nạn dạy thêm, học thêm tràn lan;  bạo lực học đường không còn hiếm thấy v.v…

Quả là  như anh vừa nhắc, “thiếu sự đào luyện tôn giáo và tâm linh”, người dân chúng ta nhiều khi “mất đi cảm thức về phúc đức và tội lỗi”.  Khi con người không còn tin vào điều gì thiêng liêng, không còn biết sợ bất kỳ điều gì – sản phẩm cực đoan của chủ nghĩa vô thần – thì họ chỉ còn cách hành động phạm tội một gang tay !  Những báu vật trong các chùa chiền ở khắp các miền quê đã tồn tại hàng trăm năm không ai dám động đến vì sợ bị “Thánh vật”. Còn bây giờ dù cửa đóng then cài thì sểnh ra là bị đạo chích rinh mất như tượng Phật bà Quan âm nghìn mắt nghìn tay ở chùa Mễ Sở – Hưng Yên đã 2 lần bị bọn trộm vô đạo hỏi thăm…

P.vTrong bài báo “Làm sao ngăn được đà suy thoái về văn hóa”, tiến sĩ đưa ra giải pháp thúc đẩy quyền tự do dân chủ, vì thể chế xã hội là điều tác động mạnh nhất đến văn hóa nói riêng. Liệu có giải pháp nào để cải thiện đạo đức dân tộc mà không đi qua con đường tự do dân chủ không? Giải pháp đó có cấp bách hay không?

TSKH Phan Hồng Giang: Cải cách thể chế xã hội , dân chủ hóa mọi mặt của đời sống xã hội, theo tôi, là chìa khóa vạn năng, là giải pháp tiên quyết, căn bản, lâu dài để  ngăn chặn đà suy thoái của văn hóa – trước hết là văn hóa đạo đức, rồi từ đó xây dựng được một nền văn hóa đạo đức tử tế, lương thiện, bền vững. (Điều này phần nào tôi đã giải thích  trong bài báo anh đã nhắc đến).

Đã là giải pháp căn bản, lâu  dài thì khó có thể là cấp bách, phải làm  được trong ngày một ngày hai.

Tôi nghĩ, nếu nhận được sự đồng thuận xã hội, nếu được các nhà lãnh đạo  “bật đèn xanh” thì đạo đức xã hội có thể được cải thiện thông qua việc thấm nhuần sâu sắc, thực chất và rộng khắp các giáo lý cao đẹp của tôn giáo. Thực tế đã chứng minh rằng ở những nước theo quốc đạo là Phật giáo như Lào, phạm đều rất thấp, (Myanmar dù còn rất nghèo, vẫn đứng đầu  Bảng xếp hạng các nước trên thế giới về mức độ làm từ thiện). Ngay ở nước ta, những vùng công giáo toàn tòng (như ở Hải Hậu, Bùi Chu, Phát Diệm…) các vấn nạn trộm cắp, nghiện ngập, ly hôn… đều rất ít xẩy ra. Vai trò tích cực của tôn giáo ở đây là rất rõ ràng.

P.v: Dù sao thì vẫn phải thừa nhận giáo dục vẫn là một trong những mặt trận cốt yếu để cứu vãn đạo đức xã hội. Theo tiến sĩ Phan Hồng Giang, bản thân nền giáo dục Việt Nam có những tiền đề tự thân để có thể thanh lọc bản thân và trở lại thành một nơi giáo dục con người một cách nhân bản, ít nhất là như các triều đại trước hay không?

TSKH Phan Hồng Giang: Đương nhiên phải thừa nhận giáo dục là lĩnh vực mà nhiều người nghĩ đến đầu tiên khi đi tìm giải pháp chấn hưng văn hóa.

Bên cạnh những điểm yếu dễ thấy, tôi rất tin là nền giáo dục nước ta, may mắn là còn có, như chữ dùng của anh, “những tiền đề tự thân” để có thể “thanh lọc bản thân và trở lại thành một nơi giáo dục con người một cách nhân bản”. Đa số các thầy cô tận tụy với nghề, phụ huynh đều  mong muốn con em mình “nên người”, học sinh đều muốn “học ít, biết nhiều”, cả nước từ trên xuống dưới đều khát khao “đổi mới căn bản và toàn diện” lĩnh vực giáo dục sao cho các “sản phẩm giáo dục” có thể sớm đáp ứng yêu cầu xây dựng được một nước Việt Nam dân chủ, công bằng, văn minh, toàn dân  hạnh phúc, tự do.

Bởi xét cho tới cùng, nhân bản vị tha là phương cách duy nhất để cho loài người tồn tại. Sự độc ác, tồi tệ giữa con người với nhau, sự tụt dốc không phanh của văn hóa chỉ là sản phẩm nhất thời của một thời loạn lạc vô đạo, khi hệ thống giá trị bị đảo lộn, đồng tiền bất chính lên ngôi, bạo lực được tôn vinh thành chủ thuyết phát triển, dối trá ăn vào máu, con người trở nên vô cảm  trước tai họa của đồng bào và Đất nước..

                                         

Xin được cám ơn tiến sĩ Phan Hồng Giang đã dành thời gian quý báu cho độc giả Việt Nam Thời Báo. Mến chúc ông có được nhiều niềm vui trong cuộc sống.

 

 

 

HẠN CUỐI NĂM CỦA TRỌNG (Người Buôn Gió)

Tháng Mười Hai 4, 2016

 

Hạn cuối năm của Trọng

Người Buôn Gío

Thứ Bảy, ngày 03 tháng 12 năm 2016

http://nguoibuongio1972.blogspot.com/2016/12/han-cuoi-nam-cua-trong.html

 

Đầu năm Nguyễn Phú Trọng rạng rỡ bao nhiêu, thì càng về cuối năm Trọng càng vẻ rũ rượi bấy nhiêu. Sau chiến thắng ở đại hội 12, người ta thấy Nguyễn Phú Trong dương dương tự đắc phát ngôn sau khi tái cử chức tổng bí thư.

– 100% bầu cho tôi, tôi không ngờ được đại hội tín nhiệm, tôi bất ngờ vì tuổi mình đã cao nhưng vẫn được tín nhiệm.

http://vov.vn/chinh-tri/dang/tong-bi-thu-nguyen-phu-trong-chia-se-sau-khi-tai-dac-cu-khoa-xii-473666.vov

Ở đời được làm vua, thua làm giặc. Ai cũng biết trước đại hội, trong phiên họp chuẩn bị ở trung ương 13, 14 khoá 11. Nguyễn Phú Trọng nhất định không chịu về, Trọng đẻ ra cái gọi là 3 lứa tuổi trong trung ương, để duy trì ổn định, cần một trường hợp đặc biệt ở lại, rồi cả nghị quyết 244 quyết định trung ương, đại hội đề cử ai người đó phải rút, chỉ có người của Bộ chính trị đề cử như Trọng mới được chấp nhận. Tất cả những cái đó rành rành trên báo trước đại hội, đâu phải bất ngờ gì. Chỉ có mỗi Trọng được ứng cử TBT, một mình ứng cử thì tất là trúng là đương nhiên.

Nhưng chiến thắng thì nói gì chả dược, Trọng làm bộ như mình bất ngờ được bầu, như thể chính mình được toàn thể đại hội tín nhiệm bầu. Chứ không phải chính ông ta bắt đại hội phải bầu ông ta.

Trên đà thắng thế, chưa cần quốc hội khoá mới thành lập. Trọng thẳng tay thay thế hết nhanh chóng các loạt lãnh đạo ngay trong quốc hội khoá cũ. Lập nên một chuyện lạ đời là trong vòng hơn tháng mà các vị trí quốc hội bổ nhiệm được bổ nhiệm 2 lần, thế thốt long trọng đến 2 lần.

Quá huênh hoang và tự tin, Trọng vấp phải hai sai lầm. Sai lầm thứ nhất là Trọng không đánh giá được mức độ nghiêm trọng của thảm hoạ Formosa. Trong lúc cá chết, Trọng đến thăm Formosa và khen ngợi công ty này hoàn thành tiến độ tốt nọ, đẹp kia. Cuối cùng thì chính Trọng phải đứng ra chỉ đạo trấn áp dư luận để dân tình không phản ứng vụ này.

Sai lầm thứ hai là Trọng quá tin tưởng ở mình, mở chiến dịch rầm rộ tấn công vào phe cánh khác. Điển hình là vụ Trịnh Xuân Thanh, Vũ Huy Hoàng và lăm le tiêu diệt nốt Đinh La Thăng. Việc Trịnh Xuân Thanh trốn mất giữa trùng điêp vòng cương toả đã khiến Trọng tức giận bộ công an, Trọng nhảy vào đảng uỷ công an để hòng tìm cách kiểm soát bộ này. Tiếp đó Trọng nhằm vào Vũ Đình Duy cũng là chỗ tay chân của Trịnh Xuân Thanh, Đinh La Thăng để gỡ gạc lại thể diện.

Như con bạc khát nước, Trọng vơ hết cái gì mình có trong tay để ném lên mặt bàn sới bạc để gỡ gạc uy tín. Vũ Đinh Duy nhân vật tế thay cho Trịnh Xuân Thanh bắt đầu chịu những đợt thanh tra, con số thua lỗ lần này còn lớn hơn cả gấp 2 lần thua lỗ PVC của Trịnh Xuân Thanh.

Nhưng thật trớ trêu, trong khi dư luận còn giễu cợt , mỉa mai việc Trịnh Xuân Thanh sổng mất. Rồi chất vấn, kiểm điểm, rút kinh nghiệm và đổ tại cho nhau vì sao Trịnh Xuân Thanh trốn mất. Việc còn đang gay gắt thì Vũ Đình Duy cũng mất tăm. Mà kịch bản diễn ra y như với Trịnh Xuân Thanh, Duy cũng bỏ ra nước ngoài rồi làm đơn gửi về xin đi chữa bệnh. Đã ngấm đòn ở vụ Trịnh Xuân Thanh, bị phơi bày đầy thối nát trong bộ máy chế độ do Trịnh Xuân Thanh lên tiếng tố cáo. Nguyễn Phú Trọng đành im lặng cho nghiến răng lờ đi Vũ Đình Duy. Bởi Trọng sợ làm căng cũng chả ích gì, Duy đã trốn, làm to chuyện thì càng mất mặt Trọng hơn.

Đánh từ Thanh xuống không được, Trọng xoay ra đánh ngược lên, nhưng chỉ với một nhận vật đã về hưu là Vũ Huy Hoàng, bộ trưởng công thương. Một hài kịch chưa từng có, trong cơn điên cuồng tức tối. Trọng ra lệnh cắt chức bí thư đảng uỷ Bộ Công Thương của Vũ Huy Hoàng, tức cách chức mà ông Hoàng không còn giữ nữa. Loay hoay bánh quanh Vũ Huy Hoàng không tìm ra được cách nào để kiếm lại được danh dự bị mất. Trọng xuống sắc trông thấy.

Còn Đinh La Thăng đã qua cơn khốn khó, sau khi Trịnh Xuân Thanh trốn đi. Trong cho bắt ngay một tay chân thân tín của Thăng là Vũ Đức Thuận cùng vài người nữa ở PVC. Dư luận dấy lên lúc đó rằng từ Vũ Đức Thuận, Trọng sẽ khai thác đánh tới Đinh La Thăng. Rút cục bắt Thuận và một số người liên quan, người ta chẳng thấy Đinh La Thăng lo lắng tí nào. Trái lại Thăng còn nghênh gang, ngạo nghễ đi lại. Báo chi ngay sau tin bắt Thuận là đưa tin thành uỷ HCM xin Thuận về cơ quan này. Ngay lập tức tin này bị gỡ bỏ.

Đã gần 3 tháng từ khi bắt Vũ Đức Thuận, các đối tượng trong nhóm Thuận không hề khai báo hay xác nhận gì. Vụ án này đang trở nên bế tắc bởi bộ công an  Việt Nam vốn thường bất chấp pháp luật, nhưng đến vụ án này họ lại dở chứng tôn trọng quyền con người, chấp nhận viẹc bị can từ chối khai báo.

Không bắt được Trịnh Xuân Thanh, Vũ Đình Duy. Không khiến cho Vũ Huy Hoàng bị khép vào tội hình sự, không quy được trách nhiệm lên đầu Đinh La Thăng. Đến những nhân vật nhãi nhép như Vũ Đức Thuận và mấy đứa tiểu yêu cùng vụ, chúng cũng coi thường không thèm khai báo, nhận tội gì. Cả công cuộc chống tham nhũng, lợi ích nhóm của Trọng bỗng thành đầu voi, đuôi chuột mà đến giờ Trọng chỉ còn cách lảng tránh không nhắc đến.

Cây bút Huy Đức mới đợt đầu hoà nhịp với phát pháo hiệu của tổng bí Trọng, phối hợp nã những bài viết vào Đinh La Thăng như trái phá, bỗng giờ Huy Đức im bặt. Có lẽ Huy Đức đánh hơi thấy không những chẳng được hạ được Thăng mà còn chuốc hoạ vào thân, Huy Đức đã tỉnh ra rằng Nguyễn Phú Trọng không mạnh như mình nghĩ, nên Huy Đức lặng lẽ rút lui. Đánh giá được phe nào thắng, phe nào thua là một trong những sở trường của nhà báo Huy Đức vốn có nhiều quan hệ phe cánh dây dưa.

Những thất bại trong chiến dịch vừa qua của Nguyễn Phú Trọng tựu chung ở yếu tố công an. Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã đọc được đòn phép mượn cuộc thanh trừng tham nhũng để thâu tóm quyền lực của Trọng. Ông Quang đã không tiếp tay cho Trọng thực hiện âm mưu nham hiểm mượn gió bẻ mặng, diệt tham nhũng để thâu quyền lực. Chính vì thế chiến dịch của Trọng trở nên thảm bại một cách ê chề.

Bây giờ thì trong con mắt các uỷ viên trung ương đảng, Trọng là kẻ bất tài, giáo điều và bảo thủ. Không có khả năng làm được việc gì, nếu ông ta cứ ngồi yên phán dăm ba câu giáo điều bùng nhùng cái mớ lý luận Mác Lê, thì may ra họ còn để ông ta ngồi yên.

Nhưng vấn đề Trọng có chấp nhận mình bị mất uy tín nhục nhã thế không, hay Trọng còn sử dụng được phần nào quân uỷ trung ương, ban tuyên giáo trung ương, một số địa bàn như Hà Tĩnh , Thanh Hoá…để tạo nên được một chiến khác dành lại uy thế cho mình.

Trọng đang củng cố lực lượng trong tay như gia tộc Nguyễn Thanh Bình ở Hà Tĩnh, Bình đương thường trực ban tổ chức trung ương và phe phái  từ tổng cục chính trị như Ngô Xuân Lịch, Lương Cường..và một số gia tộc và băng đảng khác.

Trần Đại Quang cũng đã dành được sự ủng hộ của gia tộc Nguyễn Văn Chi và một số đại gia gộc lớn, thêm ảnh hưởng ở Bộ Công An và một phần nào đó từ phía nhóm Đinh La Thăng.

Cuộc chiến sẽ trở nên hấp dẫn trong những ngày tháng tới.

Trong lúc này thì gia tộc Nguyễn Tấn Dũng  bình chân như vại, có vẻ gia tộc này an phận không muốn tham gia cùng với phe Quang hay Trọng. Ở gia tộc Nguyễn Tấn Dũng , các câụ con trai nhà này có  vẻ bàng quan hơn thế sự và bằng lòng vị trí của mình hơn các thanh niên gia tộc khác. Có thể do những năm tháng cuối nhiệm kỳ của Nguyễn Tấn Dũng  quá nhiều sóng gió, nên gia tộc này bằng lòng với sự bình yên đang có.

Mới đây Nguyễn Xuân Phúc giáng thêm một đòn đe doạ Nguyễn Phú Trọng, đó là Phúc cảnh cáo biếu xén, quà cáp trong dịp Tết. Vì đặc thù Tổng Bí Thư không liên quan trực tiếp đến các dự án kinh tế, nguồn thu của Nguyễn Phú Trọng đáng kể nhất là trong những dịp lễ tết, cưới xin, ma chay. Qua mỗi dịp lễ tết như vậy, Trọng vừa nguồn thu lớn vừa có thu nạp thêm vây cánh. Nếu như Nguyễn Xuân Phúc thực hiện triệt để tuyên bố cấm biêú xén dịp Tết, đó sẽ là đòn khá nặng giáng vào Trọng.

Năm 2016 mở đầu đến với Trọng rạng rỡ bao nhiêu, thì cuối năm lại mang cho Trọng nhiều vận hạn bấy nhiêu.

Được đăng bởi Thanhhieu Hieubui vào lúc 00:13

 

 

 

OBAMA CHẶN TRUNG QUỐC MUA LẠI CÔNG TY AIXTRON CỦA ĐỨC (Viễn Đông Daily)

Tháng Mười Hai 4, 2016

 

Obama chặn Trung Quốc mua lại công ty Đức Aixtron

Vien Dong Daily

02/12/2016

http://www.viendongdaily.com/obama-chan-trung-quoc-mua-lai-cong-ty-duc-aixtron-mneRQmeD.html

.

http://www.viendongdaily.com/res/fckfolder/Image/NewEditor/2016/12/02-Dec-2016/AIXTRON.jpg

Trụ sở của hãng sản xuất chíp điện toán Aixtron tại Herzogenrath, Đức. (Getty Images)

.

Tổng Thống Hoa Kỳ Barack Obama đã ngăn chặn không cho một công ty Trung Quốc mua lại Aixtron SE ở nước Đức. Đây chỉ là lần thứ ba, tính trong một phần tư thế kỷ, Tòa Bạch Ốc bác bỏ việc một hãng ngoại quốc mua lại một hãng khác, vì xem việc đó là một mối đe dọa cho nền an ninh quốc gia.
Tổng Thống Obama đã đồng ý với một khuyến nghị của Ủy Ban Đầu Tư Ngoại Quốc Tại Hoa Kỳ (CFIUS). Ủy ban này nói rằng việc bán lại công ty cung cấp thiết bị bán dẫn ấy, cho công ty Grand Chip Investment GmbH, nên được chặn lại. Cổ phiếu của Aixtron giảm bớt tới 7.5 phần trăm trong ngày thứ Sáu khi có tin Obama chặn hợp đồng mua Aixtron.

Việc ngăn chặn vụ mua lại với hợp đồng trị giá 670 euro ($714 triệu Mỹ kim) sẽ cản trở kế hoạch của Trung Quốc liên tục tìm mua kỹ thuật cao cấp của Tây Phương. Việc Trung Cộng tìm mua các công ty nước ngoài đã trở thành một mối lo ngại chính trị về quyền sở hữu ngoại quốc ở Âu Châu và Hoa Kỳ.
Nội trong năm nay ở Đức, các công ty Trung Quốc đã loan báo hoặc hoàn thành những thỏa thuận có giá trị kỷ lục là 11.3 tỷ euro. Họ nhắm vào nhiều mục tiêu, trong số đó có công ty Kuka AG chuyên sản xuất robot, và một phân bộ của công ty Osram Licht AG. CFIUS cũng đang điều tra về công ty Kuka AG. Bộ trưởng kinh tế Đức Sigmar Gabriel đã kêu gọi xem xét kỹ lưỡng hơn về những vụ Trung Quốc mua lại các công ty kỹ thuật. Bộ Kinh Tế vẫn đang xem xét cuộc giao dịch về Aixtron.

Trị giá cổ phiếu Aixtron giảm bớt 29 cent, và được trao đổi với giá giảm 4.1 phần trăm xuống còn 3.70 euro, tính cho tới lúc 10 giờ 48 sáng thứ Sáu tại Frankfurt. Cổ phiếu này đã giảm 11 phần trăm trong năm nay, ấn định trị giá của công ty Đức này là 414 triệu euro.

Cơ quan CFIUS của Hoa Kỳ có nhiệm vụ xem xét lại những vụ các công ty ngoại quốc mua lại các công ty Mỹ. Ủy Ban này đặc biệt chú ý đến việc mua công nghệ có những ứng dụng quốc phòng. CFIUS có một tiếng nói trong thỏa thuận Aixtron, vì Aixtron có chi nhánh ở California, và thuê mướn 100 người ở Hoa Kỳ, nơi mà công ty tạo ra chừng 20 phần trăm trong tổng số thương vụ của họ.

Kỹ thuật của Aixtron có thể được dùng để sản xuất các sản phẩm, trong số đó có những diode phát quang, laser, và pin năng lượng mặt trời. Công nghệ của Aixtron cũng có thể có những ứng dụng quân sự, trong thông tin liên lạc vệ tinh và radar. Northrop Grumman Corp, một hãng thầu quốc phòng lớn của Mỹ, là một trong những khách hàng của Aixtron, theo một cuộc phân tích về chuỗi cung ứng của cơ sở Bloomberg cho biết.

Ông He Weiwen (Hà Vĩ Văn), phó giám đốc Center for China and Globalization (Trung Tâm Nghiên Cứu Trung Quốc Và Toàn Cầu Hóa, nói, “Việc các công ty quốc doanh của Trung Quốc thực hiện những cuộc mua bán trong ngành kỹ nghệ bán dẫn, đang trông mong, sẽ là hết sức khó khăn. Việc đó chắc chắn gây một tác động tiêu cực trên những mối quan hệ giữa Trung Quốc với Hoa Kỳ, nhưng mức thiệt hại sẽ được hạn chế.”

Quyết định của Tổng Thống Obama được đưa ra tại một thời điểm quan trọng trong quan hệ Hoa Kỳ-Trung Quốc. Tổng Thống đắc cử Donald Trump đã tố cáo Trung Quốc đã thực hiện những lề lối thương mại không công bằng, làm tổn thương các công nhân Mỹ, và nói rằng ông muốn đánh thuế hàng hóa Trung Quốc. Trong khi đó, mức đầu tư trực tiếp ở ngoại quốc của Trung Quốc tại Mỹ đã đạt mức kỷ lục là $15.3 tỷ trong năm 2015, theo Rhodium Group cho biết.

Ông Ghen Shuang (Cảnh Sảng), một phát ngôn viên của Bộ Ngoại Giao Trung Cộng, nói với các phóng viên tại Bắc Kinh, “Một vụ thỏa thuận thương mại mua lại bình thường nên được xem xét, bằng cách dùng những tiêu chuẩn thương mại và những nguyên tắc thị trường. Chúng tôi không muốn thế giới bên ngoài giải thích quá đáng về hoạt động thương mại này từ một góc độ chính trị, và cũng không nên đưa chính trị vào như vậy.”

——————–

Các tin khác

 

 

GOLDMAN SACHS & ÔNG TRUMP (Lê Phan)

Tháng Mười Hai 4, 2016

 

 

Goldman Sachs và ông Trump

Lê Phan

December 3, 2016

http://www.nguoi-viet.com/binh-luan/goldman-sachs-le-phan/

 

Khi còn tranh cử, ứng cử viên Donald Trump có một loạt video quảng cáo về ngân hàng Goldman Sachs. Một trong những quảng cáo không xa ngày bầu cử, giọng của ông Trump vang lên trong khi màn hình chiếu một lô hình ảnh về Wall Street. Ông Trump diễn tả đó là “một cơ cấu quyền lực toàn cầu chịu trách nhiệm cho các quyết định kinh tế vốn đã ăn cướp từ giai cấp công nhân của chúng ta, tước đoạt hết tài sản của đất nước chúng ta, và bỏ số tiền đó vào túi của một số chỉ cỡ một chục đại công ty.” Thị trường chứng khoán New York, nhà tỷ phú George Soros và tổng quản trị của ngân hàng đầu tư Goldman Sachs là những hình ảnh được chiếu lên trong khi ông Trump đưa ra nhận xét đó.

Cũng chỉ chưa đầy bốn tuần trước đây, ứng cử viên Trump đã cho chạy những quảng cáo tấn công bà Hillary Clinton, sử dụng hình của tổng quản trị Goldman Sachs là Lloyd Blankfein để chứng tỏ là ứng cử viên đảng Dân Chủ thích các đại gia doanh nghiệp hơn là dân đen.

Nay tổng thống đắc cử Donald Trump vừa mới đề cử một giám đốc của Goldman và một người đồng đầu tư với ông Soros để lãnh đạo chính sách kinh tế của ông.

Với việc đề cử ông Steven Mnuchin, một nhà mại bản của Goldman Sachs nay là quản trị viên của một quỹ đầu tư mạo hiểm (hedge fund) và một nhà đầu tư cho Hollywood, làm bộ trưởng tài chánh, lãnh đạo của chính sách kinh tế mới đang hiện hình ở Washington.

Ông Mnuchin sẽ tham gia cùng ông Wilber L. Ross Jr., được mệnh danh là “Vua phá sản” vì chuyên đầu tư vào các công ty phá sản, được đề cử để cầm đầu Bộ Thương Mại, và ông Todd Ricketts, chủ nhân của Đội Chicago Cubs, được chọn là thứ trưởng thương mại. Tất cả đều là những người cực kỳ giàu có và họ sẽ được lãnh đạo bởi tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ cũng là một tỷ phú.

Sự việc rằng hai nhà mại bản – các ông Mnuchin và Ross – sẽ chiếm hai chức vụ quan trọng nhất về kinh tế trong tân chính phủ sẽ là một chỉ dấu mạnh mẽ là ông Trump dự định nhấn mạnh đến một chính sách thân thiện với Wall Street, như cắt giảm thuế nhất là thuế cho nhà giàu, và nới lỏng các luật lệ được đặt ra sau cuộc khủng hoảng tài chánh 2007 để giới hạn bớt sự quá độ của các ngân hàng.

Nhưng đại diện cho Goldman trong chính phủ Trump còn có ông Steve Bannon, vốn khởi đầu sự nghiệp là một nhân viên của ngân hàng trước khi chuyển sang báo chí. Trong khi đó, những nguồn tin thân cận của tân chính phủ còn cho biết là Chủ tịch của Goldman, ông Gary Cohn đang có triển vọng sẽ tham gia tân chính phủ với tư cách là giám đốc Tổ Chức Quản Trị và Ngân Sách, cơ quan điều hành ngân sách liên bang.

Thực ra so với hai vị bộ trưởng tài chánh xuất thân từ Goldman trước đây thì ông Mnuchin không nổi bằng. Ông Robert Rubin, bộ trưởng tài chánh dưới thời Tổng Thống Bill Clinton, là đồng chủ tịch của Goldman, và ông Hank Paulson, bộ trưởng tài chánh dưới thời Tổng thống George W. Bush là tổng quản trị giữa các năm từ 1998 đến 2006. Ông Paulson vừa ra khỏi Goldman thì lại vào chính phủ để đối phó với cuộc khủng hoảng tài chánh mà nhiều người bảo là do chính sự quá độ của các ngân hàng đầu tư gây nên.

Ông Mnuchin trở thành một partner ở Goldman năm 31 tuổi, trong nhiều năm điều hành việc buôn bán chứng khoán địa ốc, công khố phiếu Hoa Kỳ, thị trường tiền và công trái của các thành phố. Sau cùng ông lên đến giám đốc thông tin của ngân hàng. Ông lưu lại Goldman 17 năm, cũng có thể coi đó là một ngân hàng nhà vì cha và anh của ông cũng làm việc ở đó.

Rời Goldman năm 2002, ông quay sang làm ăn ở California, đặc biệt là đầu tư vào Hollywood, trở thành ông bầu cho những cuốn phim tốn tiền như Batman v. Superman: Dawn of Justice, Mad Max: Fury Road và American Sniper.

Ở Wall Street, ông Mnuchin nổi tiếng về vụ mua IndyMac. Kết tụ những nhà đầu tư nổi tiếng trong đó có ông George Soros, ông đã thu xếp vay nợ qua Ngân hàng Merril Lynch và đóng vai tổng quản trị. Ngân hàng này được mua với giá 1.5 tỷ đô la từ quỹ FDIC của chính phủ, trong một giàn xếp để giúp cứu nguy nền kinh tế Hoa Kỳ, theo đó, quỹ bảo hiểm quốc gia FDIC đồng ý sẽ đền bù cho những thiệt hại trong tưong lai trên một định mức nào đó. Ngân hàng này, được đổi tên là OneWest, đã nhanh chóng trở lại làm ăn khấm khá nhưng cũng trở thành nổi tiếng cho việc nhanh chóng siết nợ nhà những ai trễ hạn trả tiền. Năm 2009, một thẩm phán ở New York đã gọi hành động của OneWest là “khắc nghiệt, ghê tởm, tạo cú shock, và gớm ghiếc.”  OneWest nói họ “rất kính nể phải bất đồng ý kiến” với tòa. Hai năm sau, những người biểu tình đã tuần hành trước “dinh thự” của ông Mnuchin ở Los Angeles cáo buộc OneWest về lối siết nợ hăng say của họ.

Trong giai đoạn do ông Mnuchin cầm đầu, OneWest siết nợ 36,000 căn nhà, theo liên minh tái đầu tư California, một nhóm tranh đấu cho quyền sở hữu địa ốc. Sau cùng họ bán OneWest cho Tập đoàn CIT với giá $3.4 tỷ. Theo Wall Street Journal, họ lời ngon lành $3 tỷ vì sau khi mua, để giúp cho ngân hàng mới họat động, FDIC đã bù lỗ cho OneWest $1 tỷ.

Đến tờ Journal cũng phải nhận xét “Cũng như những người mà ông Trump đã chọn vào nội các, ông Mnuchin có một tiểu sử thật là đối nghịch với hầu hết luận điệu dân túy mà tổng thống đắc cử sử dụng trong chiến dịch tranh cử.”

Những gì ông Mnuchin tuyên bố trong mấy ngày sau khi được đề cử cho thấy ông chủ trương một chính sách hủy bỏ những giới hạn của đạo luật Dodd-Frank nhằm cải tổ hệ thống tài chánh theo sau cuộc khủng hoảng năm 2008, đặc biệt là điều thường được gọi là Volcker Rule, tức là điều lệ Volcker. Điều lệ này cấm các ngân hàng làm một số những đầu tư quá mạo hiểm với đồng vốn của chính họ. Hôm Thứ Tư, trên đài CNBC, ông Mnuchin tuyên bố “Tôi muốn nói vấn đề số một của Volcker Rule là nó phức tạp quá và người ta không biết làm sao diễn dịch nó. Thành ra chúng tôi sẽ nhìn xem nên làm gì với tất cả Dodd-Frank.”

Bên Dân Chủ đã bắt đầu lên tiếng về những đề cử này của tổng thống đắc cử. Thượng nghị sĩ Tammy Baldwin, Dân Chủ tiểu bang Wisconsin, trong một bức thư ngỏ gửi ông Trump hôm tuần rồi, đã khuyến cáo ông đừng nên đưa vào nội các của ông những nhà ngân hàng của Wall Street, mà bà bảo chả khác gì “đưa chồn về giữ chuồng gà.”

Thực ra chúng ta cũng còn phải chờ xem những nhân vật này vào việc thì mới biết họ sẽ làm gì. Những lo sợ sớm về việc mở cửa cho các ngân hàng để họ tạo nên một cuộc khủng hoảng mới có lẽ chưa phải lúc.

Như Giáo Sư Simon Johnson, giáo sư về kinh tế toàn cầu và quản trị của trường Sloan về kinh doanh của Viện đại học MIT, nhận xét,  những nhân vật của Goldman Sachs “rõ ràng là những người rất có tài và họ đã trải một thời gian dài và khó khăn để xây dựng liên hệ. Họ đã biết trước những đối thủ của họ là trong tài chánh quan trọng nhất là quan hệ, và cách nào để đưa mình vào một vị trí tốt. Cái việc kinh doanh chính quyền rất có lời, và họ rất giỏi trong công việc đó.”

Nhưng riêng về Goldman Sachs thì chúng ta biết nhiều hơn. Hồi năm 2010, ông Matt Taibbi của tạp chí Rolling Stone viết “Việc đầu tiên mà bạn cần biết về Goldman Sachs là nó ở bất cứ mọi nơi. Ngân hàng đầu tư mạnh nhất thế giới là một con mực vampire hút máu to lớn đã bám chặt lấy bộ mặt của nhân loại, không ngừng đút ống vào hút tất cả những gì có mùi tiền.”

Nói vậy thì cũng hơi quá, nhưng quả những “cựu sinh viên” của Goldman có mặt khắp nơi, một hệ thống mà như tờ Financial Times chỉ ra, vượt khỏi biên giới Hoa Kỳ. Thống đốc ngân hàng trung ương Anh Quốc, ngân hàng Anh Quốc, là một cựu sinh viên Goldman. Thống Đốc ngân hàng trung ương Âu Châu Mario Draghi cũng đã từng làm việc ở Goldman. Thống Đốc ngân hàng trung ương Hy Lạp Petros Christodoulou cũng là cựu sinh viên Goldman. Mùa Hè vừa qua, cựu chủ tịch của Ủy Hội Âu Châu, tức là chính phủ của Liên Hiệp Âu Châu, ông José Manuel Barroso, nhận chức chủ tịch không điều hành của Goldman Sachs International, chi nhánh lớn nhất của ngân hàng bên ngoài Hoa Kỳ. Cựu Thủ Tướng Romano Prodi của Ý và cựu chủ tịch Ủy Hội Âu Châu cũng có thời làm việc cho Goldman.

Chưa hết, Thủ Tướng Benyamin Netanyahu cũng là một cựu nhân viên của Goldman Sachs. Bên thế giới Hồi Giáo, phó Thủ Tướng Ziad Bahaa-Eldin của Ai Cập cũng đã từng làm cho Goldman.

Bên kia bờ Thái Bình Dương, ông Malcolm Turnbull, đương kim thủ tướng Úc cũng đã học nghề ở ngân hàng.

Thành ra khi tổng thống đắc cử của Hoa Kỳ quay sang chọn các nhân vật của ngân hàng thì cũng chả có gì lạ.

Dĩ nhiên, cũng phải xin thêm là ông Mnuchin chưa có thể bảo đảm một trăm phần trăm là sẽ trở thành bộ trưởng tài chánh thứ 77 của Hoa Kỳ. Các nhà bình luận đều tiên đoán là các cuộc điều trần để được Thượng viện chuẩn thuận sẽ “rất chông gai,” nhất là khi ông có liên hệ với ngân hàng, cũng như vụ IndyMac, vốn là vụ phá sản ngân hàng lớn thứ tư trong lịch sử Hoa Kỳ.

Các nhà bình luận cũng chỉ ra là tổng thống đắc cử đã khá liều lĩnh khi rõ ràng lật ngược lại lập trường trước đó của ông. Trong khi vận động, ông đã xỉ vả bà Clinton là tay sai của Goldman và các ngân hàng chỉ vì bà nhận tiền đọc diễn văn cho nhân viên của ngân hàng nhờ tiết lộ của WikiLeaks qua bàn tay lông lá của điện Kremlin. Ông cũng cáo buộc ông Ted Cruz, đối thủ bên trong đảng Cộng Hòa của ông là bị “kiểm soát” bởi ngân hàng.

Giáo Sư Johnson của viện đại học MIT thì bảo “Có nhiều thay đổi trong kỳ bầu cử lần này. Nhưng ngược lại, mọi sự vẫn vậy.” Đúng là “Plus ca change, plus c’est la même chose.”

 

 

 

KINH TẾ TRUNG QUỐC THỜI DONALD TRUMP (Ngô Nhân Dụng)

Tháng Mười Hai 4, 2016

 

Kinh tế Trung Quốc thời Donald Trump

Ngô Nhân Dụng

December 2, 2016

http://www.nguoi-viet.com/binh-luan/kinh-te-trung-quoc-thoi-donald-trump/

 

Tuần trước, Giáo Sư Dư Vĩnh Ðịnh (Yu Yongding) nguyên cố vấn Ngân Hàng Trung Ương ở Bắc Kinh đã viết trên tờ báo chính thức của đảng khuyên Trung Cộng hãy ngưng cố gắng bảo vệ giá trị đồng nguyên. Hãy để cho đồng tiền tụt giá so với đô la Mỹ, trước khi ông Donald Trump nhậm chức đầu năm 2017. Bởi vì dù cố gắng đến mấy để giữ giá, đồng nguyên sẽ còn xuống nhanh hơn nữa, khi chính sách kinh tế của vị tân tổng thống Mỹ được thực hiện.

Theo hứa hẹn của ông Donald Trump khi tranh cử, trong năm đầu tiên ông sẽ cắt giảm thuế cho các công ty và những người lợi tức cao nhất nước Mỹ, đồng thời sẽ bắt đầu một kế hoạch xây dựng hạ tầng cơ sở như đường sá, cầu cống, vân vân. Hai biện pháp đó sẽ tăng số tiền lưu hành ở nước Mỹ, thúc các hoạt động kinh tế lên cao, nhưng lạm phát chắc chắn lên cao hơn. Ngân Hàng Trung Ương Mỹ (Fed) sẽ phải tăng lãi suất để ngăn chặn lạm phát. Khi lãi suất ở Mỹ tăng, giá trị của đồng đô la sẽ lên theo.

Từ sang năm, ngân sách Mỹ sẽ thêm khiếm hụt, số nợ công sẽ tăng, khi chính phủ vay thêm, mà Quốc Hội Mỹ cùng một đảng Cộng Hòa sẽ không ngăn cản. Sau các nguồn vốn nội địa sẵn sàng cho chính phủ Mỹ vay nợ, ngoài các quốc gia xuất cảng dầu lửa còn có các nước Á Ðông. Từ hai chục năm nay, tiền từ các nước Á Ðông đem cho nước Mỹ vay vì đó là nơi gửi tiền an toàn nhất, mà cũng vì người dân các nước đó bị “cưỡng bức tiết kiệm.” Người tiêu thụ Trung Hoa lục địa và Nhật Bản đều chi tiêu rất ít so với dân Mỹ, không phải vì họ muốn như vậy nhưng vì chính sách của các chính phủ ưu đãi việc xuất cảng, bỏ rơi thị trường nội địa, bắt dân phải tiết giảm tiêu thụ. Thí dụ, vào năm 2014, trong khi dân Mỹ tiêu dùng 68% GDP thì số chi tiêu của dân Nhật Bản lớn bằng 60% tổng sản lượng nội địa, dân Tàu chỉ được tiêu hơn 37% số tiền họ tạo ra.

Ðồng đô la Mỹ sẽ lên giá; khi các nước Á Ðông đem tiền cho Mỹ vay vì lãi suất lên cao hấp dẫn. Nhưng đô la lên mãi sẽ tới lúc phải xuống; đến khi chính phủ Mỹ trả lại lãi và vốn các món nợ cũ thì những nước cho vay sẽ thiệt vì nhận đồng tiền giá trị thấp hơn. Ðảng Cộng Sản Trung Quốc bắt dân nhịn tiêu thụ để đem tiền cho vay, cuối cùng sẽ thiệt.

Cố giữ cho đồng nguyên vững giá so với đô la Mỹ là trái ngược với quyền lợi của chính nước Tàu! Nhưng Cộng Sản Trung Quốc đang cố làm công việc đó, trong khi tổng thống tân cử Donad Trump vẫn lớn tiếng chỉ trích Trung Cộng “âm mưu” hạ giá đồng tiền của mình để hàng xuất cảng sang Mỹ giá rẻ hơn.

Trước khi ông Trump nhậm chức, tiền ở Trung Quốc vẫn tiếp tục được đổi sang đô la Mỹ, USD, để chuyển ra nước ngoài, khiến đồng nguyên xuống giá nhanh hơn. Ngân Hàng Trung Ương Bắc Kinh đã can thiệp mạnh mẽ trong mấy tuần cuối tháng 11 để ngăn ngừa, khi thấy đồng nguyên mất 7% giá trị so với đô la trong một năm qua. Ngân Hàng Nhân Dân cấm dùng thẻ tín dụng xài đô la; ra lệnh dân Tàu không được mua bảo hiểm của nước ngoài; không cho phép các xí nghiệp trong nước Tàu đầu tư quá $10 tỷ; không cho các doanh nghiệp nhà nước mua các xí nghiệp ngoại quốc hoặc mua các cơ sở địa ốc ở nước ngoài với giá cao hơn $1 tỷ. Một lệnh khác của Ngân Hàng Trung Ương cấm các xí nghiệp không được chuyển ra nước ngoài số tiền cao hơn 30% số vốn.

Tất cả các biện pháp đó đều nhằm ngăn cản việc đổi đồng nguyên lấy đô la, cốt giữ vững giá đồng tiền và ngăn chặn thất thoát ngoại tệ. Nguyên nhân chính khiến quỹ dự trữ ngoại tệ Trung Quốc giảm sụt là tiền vốn chạy ra nước ngoài. Năm 2014, số dự trữ này lên cao nhất, tới gần $4,000 tỷ, hiện nay chỉ còn hơn $3,000 tỷ. Riêng trong tháng 11 vừa qua, quỹ đã giảm bớt $46 tỷ.

Lý do chính khiến đồng nguyên mất giá là kinh tế Trung Quốc không còn tăng trưởng với tốc độ cũ. Trong năm 2016, GDP sẽ chỉ tăng 6.7%, so với tỷ lệ 6.9% đạt được năm ngoái. Ông Tập Cận Bình đã tuyên bố chấp nhận tỷ lệ thấp, nhưng vẫn muốn sẽ không xuống dưới 6.5%, là tỷ lệ tối thiểu để không gây nạn thất nghiệp trầm trọng.

Nhưng đồng nguyên sẽ tiếp tục xuống giá so với đô la Mỹ trong thời gian tới. Một lý do khác là số nợ chồng chất trong nền kinh tế đã lên quá cao, Ngân hàng trung ương sẽ phải tiếp tục giữ lãi suất ở mức thấp để các con nợ không bị phá sản; khi họ phải vay nợ mới trả nợ cũ. Trong khi đó, lãi suất ở Mỹ sẽ tăng lên thì đổi tiền Tàu lấy tiền Mỹ cho vay lợi hơn nhiều.

Lý do thứ hai là số lượng hàng xuất cảng của Trung Quốc đang xuống. Nhiều công ty quốc tế, kể cả các công ty Trung Quốc, đã chuyển cơ xưởng sản xuất qua những nước còn giữ đồng lương thấp hơn. Ðể giảm bớt tốc độ đi xuống của ngành xuất cảng, Bắc Kinh không thể cho giá đồng nguyên tăng lên để mất lợi thế.

Ðảng Cộng Sản Trung Quốc sẽ phải đối phó trước viễn tượng đồng nguyên xuống giá. Vì trong năm tới đồng đô la Mỹ sẽ lên giá, khi Quỹ Dự Trữ Liên Bang (Fed) sẽ phải tăng lãi suất trước mối đe dọa của lạm phát khi ngân sách Mỹ khiếm hụt vì vừa cắt giảm thuế vừa tăng công chi.

Theo lời khuyên của Giáo Sư Dư Vĩnh Ðịnh, họ có thể chọn hành động mạnh, chính thức hạ giá đồng nguyên một lần trước khi ông Trump nhậm chức. Làm sớm để tránh phản ứng nặng nề, vì ông Trump vẫn kết án Trung Cộng âm mưu hạ thấp đồng tiền để bán hàng. Nhưng năm ngoái, Bắc Kinh đã phá giá đồng nguyên một lần khi thị trường chứng khoán sụp đổ. Một hành động mạnh bây giờ không phải chỉ khiến Mỹ và các nước Tây phương đồng loạt phản đối, mà còn khiến người dân nước Tàu nghi ngờ khả năng điều khiển kinh tế của giới lãnh đạo!

Cho nên, có thể đoán rằng Bắc Kinh sẽ còn cố tỏ thiện chí với ông Trump bằng cách bảo vệ giá trị đồng nguyên, như Nhân Dân Ngân Hàng đang làm trong mấy tuần qua. Sau đó, họ sẽ chấp nhận cho đồng nguyên xuống giá từ từ, biện minh rằng đó là do áp lực của thị trường.

Trong số những người được ông Trump bổ nhiệm trong các vai trò điều khiển kinh tế, tài chánh có rất nhiều người xuất thân từ công ty tài chánh Goldman Sachs, mà chính công ty này từ đầu năm 2016 đã tiên đoán đồng nguyên phải xuống giá, vì các lý do kinh tế khách quan chứ không phải do chính sách của Cộng Sản Trung Hoa. Tình trạng đồng nguyên xuống giá là điều chính quyền Bắc Kinh không thể cưỡng lại được; nó chỉ chứng tỏ kinh tế Trung Quốc vẫn còn yếu.

Một điều Trung Cộng có thể an tâm là kế hoạch kinh tế của ông Trump trong năm tới sẽ khiến chính phủ Mỹ phải vay nợ nhiều hơn; và Trung Quốc là một nguồn vốn cho vay sẵn sàng chấp nhận lãi suất thấp. Ông Trump có thể đưa ra những biện pháp tức thời nhằm “trừng phạt” Trung Cộng để làm vui lòng những cử tri đã bầu cho ông, như tăng thuế nhập cảng hàng sắt thép và nhôm từ Trung Quốc. Nhưng không một nhà kinh tế nào lại nghĩ nước Mỹ sẽ làm lấy những thứ hàng rẻ tiền như dân Trung Quốc hoặc Việt Nam đang làm. Ông Trump sẽ chỉ yêu cầu Trung Cộng cũng như các nước Á Châu mở cửa cho hàng hóa Mỹ được bán vào dễ dàng hơn.

Ðây có thể là một cơ hội cho Trung Cộng. Trước các áp lực đó, họ có cơ hội thực hiện việc cải tổ kinh tế nhanh hơn. Bao lâu nay, Trung Cộng vẫn đặt ưu tiên cho các xí nghiệp quốc doanh đầu tư trong khi dân không được tiêu thụ, gây ra tình trạng mất thăng bằng. Ở một nước với bao nhiêu xí nghiệp sản xuất dư thừa, không bán được hàng, trong khi đó giá hàng hóa vẫn cao khiến người dân không được tiêu thụ, đó là do chính sách của đảng Cộng Sản gây ra từ hàng chục năm nay. Cuộc cải tổ cơ cấu mà ông Tập Cận Bình vẫn hô hào hai năm nay nhưng không tiến được, vì bị các thủ lãnh địa phương trì hoãn. Bao nhiêu nhà máy quốc doanh lỗ lã được lệnh đóng cửa nhưng vẫn hoạt động, trung ương không làm gì được! Sang năm họp đại hội đảng, Tập Cận Bình có thể nhân thời cơ thay thế hết các thủ lãnh địa phương!

Cộng Sản Trung Hoa sẽ phải thay đổi cơ cấu kinh tế lỗi thời. Phải chấm dứt chính sách cưỡng bức tiết kiệm, trả lại đồng tiền vào tay dân chúng tiêu thụ, thay vì cứ đưa cho các cán bộ nhà nước phung phí trong những dự án đầu tư không có lời. Những đe dọa của ông Trump có thể giúp đảng Trung Cộng bắt đầu cải tổ nhanh hơn.

Nước Mỹ đang sản xuất một phần tư giá trị kinh tế trên địa cầu (25% GDP thế giới) dù dân số chỉ lớn bằng 5% toàn thể nhân loại. Ngược lại, dân Trung Hoa lục địa lớn bằng 18% dân số toàn cầu nhưng hiện nay sức sản xuất chỉ bằng 15% toàn thể. Không ai có thể chối cãi rằng Trung Quốc sẽ phải trở thành một cường quốc kinh tế. Trong hiện tại, họ đã là nước buôn bán nhiều nhất với thế giới bên ngoài. Trong tương lai, khi giới trung lưu Trung Hoa giầu hơn, họ sẽ là khối người tiêu thụ lớn nhất, bất cứ nhà kinh doanh hoặc ông tổng thống Mỹ nào cũng không thể bỏ qua!

Ðứng trước viễn tượng đó, người Việt Nam chỉ có một con đường để thoát khỏi cảnh lệ thuộc là tự mình cải tổ, sớm hơn và nhanh hơn Cộng Sản Trung Quốc. Không nên mơ tưởng các nước lớn sẽ đấu đá nhau cho nước mình thừa cơ thủ lợi. Chỉ có một đường đi là làm sao kinh tế nước Việt Nam hưng thịnh. Guồng máy chính trị độc tài là nguyên nhân chính khiến kinh tế chậm lụt. Cho nên, phải cải tổ triệt để, nghĩa là trên cả hai lãnh vực, kinh tế và chính trị.

 

 

 

TRUMP GỌI ĐIỆN THOẠI NÓI CHUYỆN VỚI ĐÀI LOAN, GÂY SỰ VỚI TRUNG QUỐC (Viễn Đông Daily)

Tháng Mười Hai 4, 2016

 

Trump gọi điện thoại nói chuyện với Đài Loan, gây sự với Trung Quốc

Vien Dong Daily

02/12/2016

http://www.viendongdaily.com/trump-goi-dien-thoai-noi-chuyen-voi-dai-loan-gay-su-voi-trung-quoc-89dYqsk4.html

 

Tuy chưa tuyên thệ nhậm chức tổng thống, ông Donald Trump đã bước vào lãnh vực đối ngoại và liền gây chấn động từ thủ đô Hoa Thịnh Đốn Kỳ đến các nước Á Châu, và cả thế giới. Đó là ông đã phá bỏ một chính sách từng có trong hơn 35 năm qua, khi ông gọi điện thoại và nói chuyện trực tiếp với tổng thống của Đài Loan. Hành động này chắc chắn sẽ gây nổi giận từ phía Bắc Kinh.

http://www.viendongdaily.com/res/fckfolder/Image/NewEditor/2016/12/02-Dec-2016/TRUMP%20TAIWAN.jpg

Cám ơn! Không có chi!

Tổng Thống đắc cử Donald Trump đã có một cuộc điện đàm với nữ Tổng Thống Thái Anh Văn của Đài Loan. Cuộc gọi này đã phá lệ ngoại giao mà Hoa Kỳ đã duy trì trong suốt 35 năm qua, khi mà không có một tổng thống hoặc tổng thống đắc cử nào nói chuyện trực tiếp với lãnh đạo của Đài Loan, vì ngại chính sách “một Trung Quốc” của Bắc Kinh. Trong hình, ông Trump nói chuyện với những người ủng hộ tại Ohio ngày thứ Năm. Bà Thái Anh Văn vẫy chào người ủng hộ trong ngày tuyên thệ nhậm chức tổng thống trong tháng Năm 2016. (Hình: Ashley Pon, Ty Wright/ Getty Images)

Trong suốt mấy thập niên qua, Hoa Kỳ và Đài Loan đã tạo một mối quan hệ đồng minh rất chặt chẽ nhưng không chính thức. Vào chiều thứ Sáu vừa qua, những phụ tá của ông trong ban chuyển giao chính quyền đã xác nhận rằng Tổng Thống đắc cử Donald Trump đã gọi và điện đàm với nữ Tổng Thống Thái Anh Văn (Tsai Ing-wen) của Đài Loan. Cú gọi này đã gây bàn tán về thắc mắc là có phải ông Trump đã đưa ra một tín hiệu cho thấy ông sẽ thay đổi chính sách của Mỹ tại Á Châu, sẵn sàng gây hấn thêm với Bắc Kinh mặc dù ông chưa vào Tòa Bạch Ốc.

Cuộc gọi tổng thống Đài Loan là mới nhất một trong nhiều cuộc gọi mà ông Trump đã thực hiện với các lãnh đạo trên thế giới. Một số người cũng thắc mắc rằng liệu ông Trump có hiểu biết gì hoặc có quan tâm đến các nghi thức ngoại giao hay không, hay ông biết nhưng cố tình phá lệ.

Một cựu viên chức cao cấp của Tổng Thống Barack Obama từng có nhiều kinh nghiệm ngoại giao nói hôm thứ Sáu rằng các vị nguyên thủ trên thế giới có lẽ đang thắc mắc rằng liệu họ có nên tin những gì ông Trump nói trước công chúng hay không.

Ban chuyển giao chính quyền đã đưa ra một thông báo với mấy lời như sau: “Tổng Thống đắc cử Trump đã nói chuyện với Tổng Thống của Đài Loan, và bà đã đưa lời chúc mừng dành cho ông Trump. Trong cuộc điện đàm, hai người đã ghi nhận những mối quan hệ chặt chẽ về kinh tế, chính trị và an ninh đang có giữa Đài Loan và Hoa Kỳ.”

Trong khi đó, vào chiều thứ Sáu, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ và Tòa Đại Sứ Trung Quốc tại Hoa Thịnh Đốn chưa có ý kiến về cú gọi của ông Trump.

Nội dung của cuộc nói chuyện giữa ông Donald Trump và bà Thái Anh Văn không có gì phá lệ so với chính sách của Hoa Kỳ đối với Đài Loan. Tuy nhiên, chính cú gọi điện thoại mới là điều gây chú ý vì nó đã không theo đúng thông lệ ngoại giao mà Hoa Kỳ đã duy trì trong hơn ba thập niên, nhằm tránh gây xung đột với Trung Cộng.

Kể từ năm 1949, Trung Cộng đã xem Đài Loan là một tỉnh ly khai, không bao giờ chấp nhận Đài Loan là một nước độc lập như người Đài Loan mong muốn. Vì lý do này mà hầu hết các quốc gia trên thế giới đều tránh công nhận Đài Loan để không gây xích mích, tranh cãi với Bắc Kinh.

Kể từ năm 1979, Hoă Kỳ đã chính thức cắt đứt mối liên hệ bang giao với Đài Loan, sau khi Tổng Thống Jimmy Carter công nhận chính sách “Một Trung Quốc” do Bắc Kinh đưa ra cho cả thế giới. Chính sách này xem Đài Loan như một phần của Trung Quốc.

Từ khi Hoa Kỳ công nhận chính sách “Một Trung Quốc,” không có một tổng thống hoặc tổng thống đắc cử nào từng nói chuyện trực tiếp với người lãnh đạo của Đài Loan. Tuy nhiên, Hoa Kỳ vẫn duy trì mối quan hệ thân thiện với Đài Loan và bán vũ khí trị giá hàng tỉ Mỹ kim để giúp đảo quốc này có thể tự vệ trong trường hợp bị Trung Cộng tấn công. Lẽ đương nhiên lúc nào Bắc Kinh cũng bày tỏ sự bực bội mỗi khi biết Hoa Thịnh Đốn đã bán vũ khí cho chính phủ Đài Bắc.

Trước tiết lộ về cú gọi bất ngờ của ông Trump, phát ngôn viên Ned Price của Hội Đồng An Ninh Quốc Gia của chính phủ Obama đã khẳng định chính sách không thay đổi đối với Đài Loan. “Không có sự thay đổi nào trong chính sách từ lâu của chúng ta trước vấn đề giữa hai khối ở hai bên eo biển Đài Loan,” ông Price nói. “Chúng ta vẫn duy trì chính sách một Trung Quốc của chúng ta dựa theo ba Thông Báo Chung và Luật Quan Hệ Đài Loan. Sự quan tâm căn bản của chúng ta vẫn là những mối quan hệ hòa bình và ổn định giữa hai bên bờ eo biển.”

Tài Đài Loan, nhật báo Taipei Times tường trình hôm thứ Sáu rằng cú gọi này “được dàn xếp bởi ban cố vấn thân thiện với Đài Loan của ông Trump, sau khi các phụ tá trình bày sơ lược cho ông biết về vấn đề Đài Loan và tình hình tại Eo Biển Đài Loan.”

Tờ nhật trình này cũng cho biết thêm rằng ông Stephen Yates, một phụ tá an ninh quốc gia từng làm việc cho cựu Phó Tổng Thống Dick Cheney đang có mặt tại Đài Loan. Ông Yates hiện là chủ tịch Đảng Cộng Hòa tại tiểu bang Idaho và rất thân cận với ông Reince Priebus, người sắp giữ chức chánh văn phòng của tổng thống, và cá nhân ông Yates cũng có thể có một chức vụ trong chính quyền của ông Trump. Từ lâu, ông Yates đã cổ võ cho việc “Hoa Kỳ đối xử khá hơn với Đài Loan.”

Có ít nhất một đảng viên cao cấp của Cộng Hòa đã lên tiếng bênh vực cú gọi Đài Loan của ông Trump ngày thứ Sáu.

Nghị Sĩ Tom Cotton nói trong một văn bản, “Tôi ca ngợi Tổng Thống đắc cử Trump về việc ông đã hói chuyện với Tổng Thống Thái Anh Văn, một điều nhằm khẳng định sự cam kết của chúng ta đối với một chế độ dân chủ duy nhất trên đất Trung Hoa.”

————————–

TIN LIÊN QUAN :

TRUMP & CUỘC ĐIỆN THOẠI 40 NĂM MỚI CÓ MỘT LẦN (Nguyễn Văn Khanh)

TRUMP NÓI CHUYỆN VỚI TỔNG THỐNG ĐÀI LOAN, KISSINGER GẶP ÔNG TẬP (Người Việt Online)

DONALD TRUMP ĐIỆN ĐÀM VỚI TỔNG THỐNG ĐÀI LOAN : BẮC KINH NỔI GIẬN (Trọng Nghĩa – RFI)

 

 

 

VAI TRÒ CỦA BÁO CHÍ MỸ TRONG NHỮNG NGÀY TỚI (Trùng Dương)

Tháng Mười Hai 4, 2016

 

Vai trò của báo chí trong những ngày tới

Trùng Dương

December 2, 2016

http://www.nguoi-viet.com/dien-dan/vai-tro-cua-bao-chi-check-and-balance/

 

Life goes on – Dòng đời vẫn tiếp tục, Mặt trời cũng vẫn mọc – The sun also rises. Một đôi người bạn khuyên tôi từ sau cái đêm xảy ra cơn địa chấn chính trị tại Mỹ khi thấy tôi vẫn buồn và bận tâm về kết quả đã đưa một người như ông Donald Trump lên nắm vận mệnh của một quốc gia mạnh nhất hoàn cầu và đã từng là biểu tượng của tự do, dân chủ và nhân quyền cho những nước hiện đang thiếu những thứ đó.

Có người còn tỏ ra hiểu biết hệ thống chính trị tại Mỹ ân cần khuyên tôi: “Ôi dào, lo làm gì. Chính trị Mỹ có truyền thống và khả năng tự kiểm soát và quân bình hóa – check and balance – ấy mà, lo gì.” Một chị bạn bên Pháp viết điện thư cho tôi, bảo: “Tụi bay bên Mỹ chỉ phải chịu đựng có bốn năm thôi. Coi dân Việt Nam kìa, đã trên nửa thế kỷ bị tụi Cộng Sản độc tài, ngu dốt cai trị không biết tới bao giờ mới nhìn thấy tương lai, thì sao!”

Trước bầu cử, chẳng thuộc đảng nào, Dân Chủ hay Cộng Hòa, mà chỉ là bỏ phiếu cho người ứng cử viên mà tôi tin sẽ có thể giúp duy trì những giá trị nhân bản, dân chủ, dân quyền, cùng nỗ lực bảo vệ môi trường cho con cháu chắt tôi, thú thật đã có lúc tôi tự nhủ nếu ông Trump đắc cử, không có blog hay trang Web nhà để đóng, không còn nơi nào để di cư tới nữa như hai lần di cư trước (vì nước Mỹ đã là trạm cuối cùng của đời một người đã ngoài 70 rồi), có lẽ tôi sẽ… không đọc báo nữa.

Nhưng kết quả là tôi còn đọc báo tới mấy lần hơn trước, tới độ có mấy cuốn sách đang đọc dở chừng, bên cạnh nhiều dự án viết khác, mà cũng xếp qua một bên để đọc tin. Có lẽ, kể từ dạo về hưu khỏi nghề báo, tôi đọc tin tức nhiều như vài tuần qua. Ðọc ngày không đủ, đọc trước khi đi ngủ, đọc lúc vừa banh mắt dậy, trên cái iPad đang muốn làm reo vì vừa cũ vừa bị dùng hơi nhiều, thỉnh thoảng tự dưng tắt ngúm chơi.

Khi nhìn thấy một tương lai trong đó cái khả năng tự kiểm soát và quân bình của hệ thống chính trị Mỹ cũng có thể bị ảnh hưởng bởi kết quả cuộc bầu cử vừa rồi, nghĩa là một đảng sẽ nắm không chỉ quyền hành pháp, lưỡng viện lập pháp, và (trong một tương lai không xa) cả tư pháp (vì trong Tối Cao Pháp Viện liên bang hiện có một chỗ trống và một vị thẩm phán sắp về hưu mà vị tổng thống tới sẽ chỉ định người của mình), do một người tính khí bất thường; bịa đặt một cách vô tội vạ, không đúng ý mình thì cho là gian lận (“Ta đây cũng đã thắng phiếu phổ thông đấy nếu đã không có hàng triệu cử tri bất hợp pháp”); khích động những thành phần lâu nay vẫn sống ngoài rìa xã hội hay trong bóng tối (trong đó có đảng Ku Klux Klan), bạ ai cũng dọa phạt, dọa bỏ tù, dọa cắt nguồn tài trợ, dọa trấn nước, dọa đoạn giao, dọa rút ra (như với Thỏa Hiệp Paris về khí hậu thay đổi, và tổ chức Liên Minh Quân Sự Bắc Ðại Tây Dương – NATO), cái con người ấy sẽ cầm cân nẩy mực nơi trú chân cuối cùng này của tôi, làm sao tôi không ưu lo, và cảm thấy trong tôi dấy lên một mối bất nhẫn.

Tất nhiên nỗi ưu lo này của tôi không thể so sánh với nỗi lo âu của hàng trăm ngàn các em gốc Hispanic được cha mẹ đem tới đây một cách bất hợp pháp khi còn nhỏ và hiện đang được luật DACA – Deferred Action for Childhood Arrivals được chính phủ của ông Obama ban hành để tránh cho các em không bị trục xuất ngõ hầu tiếp tục việc học. Làm sao so sánh được với nỗi lo âu của những người Mỹ theo đạo Hồi chưa gì đã nhận được thư nặc danh đe dọa trục xuất, tập trung (như người Mỹ gốc Nhật hồi Ðệ Nhị Thế Chiến), kinh hoàng khi thấy nhà cửa, đền thờ bị phá hay tường vẽ những dấu hiệu swastika của Ðức quốc xã. Mới hôm qua (Thứ Hai 28 tháng 3) một thanh niên đạo Hồi nổi cơn cầm dao đâm loạn xạ ở trường đại học tiểu bang Ohio, làm 22 người bị thương, rồi chính cậu ta bị cảnh sát bắn chết. Người ta nghi là khủng bố. Tôi cảm thấy có nhiều phần cậu này bị khủng hoảng tinh thần vì những gì đang diễn ra, quá sức chịu đựng của một người không có nhiều khả năng đề kháng trước các áp lực từ mọi phía, và có lẽ cả cảm giác bị loại ra ngoài, không thuộc về cái xã hội mà gia đình mình đã tới cách đây hai năm, tưởng đã tìm được chốn yên ổn đề sinh sống, học hành?

Ðến tôi còn có lúc cảm thấy tinh thần bất ổn, mặc dù không, hay chưa, bị đe dọa gì.

Mà nào phải mình tôi cảm thấy bất ổn. Cả thế giới cùng không thể ngờ. Một phụ nữ mãi tận Ukraine khi được đài National Public Radio – à, tôi cũng còn nghe phát thanh cả ngày nữa, bên cạnh việc đọc tin trên iPad – hỏi cảm thấy sao, chỉ thốt lên được một câu: “Grief! Sầu muộn!”

Từ khi gọi nơi này là quê hương, tôi đã đi bầu tổng thống dăm bẩy lần. Có lần ứng cử viên tôi ủng hộ thắng, có lần thua. Ai thua hay ai thắng, tôi vẫn an tâm lo đời sống riêng của mình, vẫn đưa con cái đi học, vẫn đi chợ lo cơm nước cho gia đình, vẫn lúi húi viết bài – phần lớn không công – chống Cộng hoặc văn học cho các báo Việt ngữ, có lúc tham gia công cuộc kháng chiến tranh đấu cho quê hương thứ nhất, vẫn cắp sách đến trường để mở mang trí tuệ và để tự lập về kinh tế, vẫn đi làm, vẫn về hưu và đi du lịch, vui với bằng hữu, góp sức cho cuộc tranh đấu cho quê hương thứ nhất sớm thoát khỏi một chế độ phi nhân bản.

Tôi yên tâm lo những thứ đó vì biết người lãnh đạo quê hương thứ hai này của tôi, dù không do mình bầu, nhưng là người biết tôn trọng những giá trị nhân bản muôn thuở mà đất nước này đã giúp tôi ý thức một cách sâu sắc, và trân quý hơn tất cả vàng bạc châu báu trên đời này gộp lại.

Lần này thì khác. Dưới bầu trời mây bão vần vũ đen nghịt hứa hẹn một cơn giông tố chưa biết sẽ tàn hại tới mức nào, tôi đã cố phóng cái nhìn của tôi tới hai năm tới khi có bầu lại Quốc Hội, tới bốn năm tới khi bầu lại tổng thống. Tôi cũng đã nghĩ tới việc tham dự một cách tích cực hơn vào hành trình chính trị – khác với một số bạn người Việt của tôi, coi chính trị là cái gì ghê tởm không nên dính vào, và tôi thường cười bảo họ, “Thế anh/chị có ghê tởm cái việc mình đã đến đây tị nạn không, vì đó chính là một biểu tỏ chính trị cao nhất mà anh/chị đã thực hiện?”

Những gì đang diễn ra vẫn khiến tôi không thể không quan tâm. Tôi cảm thấy như bị thất lạc. Nhưng tôi không muốn bỏ cuộc. Không muốn quay lưng lại với cuộc đời.

Một buổi sáng tôi đọc trên iPad bài ý kiến của ban chủ biên nhật báo The New York Times, tờ báo đã ủng hộ ứng cử viên thua cuộc. Trước viễn ảnh có thể có nhiều chuyên viên sẽ có thể từ nhiệm vì lương tâm đòi hỏi, nhóm chủ biên kêu gọi, “Stay on, for your country – Hãy ở lại, vì đất nước chúng ta” (The New York Times, ngày 14 tháng 11, 2016).

“Với hàng ngàn công chức – Dân Chủ, Cộng Hòa và độc lập – việc đắc cử của Donald Trump đang tạo nên một tình thế khó xử: Nên ở lại hay ra đi?

“Ðây là những bạn đàn ông và đàn bà khắp nước đang phục vụ trong Bộ Tư Pháp, Giáo Dục, Quốc Phòng, Bảo Vệ Môi Trường, và nhiều nữa. Nhiều người chắc chắn đã bầu cho ông Trump. Song có nhiều người đang tuyệt vọng, lo âu không chỉ cho đất nước mình mà còn cho công ăn việc làm của mình sẽ đổi thay – và cho trách nhiệm đạo đức của riêng mình.

“Câu trả lời của tôi cho một đại đa số quý bạn là: Chúng tôi cần các bạn.

“Chúng tôi cần sự chuyên nghiệp của các bạn, kinh nghiệm chuyên môn của các bạn, niềm tôn trọng đối với các quy tắc dân chủ tiêu chuẩn và giá trị của nước Mỹ của các bạn. Hãy ở lại. Xin hãy ở lại, cho đất nước chúng ta. […]

“Bốn năm tới đây, cái khả năng kiểm soát quan trọng nhất đối với những cơn bốc đồng của ông Trump mà ta đã thấy – tính nóng nẩy làm ta dựng tóc gáy, tính bất an không kềm hãm được, sự tàn ác khi bị chạm tự ái của ông ta – sẽ không đến từ Quốc Hội hay tòa án hay một nhóm đối lập. [Sự kiểm soát ấy] sẽ đến từ những người [như các bạn] có trách nhiệm thi hành các công vụ trong chính quyền của ông ta. […]

“Ở lại không có nghĩa là cắm đầu làm theo những chỉ thị từ Hoa Thịnh Ðốn – mà khác xa thế nhiều. […] Nếu chính quyền ông Trump mon men để lộ sự độc tài – nhũng lạm quyền hành chưa từng thấy, ra lệnh cho quân đội một cách tắc trách và trái luật – thì đó là lúc các bạn có bổn phận không thi hành, và hãy từ chức.”

Tôi bật dậy khỏi giường – tôi đọc bài bình luận trên iPad lúc vừa thức giấc và còn đang nằm trên giường. Như người vừa được thêm sức. Tôi vẫn còn báo chí dòng chính, tức Ðệ Tứ Quyền – The Fourth Estate (*) đứng với tôi đấy chứ. Tôi không còn cô độc.

Việc đầu tiên tôi làm hôm đó, một tuần sau ngày bầu cử, đó là ghi tên trở thành một độc giả của The New York Times. Tôi vui khi nghe biết từ sau ngày bầu cử tờ báo đã nhận được trên 40,000 độc giả dài hạn mới. Tôi có thêm đồng hành.

Rồi tôi ngậm ngùi, muốn ứa nước mắt, khi nghĩ: Dân tộc của quê hương thứ nhất của tôi không có cái may mắn như tôi. Họ không có báo chí đứng với họ. Họ không có Ðệ Tứ Quyền này bảo vệ họ và trông chừng, kiểm soát, chỉ trích hành xử của chính quyền giùm họ. Họ không có ai cả.

[TD, 11-2016]

Chú thích:

(*) Ðệ Tứ Quyền – The Fourth Estate, chỉ giới truyền thông, đặc biệt là báo in, hay “the press.” Nguyên thủy là một cụm từ do Edmund Burke, chính khách, tác giả, triết gia người Ái Nhĩ Lan, thế kỷ thứ 18, đã dùng trong cuộc tranh biện nghị trường vào năm 1787 đòi cho báo chí được phép tường trình các buổi họp tại House of Commons của Anh Quốc.

Trong thời kỳ tranh cử vừa qua, một câu nói của ông Burke đã được nhiều người sử dụng, đó là câu: “Ðiều duy nhất cần thiết cho sự đắc thắng của cái ác là việc người tử tế không làm gì hết – The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing.” Cũng từ đó đã có nhiều kiến nghị, thư ngỏ phủ nhận ứng cử viên Donald Trump. Trong số đó có lá thư ngỏ của một nhóm mà chẳng ai bao giờ nghĩ họ sẽ công khai lên tiếng: đó là 10 cựu sĩ quan vẫn âm thầm cầm chiếc cặp chứa khóa bom nguyên tử đi theo các vị tổng thống Mỹ công tác khắp nơi.

 

 

 

TRUMP & CUỘC ĐIỆN THOẠI 40 NĂM MỚI CÓ MỘT LẦN (Nguyễn Văn Khanh)

Tháng Mười Hai 4, 2016

 

Trump và cuộc điện thoại 40 năm mới có một lần

Nguyễn Văn Khanh

December 3, 2016

http://www.nguoi-viet.com/nhin-tu-hoa-ky/trump-va-thai-anh-van/

 

Nói thế nào cũng đúng. Giải thích thế nào cũng chẳng sai.

Bảo rằng ông Trump mới làm chuyện ngoạn mục khi nói chuyện qua  điện thoại với bà tổng thống Đài Loan cũng đúng, cho rằng chuyện ông vừa làm khiến mọi người giật mình cũng chẳng sai. Bảo rằng dường như ông Trump muốn thách thức Trung Quốc cũng đúng, cho rằng ông Trump chưa nhậm chức mà đã đẩy Tòa Bạch Ốc và Bộ Ngoại Giao tới chỗ phải chữa cháy cũng… đúng nốt.

Chuyện gây sôi nổi trong chính trường Hoa Kỳ bắt đầu từ trưa Thứ Sáu, mùng 2 tháng Mười Hai 2016, khi văn phòng Tổng Thống Đắc Cử Donald Trump đưa ra bản tin ngắn, cho hay bà Thái Anh Văn, Tổng Thống Đài Loan gọi điện thoại chúc mừng ông tỷ phú sắp sửa lãnh đạo nước Mỹ. Theo bản tin, ông Trump và bà Thái Anh Văn có nói tới quan hệ chặt chẽ giữa đôi bên “về kinh tế, chính trị và an ninh,” đồng thời Tổng Thống Tân Cử Trump còn ngỏ lời chúc mừng bà Tổng Thống Đài Loan, người mới đắc cử hồi đầu năm nay.

Từ Đài Bắc, thông cáo do Văn Phòng Tổng Thống Đài Loan đưa ra nói rõ hơn, cho thấy không chỉ gọi điện thoại chúc mừng vị tổng thống tân cử Hoa Kỳ, nhà lãnh đạo Đài Loan còn muốn cuộc nói chuyện này sẽ mở đầu “cho mối quan hệ vững chắc hơn giữa đôi bên,” hy vọng Hoa Kỳ trong “sẽ tiếp tục giúp đỡ để Đài Loan có cơ hội tham gia và đóng góp” với cộng đồng thế giới, đồng thời tiết lộ hai nhà lãnh đạo cũng nói đến việc đẩy mạnh phát triển kinh tế và tăng cường hợp tác an ninh quốc phòng “để người dân có thể hưởng đời sống tốt hơn và an ninh hơn.”

Chuyện lãnh đạo một nước bạn gọi điện thoại chúc mừng một vị tổng thống đắc cử là chuyện bình thường, nhưng ít nhiều, chuyện tổng thống đắc cử Hoa Kỳ nói chuyện với tổng thống Đài Loan là điều khiến mọi người ngạc nhiên, đồng thời gây tranh cãi. Lý do: năm 1979 Hoa Kỳ quyết định cắt quan hệ chính thức với Đài Bắc để công nhận Bắc Kinh, từ đó đến giờ chưa một vị tổng thống Mỹ hay tổng thống đắc cử Mỹ nào nói chuyện với người lãnh đạo Đài Loan.

Cũng cần nói rõ hành pháp Mỹ vẫn duy trì mối “quan hệ bán chính thức” với Đài Loan, Quốc Hội Hoa Kỳ cũng thông qua đạo luật mang nội dung “có trách nhiệm” giúp Đài Loan bảo vệ an ninh quốc phòng, “nhưng đồng thời cũng có những quy định cả Đài Loan lẫn Hoa Kỳ đều ngầm hiểu phải tôn trọng,” theo một viên chức ngoại giao Mỹ từng làm việc tại Văn Phòng Đại Diện Hoa Kỳ ở Đài Bắc. Viên chức này trình bày rõ hơn: trong những quy định “ngầm hiểu” đó, “Hoa Kỳ đồng ý để máy bay của tổng thống Đài Loan quá cảng ở Mỹ nhưng không đáp ở Washington D.C., hai bên vẫn cử người mang chức đại sứ dù chỉ làm trưởng văn phòng đại diện trao đổi thương mại-văn hóa đặt ở thủ đô 2 phía, phòng thương mại-văn hóa này hoạt động với tính cách tư nhân chứ không phải chính thức,” và đương nhiên “cũng ngầm hiểu là có cả quy định lãnh đạo hai bên không nói chuyện trực tiếp với nhau” để cả hai phía “không phải đối phó với trở ngại ngoại giao với Trung Quốc.”

Nhưng tại sao chuyện tổng thống đắc cử Trump nói chuyện điện thoại với người lãnh đạo Đài Loan xảy ra?

Tin từ Washington D.C. và từ Đài Bắc cho biết cuộc nói chuyện kéo dài khoảng 10 phút đồng hồ “chẳng phải là chuyện tình cờ” mà “được dàn xếp trước.” Tờ Taipei Times cũng như ông Alex Huang, phát ngôn viên của Tổng Thống Đài Bắc kể lại “chuyện được sắp xếp bởi một nhân viên đang làm việc với ông Trump có lòng ủng hộ Đài Loan,” được ông Trump đồng ý sau khi dàn cố vấn “trình bày cho ông biết về những vấn đề liên quan đến Đài Loan và tình hình eo biển Đài Loan” ám chỉ những căng thẳng đang xảy ra giữa hai chính phủ Bắc Kinh và Đài Bắc.

Tin từ Washington D.C. cho hay người khởi xướng ý kiến này là ông Ed Feulner, cựu chủ tịch Viện Nghiên Cứu Heritage Foundation của cánh bảo thủ Cộng Hòa, cũng là người cuối Tháng Tám vừa rồi nhận lời tham gia trong ban cố vấn chính trị cho ông Trump, lãnh trách nhiệm giúp ông Trump “sửa soạn những điều cần phải làm” nếu đắc cử. Cũng theo tin nghe được từ giới biết chuyện tại thủ đô Hoa Kỳ, ông Feulner là người nêu ý kiến “nhưng chuyện chỉ thành hình sau khi ông được sự ủng hộ của những nhân vật bảo thủ có chung lập trường đang làm việc chặt chẽ với ông Trump.”

Những nhân vật này là ai? Một người rất quen thuộc trong giới sinh hoạt chính trị tại Washington D.C. trả lời “gồm các ông Cựu Đại Sứ Hoa Kỳ tại Liên Hiệp Quốc John Bolton, hai người mới được tổng thống tân cử Trump đề cử giữ chức tổng trưởng tài chánh và tổng trưởng thương mại là ông Steven Mnuchin và ông Wilbur Ross,” đều là những người hoặc ủng hộ Đài Loan, hoặc không ưa Trung Quốc. Nhân vật yêu cầu không nêu tên này cho biết thêm “ai ai cũng biết ông Fuelner và Đại Sứ Bolton là những người hết lòng ủng hộ Đài Loan, hai ông Steven Mnuchin là tác giả của kế hoạc phải đặt Trung Quốc trong danh sách những nước cố ý hạ giá đồng bạc để trục lợi khi xuất khẩu hàng sang Mỹ, ngay chính chuyện đánh mức thuế tới 35% các mặt hàng Trung Quốc đưa vào thị trường Hoa Kỳ cũng là ý kiến của hai ông này.”

“Nhưng đừng quên,” nhân vật này nói tiếp, “chính ông Trump cũng từng lên tiếng bênh vực Đài Loan, cho rằng chính phủ Obama sai lầm khi không hết lòng trợ giúp Đài Bắc,” điển hình hồi Tháng Mười 2011, ông Trump từng xem việc Tổng Thống Obama hoãn bán chiến đấu cơ F-16 cho Đài Loan “là một thắng lợi cho Trung Quốc,” chê bai ông Obama “đã gửi tín hiệu sai lầm, khiến giới lãnh đạo Bắc Kinh nghĩ rằng Washington bao giờ cũng coi trọng Trung Quốc hơn Đài Loan.” Vì thế, nhân vật này nêu nhận xét, “có lẽ dàn tham mưu của ông Trump dùng Đài Loan để chơi đòn ‘nắn gân’ Trung Quốc, cảnh báo cho Trung Quốc biết chính phủ Trump sẽ thực hiện chính sách cứng rắn với họ hơn tất cả những chính phủ Dân Chủ cũng như Cộng Hòa trước đây.”

Dựa theo những lời tuyên bố ông Trump đưa ra trong thời gian vận động tranh cử và sau ngày đắc cử, phần lớn các nhà quan sát chính trị Hoa Kỳ tin rằng chính sách của chính phủ Trump sẽ cứng rắn với Bắc Kinh “hơn chính sách mềm mỏng ngoại giao của chính phủ Obama,” nhưng chuyện vị tổng thống đắc cử cầm điện thoại nói chuyện với tổng thống Đài Loan khiến Tòa Bạch Ốc và Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ ở trong thế khó xử.

Qua nhiều hình thức khác nhau, các viên chức ngoại giao Mỹ trách cứ ông Trump “không tham khảo ý kiến” trước khi nhấc máy trả lời bà Tổng Thống Thái Anh Văn của Đài Loan, Hội Đồng An Ninh Quốc Gia cũng vội vã ra thông cáo với nội dung chính sách của Hoa Kỳ với Trung Quốc không hề thay đổi, tức Washington D.C. chỉ công nhận có một nước Trung Hoa mà Bắc Kinh là đại diện chính thức, nhắc lại quan điểm của nước Mỹ là mong muốn thấy hòa bình, ổn định, trong mối quan hệ giữa Bắc Kinh và Đài Bắc.

Phía Trung Quốc cũng tìm cách làm nhẹ vấn đề. Tại Bắc Kinh, Ngoại Trưởng Trung Quốc Vương Nghị cho rằng chuyện gọi điện thoại chúc mừng Tổng Thống Đắc Cử Trump “là trò vụn vặt” chính quyền Đài Bắc, tin tưởng chuyện này chẳng ảnh hưởng gì tới quan hệ Mỹ-Trung, chẳng anh hưởng gì tới “chính sách chỉ có một nước Trung Hoa” mà Hoa Kỳ đã ký kết và thi hành trong gần nửa thế kỷ qua. Điều đáng chú ý: khi đưa ra phát biểu này, Ngoại Trưởng Trung Quốc Vương Nghị không nhắc tới ông Trump, trong khi tại Washington D.C., nhân viên Đại Sứ Quán Trung Quốc khéo léo bắn tiếng cho mọi người biết ông Trump nói chuyện qua điện thoại với bà Thái Anh Văn “vì gia đình Trump muốn mở rộng làm ăn ở Đài Loan, chứ không phải vì tân chính phủ Hoa Kỳ muốn thay đổi lập trường với Trung Quốc.”

Chính ông Trump cũng muốn làm nhẹ chuyện. Khuya Thứ Sáu, ông gửi tin nhắn cho mọi người để tỏ vẻ hối tiếc, viết rằng bà tổng thống Đài Loan gọi điện thoại cho tôi để chúc mừng tôi đắc cử,” trình bày thêm mặc dù ông nghĩ tới chuyện Hoa Kỳ có thể bán hàng tỷ bạc võ khí cho Đài Loan “nhưng đáng lẽ tôi không nên trả lời điện thoại cà bà ta.” Điều này trái ngược hẳn với những gì bà cố vấn Kellyann Conway của ông nói chỉ ít giờ trước đó, nhấn mạnh “Tổng thống đắc cử Trump biết rất rõ tình hình, biết rõ mọi chuyện, biết người ở đầu giây điện thoại bên kia muốn nói chuyện với ông là ai.”

————————————

TIN LIÊN QUAN :

TRUMP NÓI CHUYỆN VỚI TỔNG THỐNG ĐÀI LOAN, KISSINGER GẶP ÔNG TẬP (Người Việt Online)

DONALD TRUMP ĐIỆN ĐÀM VỚI TỔNG THỐNG ĐÀI LOAN : BẮC KINH NỔI GIẬN (Trọng Nghĩa – RFI)

 

 

 

TRUMP NÓI CHUYỆN VỚI TỔNG THỐNG ĐÀI LOAN, KISSINGER GẶP ÔNG TẬP (Người Việt Online)

Tháng Mười Hai 4, 2016

 

Trump nói chuyện với tổng thống Đài Loan, Kissinger gặp ông Tập

Nguoi Viet Online

December 2, 2016

http://www.nguoi-viet.com/hoa-ky/trump-tap-can-binh-noi-voi-kissinger/

.

http://i1.wp.com/www.nguoi-viet.com/wp-content/uploads/2016/12/Gap-Go.jpg?resize=696%2C464

Ông Tập Cận Bình (phải) nói chuyện với ông Henry Kissinger. (Hình: Nicolas Asfouri/Pool Photo via AP)

.

BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Hôm Thứ Sáu, trong khi Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tiếp cựu Ngoại Trưởng Mỹ Henry Kissinger ở Bắc Kinh, tổng thống tân cử Mỹ Donald Trump nói chuyện với bà Thái Anh Văn, tổng thống Đài Loan, qua điện thoại, một điều có thể làm cho Bắc Kinh khó chịu và phản ứng gay gắt trườc khi ông Trump nhậm chức tổng thống.

Chuyện ông Trump nói chuyện với nữ tổng thống Đài Loan được ban vận động của ông xác nhận qua một bản tuyên bố.

“Tổng thống đắc cử Trump có nói chuyện với Tổng Thống Thái Anh Văn, và bà đã chúc mừng ông đắc cử. Trong cuộc điện đàm, họ nhắc đến quan hệ kinh tế, chính trị, và an ninh gần gũi giữa Đài Loan và Hoa Kỳ. Tổng thống đắc cử Trump cũng chúc mừng bà Thái Anh Văn đắc cử tổng thống hồi đầu năm nay,” bản tuyên bố cho biết.

Hành động này của ông Trump, chắc chắn sẽ là sự khó chịu đối với Trung Quốc, luôn coi Đài Loan là một tỉnh ly khai.

Theo CNN, đây cũng là một dấu hiệu đầu tiên cho thấy “không thể dự đoán” ông Trump sẽ làm gì trong chính sách ngoại giao của Mỹ đối với thế giới trong những ngày tới.

CNN trích lời bà Bonnie Glaser, một chuyên viên về Trung Quốc tại Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược và Quốc Tế (CSIS), nói rằng cuộc nói chuyện của ông Trump với bà Thái đánh dấu lần đầu tiên có một sự kiện công khai như vậy giữa tổng thống hoặc tổng thống đắc cử của Mỹ và lãnh đạo Đài Loan, kể từ khi Washington thiết lập quan hệ ngoại giao với Bắc Kinh năm 1979.

Đài truyền hình nhà nước Trung Quốc CCTV ngay lập tức đưa ra một tuyên bố nói rằng ông Trump “phá vỡ một nguyên tắc chưa có tiền lệ đối với chính sách ‘một nước Trung Hoa’ được cả Hoa Kỳ và Trung Quốc chấp nhận.”

“Hiện chưa có phản ứng chính thức từ phía chính phủ Trung Quốc đối với cuộc đối thoại này,” CCTV cho biết tiếp. “Trung Quốc nói rằng họ cực lực phản đối bất cứ liên lạc nào, dưới bất cứ hình thức nào, giữa Washington và Đài Bắc.”

Ông Trump sau đó gởi tin nhắn qua Twitter nói rằng “tổng thống Đài Loan GỌI TÔI hôm nay để chúc mừng tôi thắng cứ.”

“Điều lý thú là Hoa Kỳ bán cho Đài Loan vũ khí trị giá hàng tỷ đô la mà tôi lại không nên nhận một cú điện thoại chúc mừng thắng cử hay sao,” ông Trump nhắn tiếp qua Twitter.

Trong khi đó, theo AP, Chủ Tịch Nhà Nước Trung Quốc Tập Cận Bình hôm Thứ Sáu nói với cựu Ngoại Trưởng Mỹ Henry Kissinger ở Bắc Kinh rằng Trung Quốc hy vọng có sự “ổn định và bền vững” trong mối quan hệ với Mỹ tiếp theo cuộc bầu cử tổng thống hồi tháng qua.

Ông Tập cho hay chính phủ của ông theo dõi kỹ lưỡng các diễn biến sau ngày bầu cử ở Mỹ và nay là “giai đoạn quan trọng” của cuộc chuyển tiếp chính trị.

“Nói chung, chúng tôi muốn mối quan hệ Trung Quốc-Mỹ tiến triển trong sự ổn định và bền vững,” theo lời ông Tập khi có tuyên bố mở đầu cuộc họp giữa hai người tại Ðại Sảnh Nhân Dân ở Bắc Kinh.

Mặc dù ông Kissinger không có chức vụ nào chính thức trong chính quyền Mỹ hiện nay, đài truyền hình Trung Quốc cho thấy buổi tiếp ông có đầy đủ quan chức ngoại giao cao cấp nhất của Trung Quốc, bao gồm ông Dương Khiết Trì (hiện là ủy viên Quốc Vụ Viện đặc trách ngoại giao và là cựu ngoại trưởng), ông Vương Nghị (ngoại trưởng), và ông Thôi Thiên Khải (đại sứ Trung Quốc tại Mỹ).

Ông Tập cũng cho hay đã gặp Tổng Thống Barack Obama thời gian gần đây và nói chuyện bằng điện thoại với tổng thống tân cử Mỹ Donald Trump.

Ông Kissinger, năm nay 93 tuổi, thường xuyên tới Trung Quốc, nơi ông rất được trọng vọng vì đã đặt nền tảng cho mối quan hệ giữa Bắc Kinh và Washington qua những chuyến “đi đêm” thời thập niên 1970, dẫn tới việc Mỹ bỏ công nhận Ðài Loan và chuyển sang quan hệ ngoại giao với Trung Quốc.

Ông Kissinger từng là cố vấn an ninh quốc gia và ngoại trưởng dưới thời Tổng Thống Richard Nixon.

Ông cũng là cố vấn của ông Donald Trump trong thời gian tỷ phú này tranh cử tổng thống, và có đến gặp vị tổng thống tân cử tại Trump Tower vài ngày sau khi bầu cử kết thúc.

Tuy ông Trump từng có lời đe dọa sẽ đưa ra các mức thuế nhập cảng cao đánh vào hàng hóa Trung Quốc, nhiều phân tích gia chính trị Trung Quốc cho rằng ông không là mối lo ngại như bà Hillary Clinton, người được coi là tìm cách ngăn chặn sự phát triển quyền lực của Trung Quốc trên trường quốc tế. (V.Giang, Ð.D.)

 

 

 

“NIỀM HY VỌNG CHO TỰ DO SÁNG TẠO” (BBC và Nhà văn Nguyễn Viện)

Tháng Mười Hai 4, 2016

 

“Niềm hy vọng cho tự do sáng tạo”

BBC Tiếng Việt

1 tháng 12 2016

http://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-38170543

.

http://ichef-1.bbci.co.uk/news/800/cpsprodpb/358D/production/_92790731_phtamgiang2.jpg

Nhà văn Nguyễn Viện

.

BBC Việt ngữ có cuộc trò chuyện cùng nhà văn Nguyễn Viện, tác giả của nhiều tác phẩm được xếp loại là ‘văn học phản kháng’, về việc tự do sáng tác và xuất bản.

BBC:Được biết NXB Giấy Vụn vừa cho tái bản 6 tác phẩm của ông cùng lúc trên mạng lưới toàn cầu của Amazon.com. Chúng tôi cũng được biết Giấy Vụn là một nhà xuất bản độc lập (không phép) ở Việt Nam và ông là một nhà văn có thể tạm gọi là có tinh thần phản kháng. Vậy liệu đây có phải là một hành động khiêu khích?

Nhà văn Nguyễn Viện: Một câu hỏi nguy hiểm. Mặc dù tôi đã từng bị Cơ quan An ninh Điều tra triệu tập và qui kết tôi vi phạm điều 87 & 88 Bộ Luật Hình sự nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, nhưng tôi có thể khẳng định ngay, viết tự do hay xuất bản tự do với một người viết văn không có nghĩa là khiêu khích hay chống đối ai, mà tự nó chỉ là một tiếng nói trung thực.

Một mong muốn tiếp cận sự thật và trình bày sự thật của cảm xúc và suy nghĩ. Tất nhiên cũng vì sách của tôi không được phép xuất hiện một cách chính thống công khai trong nước. Và cũng vì tôi không thể viết trong những khuôn khổ cho phép.

Trong số 6 tác phẩm tái bản lần này, một cuốn (Rồng & Rắn) đã được Tổ Hợp Xuất Bản Miền Đông Hoa Kỳ của cố Giáo sư Nguyễn Ngọc Bích in từ 2002. Một cuốn khác (Chữ dưới chân tường) cũng được in khá lâu ở Mỹ (NXB Văn Mới, 2004). Bốn cuốn còn lại do NXB Cửa (do tôi và họa sĩ Trịnh Cung, nhà thơ Trần Tiến Dũng thành lập) xuất bản chui trong nước.

Tất cả những tác phẩm này đều rơi vào hoàn cảnh chỉ có thể phổ biến hạn chế. Vì thế, NXB Giấy Vụn của nhà thơ Bùi Chát và tôi quyết định cho tái bản trên mạng lưới toàn cầu Amazon, với hy vọng nó được lưu trữ an toàn và được tìm đọc một cách dễ dàng, cũng như phạm vi phổ biến rộng rãi hơn.

Có thể nói thêm một chút về nhà xuất bản chui này, cho đến nay tuy là một nhà xuất bản không phép, nhưng những đầu sách mà Giấy Vụn đã in cho thấy họ đã rất dũng cảm và tâm huyết. Đó là những tác phẩm thực sự rất giá trị (cả sáng tác và dịch thuật).

Tôi muốn tuyên dương họ ở đây như những người khai sáng. Việc tôi chọn Giấy Vụn cũng là cách tôi chọn tự do và khai sáng.

http://ichef.bbci.co.uk/news/695/cpsprodpb/4496/production/_92785571_bachdichntng2016.jpg

Tác phẩm Chữ dưới chân tường của nhà văn Nguyễn Viện

BBC: Một cách ngắn gọn, ông có thể giới thiệu thêm về nội dung những tác phẩm của mình?

Nhà văn Nguyễn Viện: PGS-TS Nguyễn Thị Bình của Đại học Sư phạm Hà Nội, khi giới thiệu tác phẩm của tôi trên trang web của Văn Đoàn Độc Lập đã viết: “Một cuộc “gây hấn” toàn diện trong lối viết chắc chắn sẽ phân hóa bạn đọc kịch liệt.” Và nói theo nhà văn Phạm Thị Hoài thì “có thể rất ghét hoặc rất thích” khi giới thiệu tác phẩm của tôi trên Blog của chị. Thế thì tôi biết nói gì hơn là để bạn đọc tự khám phá.

Nhưng tôi muốn nói ngắn gọn rằng, những người yêu Đảng và đạo đức giả không nên đọc tôi.

BBC: Ở trên ông nói, ông chọn tự do và khai sáng. Điều này có quá ngoa ngôn hay không?

Nhà văn Nguyễn Viện: Có một bi kịch trong cuộc sống ở Việt Nam hiện nay là điều tưởng như bình thường nhất, đơn giản nhất của nhân loại lại trở thành bất thường nhất và phức tạp nhất. Một từ phổ biến ở Việt Nam là “nhạy cảm”. Anh chọn tự do nghĩa là anh đụng đến cái “nhạy cảm” và anh đánh thức tự do cho con người, anh cũng đụng vào sự “nhạy cảm”. Vì thế, tự do và khai sáng là những việc “nhạy cảm”.

Và hành động “nhạy cảm” là con đường ngắn nhất để bước vào nhà tù. Nhà tù thì hẳn là không ai muốn vào, nhưng để trở thành con người tự do và đánh thức tự do cho người khác, anh sẽ phải trả giá. Một nhà văn đích thực có thể làm gì hơn?

BBC: Theo ông, có một dòng văn chương gọi là phản kháng ở VN hay không và nó có tác động gì vào xã hội hay nền văn học trong nước?

Nhà văn Nguyễn Viện: Đây lại là một điều cấm kỵ. Nhưng quả thật, theo tôi từ khi có trang web văn học Tiền Vệ của một số bạn bên Úc (2002), một dòng văn chương cách tân và phản kháng đã ra đời với sự góp mặt của rất nhiều tác giả trong nước. Và tôi nghĩ nó có những tác động nhất định vào nền văn học đương đại của VN cũng như thái độ chính trị của người dân. Nếu bạn đọc ngay các tạp chí và tác phẩm văn học trong nước bây giờ, bạn có thể tìm thấy những dấu ấn thay đổi đó. Sự đóng góp của Tiền Vệ tuy âm thầm nhưng tác động sâu xa. Khuôn mặt văn học của Việt Nam đang khác đi.

BBC: Với mạng lưới phát hành toàn cầu như Amazon và các loại hình sách điện tử (ebook), nhà văn Việt Nam trong nước có thể tránh được trói buộc và sợ hãi để phổ biến tác phẩm của mình hay không?

Nhà văn Nguyễn Viện: Ưu điểm của việc phát hành sách ebook hay trên Amazon là nhà văn tránh được lưỡi kéo kiểm duyệt của nhà nước. Nhưng tự do của con người hay nhà văn không chỉ đến từ một chế độ dân chủ, mà cốt yếu hơn, đến từ trong bản thân mỗi con người.

Với tôi, một nhà văn chỉ muốn viết sao cho có thể in được trong nước, được chế độ kiểm duyệt cho phép là đồ bỏ. Vì thế, có Amazon và ebook hay không, không phải là vấn đề sống còn của nhà văn. Nó chỉ là cơ hội. Sự chọn lựa tự do hay nô lệ vẫn là toàn quyền của mỗi nghệ sĩ. Sự trói buộc hay sợ hãi cũng là quyết định của mỗi người sáng tạo. Tôi nghĩ điều đáng chán nhất của một nhà văn không phải là cúi đầu trước sự chuyên chế của chế độ mà là sự tòng phục chính cái văn hóa truyền thống của mình.

BBC: Bản thân ông có hy vọng gì vào việc phát hành tự do như Amazon không?

Nhà văn Nguyễn Viện: Tôi không có một ảo tưởng nào. Tôi rất biết tình trạng đọc sách hiện nay của người Việt. Như bạn biết, sách báo tự do trên nguyên tắc không thể vào Việt Nam qua bưu điện hay bất cứ phương tiện hoặc cửa khẩu nào, ngoài của cơ quan có thẩm quyền nhà nước. Vì thế, người đọc nhiều nhất và có khả năng đọc nhất lại không thể tìm đọc.

Amazon không gửi sách trực tiếp về VN được. Còn người Việt ở nước ngoài, hầu hết vốn chẳng mặn mà gì với văn chương, mà người có thể đọc đa phần lại lớn tuổi, nên họ không có nhu cầu mua sách, nhất là lại phải mua qua internet. Còn người trẻ, hầu hết họ không đọc sách tiếng Việt. Vậy thì tôi hy vọng điều gì? Niềm hy vọng duy nhất của tôi: Tôi không chết. Có thể vô tích sự hoặc vô tăm tích. Nhưng đó là tôi nguyên thể.

BBC: Cám ơn ông về cuộc trò chuyện này.