Archive for the ‘Uncategorized’ Category

TRỊNH CÔNG SƠN NÓI VỀ BÁC HỒ (Đàn Chim Việt)

Tháng Sáu 26, 2022

.

.

.

Trịnh Công Sơn nói về bác Hồ

Đàn Chim Việt

18/06/202

Bài báo Trịnh Công Sơn viết về tình cảm với Hồ Chí Minh mà ông gọi là ‘bác Hồ’

ĐCV: Trong nước đang chiếu bộ phim “Em và Trịnh” với nhiều tranh cãi. Nhân đây, cuộc đời của Trịnh Công Sơn lại một lần nữa bị đem ra mổ xẻ dưới nhiều góc độ. Trong đó, nhiều người đưa lại bài báo Trịnh Công Sơn viết về tình cảm với Hồ Chí Minh mà ông gọi là ‘bác Hồ’. Bài tất nhiên không phải là mới, nó được viết từ 1979, nhưng với nhiều người sẽ là lần đầu được đọc. Ngoài sáng tác ca khúc, họ Trịnh có nhiều bài báo ca ngợi chế độ và đây là đề tài luôn gây tranh cãi.

Nhân đây, chúng tôi xin đưa lại một trong số đó., bài được đăng trên báo Tuổi Trẻ dịp 30/4 năm 1979.

                                                                                ***

Đã bốn năm kể từ ngày đất nước hoàn toàn được giải phóng. Trên đất nước độc lập và thống nhất của chúng ta, thời gian ấy tuy chưa dài nhưng cũng tạm đủ để những gì còn xa lạ trở nên gần gũi, những nhớ nhung được đền bù, những ngộ nhận bị xoá tan và những vết thương được hàn gắn.

.

Con người vốn có nhiều khả năng nhưng có một khả năng lớn lao nhất, ấy là nó có và nó biết nó có một tâm hồn. Nhờ có tâm hồn, con người biết chọn cái đẹp để yêu và lọc cái xấu để lìa bỏ. Và cũng nhờ có tâm hồn, con người đã biết thiết lập cho mình một thế giới riêng tư, ở đó có không gian và thời gian riêng của nó.

.

Vào những năm đất nước còn mang trên mình cái vết chém ngang vĩ tuyến thứ 17, chính nhờ thế giới riêng tư đó mà tuổi trẻ miền Nam đã thoát ra khỏi mọi ranh giới, vượt ra khỏi mọi bức bách của đời sống thực tế để tìm về với miền Bắc bằng ý nghĩ.

.

Khi Bác Hồ nói: “Miền Nam trong trái tim tôi” thì mọi người ở miền Nam đều có quyền nghĩ rằng mình đang có một vị trí tình cảm trong trái tim của Bác. Câu nói đó không loại trừ một ai ngoài những kẻ cố tình phản bội. Câu nói còn bao hàm tính chất địa lý nguyên vẹn của miền Nam là có cả núi non, sông biển, đồng bằng, ruộng làng và cả đô thị miền Nam nữa.

Chúng tôi lớn lên ở các đô thị miền Nam và xuyên qua cuộc kháng chiến chống Mỹ, chúng tôi có điều kiện để tin rằng tuổi trẻ các đô thị miền Nam xứng đáng sống trong tình cảm đẹp đẽ đó. Cái tuổi trẻ mà tôi đã may mắn gặp gỡ ở các giảng đường đại học, trong những buổi hội thảo, những đêm không ngủ, những ngày xuống đường, những giờ phút lo âu trốn tránh, những buổi in lậu những bài báo kêu gọi… Tuổi trẻ ấy không phải là toàn thể nhưng nó đại diện được cho lứa tuổi thanh niên vào những năm chống Mỹ.

.

Vào những năm ấy, miền Bắc thường xuyên có mặt trong nỗi lòng của mỗi người. Một tình yêu tự nhiên, trong sáng, không cần phải cổ động. Điều ấy không đáng ngạc nhiên bởi lẽ, dù phải sống trong hoàn cảnh của đất nước tạm thời bị chia cắt lúc bấy giờ, mỗi đứa trẻ Việt Nam khi lớn lên, thông qua bài học lịch sử và địa lý đầu tiên đều biết rằng mình là con cháu Hùng Vương không phải một nửa hình chữ S. Đã biến thành nụ cười mỉa mai hình ảnh cái thời bị ngộ độc bởi thứ tư tưởng nô lệ rằng có một Nam kỳ quốc và một Bắc kỳ quốc. Tôi nhớ lại cái thuở chân ướt chân ráo bước vào thành phố Sài Gòn hồi năm 1949, vào lớp nói giọng Huế không ai hiểu cả, kể cả thầy lẫn bạn. Và sau đó không lâu, ông thầy dạy toán hỏi tôi: “Em không phải là người Việt à?” Tôi ngạc nhiên trả lời: “Thưa thầy em là người Việt” Ông hỏi tiếp: “Sao em nói ‘tiếng’ khác ‘quá?” Dạo ấy tôi chưa có một khái niệm rõ ràng về tính khôi hài trong những câu chuyện dân gian nên chỉ sửng sốt mà không cười được.

.

Đã từ lâu, qua tuổi trẻ đó mà tôi biết được ý nghĩ phân biệt người Bắc, người Nam không còn nữa. Cho nên nỗi nhớ mong những anh em của mình ở nửa đất nước bên kia vĩ tuyến là một tình cảm có thật và tình cảm ấy có tự đáy lòng. Chính vì tình yêu và nỗi nhớ mong đó mà tuổi trẻ đô thị đã sống tốt hơn và đẹp hơn. Trong đời sống tinh thần và tình cảm, lứa tuổi thanh niên ấy cảm thấy có một quê nội và mình không về thăm được. Cái quê nội bị cắt lìa ngoài ý thức và sự tham dự của tuổi trẻ. Và từ đó, như những trẻ con theo bố mẹ làm ăn xa, chúng chỉ còn biết quê nội qua lời kể chuyện. Sự thiệt thòi đó làm nảy sinh trong lòng tuổi trẻ miền Nam những tình cảm càng lúc càng sâu sắc hơn. Tình cảm ấy đã biến thành hành động ở một số người này và trở nên lời thở than ở một số người khác. Nhưng cho dù bằng hành động hoặc bằng lời thở than thì cả hai cũng đều xuất phát từ một tình yêu chân thật. Tình yêu ấy hình như không cần phải giáo dục mới có được mà nó nảy mầm tự nhiên trong lòng mỗi người. Cái hạt giống yêu thương đã có sẵn trong trái tim của tuổi trẻ miền Nam nên chỉ cần một chút mặt trời, hạt mầm đã tự lớn dậy. Chút mặt trời ấy chính là tiếng gọi vừa xa xôi vừa gần gũi của một nửa quê hương chưa hề gặp mặt. Chưa bao giờ gặp mặt nhưng nỗi nhớ nhung thì quá lớn. Nỗi nhớ chuyền nhau như lối văn chương truyền khẩu. Nhớ Hà Nội ba mươi sáu phố phường, nhớ Hồ Hoàn Kiếm, Hồ Trúc Bạch, Hồ Tây, nhớ chùa Hương, chùa Tây Phương, chùa Thầy, nhớ những tình bạn chưa có, nhớ những người yêu chưa thành.

.

Tôi nhớ lại rất nhiều đêm chúng tôi ngồi nghe đài Hà Nội rồi nói chuyện với nhau về miền Bắc như những kẻ đã từng sống ở đó. Nói say sưa đến độ nhiều lúc tưởng chừng ít phút sau có thể bước lên tàu lửa ra Hà Nội được ngay. Lòng mỗi người chứa chan hình ảnh miền Bắc, hình ảnh Hà Nội để rồi cái hình ảnh ấy cứ lớn dần thêm mỗi ngày, hóa thành một giấc mơ vừa hân hoan thúc giục vừa phiền muộn khôn nguôi. Phiền muộn bởi vì đường về lại chốn quê hương kia còn bao nhiêu là khó khăn mà tuổi trẻ không lường hết được. Chúng tôi đã cùng nhau phác hoạ những cuộc hành hương tưởng tượng về lại quê hương khi đất nước hòa bình. Một quê hương trong một quê hương. Nhưng cái quê hương vắng mặt kia là một nhu cầu tình cảm không thể thiếu được trong đời sống của tuổi trẻ miền Nam. Trong thế giới riêng tư của mỗi người có một miền Bắc, có một Hà Nội theo kiểu mình nghĩ. Dĩ nhiên là không ai giống ai và cũng không ai muốn bắt chước kẻ khác để hình ảnh xa xôi kia của quê hương càng đa dạng, càng phong phú thêm mãi.

.

Mỗi người tự vẽ lấy cái Hà Nội của mình bằng tình cảm riêng tư – Miền Bắc được đồng hoá với Hà Nội. Nói đến Hà Nội là nghĩ đến miền Bắc. Và từ đó, bên lề cuộc sống hàng ngày, giữa lòng đô thị miền Nam, mỗi con người trẻ trung nhưng nhiều thao thức ấy, đã biết chia lòng mình để vui theo những tin vui từ Hà Nội, để buồn theo những tai ương mà Hà Nội gặp phải. Thỉnh thoảng chúng tôi cũng nhìn thấy một số hình ảnh về Hà Nội trên các trang báo nước ngoài. Nhưng những hình ảnh rời rạc đó không đủ tạo nên một toàn cảnh cụ thể trong đầu óc chúng tôi. Chỉ thấy, con người trong những hình ảnh kia rất gần gũi thân thuộc với mình và cũng đang cùng mình gánh chung một thân phận quê hương trong những điều kiện khác. Chúng tôi cũng cố gắng tìm hiểu những gì Hà Nội có và những gì Hà Nội chưa có. Biết được cái có để làm niềm tự hào cho mình, biết cái chưa có để hiểu thêm những khó khăn khi miền Bắc còn phải chia cơm xẻ áo cho miền Nam chiến đấu.

.

Có thể có người vội nghĩ rằng những tình cảm này không có gì lớn lao cả nhưng thường khi, qua kinh nghiệm mà đời sống mang đến, chính cái thứ tình cảm nho nhỏ mà bền bỉ ấy đã làm cơ sở cho phẩm hạnh con người đứng vững. Nói về tình cảm có thật trong lòng tuổi trẻ miền Nam dạo ấy đối với miền Bắc có lẽ khó mà nói đầy đủ được.

.

Từ ngày 30 tháng 4 miền Nam hoàn toàn giải phóng đến nay, nỗi nhớ về một nửa quê hương kia không còn nữa vì mọi nẻo về quê nội đã được khai thông. Con người miền Nam được trả về nguyên vẹn với hình hài tinh thần và tình cảm của mình. Nỗi nhớ riêng tư đã có dịp hoà lẫn trong cái chung hạnh phúc. Cái gián đoạn biến thành liên tục. Muốn về thăm quê nội chỉ cần lên đường là đến chốn.

.

Ai cũng háo hức như nhau, ai cũng dọn sẵn lòng mình để yêu thương cho thoả. Nhưng riêng tôi chưa kịp lên đường mà đã gặp đông đảo anh em về thăm hỏi quanh rồi. Như đã từng gắn bó, tri ngộ tự bao giờ. Trong những ngày đầu tiên ấy tôi đã không có đủ tay để cầm lấy những bàn tay, không có một trái tim to lớn hơn để chứa đủ những tình cảm. Những gì mình cần phải bày tỏ thì đã có hết ở bạn bè, anh em. Hóa ra những tình cảm bấy lâu được nuôi dưỡng trong tôi không có gì độc đáo cả. Từ lâu, rõ ràng chúng tôi ở hai miền Nam Bắc đã nghĩ về nhau, đã yêu mến nhau bằng một thứ tình cảm không có gì khác nhau. Miền Nam chính là quê ngoại và anh em của tôi đã nhanh chân trở về quê ngoại quá sớm. Bao nhiêu lời cũng không đủ để bày tỏ, bao nhiêu cái bắt tay cũng không đủ chuyền cho nhau hết tinh thần để bao nhiêu cái ôm chầm lấy nhau cũng không đủ để truyền đạt hết tình cảm của mình. Có một cái gì còn sâu đậm hơn, ý nghĩa hơn nằm lặng lẽ đằng sau những sự bày tỏ ấy. Phút chốc, trong thế giới riêng tư của tuổi trẻ miền Nam bỗng đầy đặn thêm những hình ảnh mới. Cánh cổng hơn hai mươi năm bị khép kín im lìm đã được phá tan để cho dòng tâm tưởng đứt đoạn của anh em hai miền được nối liền lại. Mỗi người ở nơi đây có dịp soi lại mình trong lòng anh em ở miền Bắc và thấy rõ hình bóng mình ở trong ấy. Cái tình yêu ra khơi ngày trước đã tìm đúng bến đậu. Không nghi ngờ gì nữa, chúng ta đã từng nhận ra nhau khi chưa gặp mặt và phút giây này, nhắc lại tình cảm anh em kia cũng chỉ để xác định thêm một lần nữa cho những ai còn có lúc hoang mang, hoài nghi về tấm lòng của mình.

.

Tôi là kẻ may mắn trong những người may mắn nhất bởi giờ đây tôi đã giàu có hơn xưa nhiều lắm. Tôi không có một quà tặng nào quí báu hơn tấm lòng của mình. Tôi thử gửi nó đi và tôi đã nhận lại được nhiều hơn những gì mình chờ đợi. Nếu mỗi người bạn chân tình, mỗi tình yêu đằm thắm là một quà tặng thì bên cạnh những quà tặng từng có ở miền Nam, tôi đã được quê hương vừa mở ra thêm cho tôi một kho tàng đầy những tặng phẩm quí giá như thế nữa. Trong thế giới riêng tư của tôi, cái không gian xưa đã bề thế hơn thêm. Đã có thêm nhiều khuôn mặt mới, những tâm sự mới, những phát biểu mới và những vốn sống đặc thù mà tôi và tuổi trẻ nơi đây chưa từng biết đến – kỷ niệm, giờ đây, không chỉ dừng lại ở miền Nam mà còn muốn nối dài ra tận miền Bắc.

.

Nếu có người bạn trẻ nào chưa sống được trong tình cảm thắm thiết này thì hãy vội lên đường thể nghiệm ngay đi. Bốn năm có thể đã đủ cho một số người này kiểm chứng lại cái vốn tình cảm anh em của mình nhưng biết đâu lại có không ít những người giờ đây vẫn còn loay hoay chưa tìm thấy hoặc chưa được sống trong những tình tự mới mẻ đó. Đất nước độc lập, thống nhất, không chỉ mở ra cho ta một thời điểm lịch sử mới, một hoàn cảnh xã hội mới, mà còn tạo cơ hội cho chúng ta tìm thấy ý nghĩa của những tình cảm mới nữa. Tôi đã tìm được cho tôi những tình bạn hiếm hoi lạ kỳ và tôi mong mọi người cũng được như thế. Có một cái gì đó khác lạ hơn những tình bạn mà ta vẫn gặp từ trước. Một thứ tình bạn nồng nàn, hiểu biết và đầy cảm thông. Tôi nghĩ rằng có thể chính vì cơn hoạn nạn quá dài lâu nên đã làm nảy sinh trên đất nước này một thứ tình tự mới. Hai mươi năm, cái thời gian xa cách ấy quả là một cơn ác mộng. Chính vì biết thế nên mỗi một chúng ta quyết không thể nào để một sự kiện tương tự như vậy tái diễn nữa.

.

Chúng tôi đã từng nhớ nhung, đã từng vọng tưởng đến miền Bắc trong thời kỳ chống Mỹ. Giờ đây, chính chúng ta đang trực tiếp lo âu nỗi âu lo của cha mẹ, anh chị em chúng ta ở miền Bắc trước cuộc xâm lược của bọn bành trướng Trung Quốc. Máu xương đổ ở biên giới phía Bắc của những người thân thuộc phải được khắc ghi trong tim của mỗi người miền Nam và nhất là của tuổi trẻ miền Nam. Chúng ta đã từng bị chia lìa gia đình, cha mẹ, anh em và chúng ta đã hiểu hơn ai hết cái giá đau thương của những con người có một xứ sở không nguyên vẹn. Đối với quân xâm lược, chỉ còn lòng căm thù và sự đoàn kết ruột thịt để diệt kẻ thù đó.

.

TRỊNH CÔNG SƠN

.

.

.

BÀI MỚI NGÀY 26/06/2022 (Báo Tiếng Dân)

Tháng Sáu 26, 2022

.

.

.

Báo Tiếng Dân

NGÀY 26/06/2022

BÀI MỚI

Kém thật! Đặt tên hội thảo còn không xong

Ngô Huy Cương  –  26/06/2022

.

Thi “MU” mà cũng học thuộc lòng văn mẫu

Mai Bá Kiếm  –  26/06/2022

.

Tâm “bao lô”, cựu thư ký riêng của Nguyễn Bá Thanh và giấc mơ quyền lực

Nông Văn Tiềm  –  26/06/2022

.

Nhìn lại hơn 10 năm trước và chờ xem…

Mạc Văn Trang  –  26/06/2022

.

Giá xăng tăng, vì sao không giảm?

Dương Quốc Chính   –  26/06/2022

.

Nên giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng

Phạm Xuân Cần  –  26/06/2022

.

Tình hình chiến sự Ukraine ngày thứ 122 (25-6-2022)

Phan Châu Thành  –  26/06/2022

.

Rõ ràng, minh bạch, mẹ nó đếch ký!

Mai Bá Kiếm  –  25/06/2022

.

Tình hình chiến sự Ukraine ngày thứ 121 (24-6-2022)

Phan Châu Thành  –  25/06/2022

.

Tối Cao Pháp Viện đảo ngược án lệnh Roe v. Wade

Nhã Duy  –  25/06/2022

.

Vài suy nghĩ sau các phiên điều trần của Quốc hội Hoa Kỳ về cuộc bạo loạn ngày 6.1.2021

Song Chi   –  24/06/2022

.

Vĩnh viễn thoát Nga, bao giờ mới thoát Trung?

Nguyễn Ngọc Chu  –  24/06/2022

.

Tại sao đến nông nỗi này?

Đoàn Bảo Châu   –  24/06/2022

.

Tôi xuất thân từ nông dân

Mạc Văn Trang   –  24/06/2022

.

Tình hình chiến sự Ukraine ngày thứ 120 (23-6-2022)

Phan Châu Thành   –  24/06/2022

.

Quá chậm, nhưng còn hơn không

Lưu Trọng Văn  –   23/06/2022

.

Tình hình chiến sự Ukraine ngày thứ 119 (22-6-2022)

Phan Châu Thành  –  23/06/2022

.

Phỏng vấn Đệ nhất Phu nhân Ukraine: “Con trai chúng tôi muốn trở thành một người lính”

Oliver Carroll  /  The Economist  – Cù Tuấn chuyển ngữ   –   22/06/2022

.

Tình hình chiến sự Ukraine ngày thứ 118 (21-6-2022)

Phan Châu Thành  –  22/06/2022

.

“Hút máu” dân mùa đại dịch, lãnh đạo Đà Nẵng kéo nhau đi xin Tổng Bí thư tha tội?

Trần Kỳ Khôi  –  21/06/2022

.

.

.

TIN & BÀI NGÀY 25/06/2022

Tháng Sáu 26, 2022

.

.

.

TIN & BÀI NGÀY 25/06/2022

25/06/2022

TÔI BỊ CHA TÔI CƯỠNG HIẾP. VIỆC PHÁ THAI ĐÃ CỨU TÔI (Michele Goodwin – The New York Times)

Donald Trump – MỘT CON NGƯỜI CHỈ BIẾT BỊP BỢM và LỪA ĐẢO … (Giao Thanh Pham)

PHIÊN ĐIỀU TRẦN NGÀY 6 THÁNG 1 : BỐN ĐIỂM QUAN TRỌNG (Anthony Zurcher / BBC News)

AI PHÁT THẢI SẼ PHẢI TRẢ TIỀN : NGHỊ VIỆN CHÂU ÂU RA QUYẾT ĐỊNH LỊCH SỬ (Trọng Thành / RFI)

HẬU QUẢ của CHINH PHỤC (Brendan Rittenhouse Green & Caitlin Talmadge / Foreign Affairs)

NỬA ĐƯỜNG TƠ . . . LỤA (Laura Cwiertina & Xifan Yang / Die Zeit)

NHỮNG CÂU HỎI VỀ TƯƠNG LAI CỦA UKRAINE Ở EU ( Michel Winde & Ansgar Haase)

CHIẾN TRANH UKRAINA : NGA “CÂU GIỜ” ĐẶT THẾ GIỚI TRƯỚC SỰ ĐÃ RỒI? (Thanh Hà / RFI)

PHÁN QUYẾT VỀ LUẬT PHÁ THAI : “MỘT BƯỚC LÙI 50 NĂM CỦA MỸ” (Thanh Hà / RFI)

“CHIẾC ÁO MỚI” THÂN NGA CỦA CÁC NƯỚC KHÔNG LIÊN KẾT (Thụy My / RFI)

CHIẾN TRANH UKRAINA : KIEV TỐ NGA LÔI KÉO BELARUS VÀO CUỘC CHIẾN (Thanh Hà / RFI)

TRUNG QUỐC BÌNH LUẬN VỀ VAI TRÒ CỦA LÃNH THỔ KALININGRAD (Trương Hiểu Đông, Thanh Mộc, Liễu Ngọc Bằng)

25-06-2022, TÌNH HÌNH CHIẾN SỰ UKRAINA NGÀY THỨ 122 (Phan Châu Thành)

PUTIN LẤY LẠI ƯU THẾ, BORIS JOHNSON LO NGẠI UKRAINE ‘SẼ BỊ ÉP NHƯỢNG BỘ ĐỂ ĐỔI HÒA BÌNH’ (BBC News Tiếng Việt)

ĐSQ UKRAINE : NGUYỄN VĂN MINH ‘MÃI LÀ ANH HÙNG CỦA ĐẤT NƯỚC UKRAINE’ (BBC News Tiếng Việt)

SEVERODONETSK THẤT THỦ. BORIS JOHNSON LO NGẠI UKRAINE ‘SẼ BỊ ÉP NHƯỢNG BỘ ĐỂ ĐỔI HÒA BÌNH’ (BBC News Tiếng Việt)

HỘI NGHỊ THƯỢNG ĐỈNH BRICS : ĐỒNG SÀNG DỊ MỘNG (Hiếu Chân / Người Việt)

TỐI CAO PHÁP VIỆN HOA KỲ ĐẢO NGƯỢC ÁN LỆNH ROE V. WADE (Nhã Duy)

THỜI ĐẠI KHAI SÁNG VÀ NỀN TRIẾT HỌC HIỆN ĐẠI (Tôn Thất Thông)

ĐỒ NGỌC THỜI NGUYỄN ĐẤU GIÁ Ở PHÁP VÀ ĐỒ NGỌC THỜI NGUYỄN TRONG KHO CỦA BẢO TÀNG LỊCH SỬ VIỆT NAM TẠI HÀ NỘI  (Trần Đức Anh Sơn)

CÂU CHUYỆN “HÓA HỔ” và “SỢI CHỈ ĐỎ” KẾT NỐI VIỆT NAM VỚI TRI THỨC và THỊNH VƯỢNG TOÀN CẦU (GS Nguyễn Đức Khương / Cafef)

XÔN XAO VĂN BẢN NHIỀU LỖI CHÍNH TẢ Ở ĐẮK NÔNG ĐƯỢC PHÁT HÀNH RỘNG RÃI (Dân Trí Online)

TỶ LỆ BÉO PHÌ Ở PHỤ NỮ VIỆT NAM TĂNG NHANH NHẤT THẾ GIỚI (VietNamNet)

THƯỢNG ĐỈNH PHỤ NỮ TOÀN CẦU 2022 : NỮ DOANH NHÂN VIỆT NAM NGHĨ GÌ? (Huyền Trân – Bùi Thư / BBC News)

RÕ RÀNG, MINH BẠCH, MẸ NÓ ĐẾCH KÝ! (Mai Bá Kiếm)

BÀI MỚI NGÀY 25/06/2022 (Báo Tiếng Dân)

TIN & BÀI NGÀY 24/06/2022

.

XEM THÊM

.

Thời Sự 24/7 với Đỗ Dzũng | 25/06/2022 | www.setchannel.tv – YouTube

.
Tin Tức SET | 25/06/2022 | Saigon Entertainment Television  – YouTube

.

Sự Kiện Trong Tuần | 25/06/2022  |  Saigon Entertainment Television  –  YouTube 

.

Biden signs bipartisan gun legislation | Jun 25, 2022 | ABC News  –  YouTube 

.

Song Chi | Căn cứ hải quân Trung Quốc tại Ream và mối quan hệ Việt Nam-Campuchia  | 25/06/2022 | Tự Lực Bookstore  –  YouTube    

.

.

.

.

TÔI BỊ CHA TÔI CƯỠNG HIẾP. VIỆC PHÁ THAI ĐÃ CỨU TÔI (Michele Goodwin – The New York Times)

Tháng Sáu 26, 2022

.

.

.

TÔI BỊ CHA TÔI CƯỠNG HIẾP. VIỆC PHÁ THAI ĐÃ CỨU TÔI

Michele Goodwin  –  The New York Times

Thụy Mân dịch 

Bùi Như Mai trình bày

24/06/2022  15:35

Bài viết của giáo sư luật tại Đại học UC Irvine – Michele Goodwin

The New York Times

Ngày 30 tháng 11 năm 2021

Bà giáo sư Michelle Goodwin đã can đảm kể lại cuộc đời của bà bị cha hiếp dâm từ lúc mới 10 tuổi, chưa học tới lởp 5. Bà mang thai với đứa con tội lỗi của cha lúc mới 12 tuổi .Bà muốn gióng lên tiếng nói để bảo vệ quyền phá thai cho các em gái trẻ bị hiếp dâm hay bị loạn luân thay vì phải mang cái bào thai tội lỗi đi suốt cuộc đời của mình. Khi các tay chính trị gia quyền lực là đàn ông thì họ có quan tâm gì đến cuộc đời khốn nạn của các cô gái trẻ đã bị tổn thương qua sự bạo dâm và lại phải cưu mang đứa con tội lỗi đi suốt cuộc đời họ

Bà Michelle quá giỏi để vượt qua quá khứ kinh khủng để trở thành một giáo sư luật của 1 DH danh tiếng UC Irvine

                                                                  ————-//////———-

Thứ Tư này Tối cao pháp viện sẽ xem xét các tranh luận về tính hợp hiến của một luật ở tiểu bang Mississippi, luật này cấm phá thai sau khi thai nhi được 15 tuần tuổi mà không cho phép ngoại lệ nào kể cả các trường hợp bị hãm hiếp hoặc loạn luân.

Điều này sẽ có ảnh hưởng rất quan trọng cho vô số thiếu nữ và phụ nữ bị cưỡng hiếp – gồm cả những người như tôi, đã bị hãm hiếp bởi cha, chú hoặc một thành viên khác trong gia đình mình.

Đó là buổi sáng sinh nhật lần thứ 10, lần đầu tiên tôi bị cha mình hãm hiếp. Đó không phải là lần cuối. Cú sốc ghê gớm đến nỗi tôi bị mù một thời gian trước khi bắt đầu vào lớp Năm vài tuần sau đó.

Khi năm học bắt đầu, cha tôi đã đưa tôi đến bác sĩ – và ông giải thích để che đậy sự thật là chấn thương tôi có là do ông đã hiếp dâm tôi nên khiến cơ thể tôi ngừng hoạt động.

Những đau khổ về sinh lý mà tôi phải chịu đựng bao gồm chứng đau mot nửa ben đầu nghiêm trọng, rụng tóc và thậm chí là bạc đầu- lúc tôi chỉ mới 10 tuổi. Trong khi các cô gái khác háo hức mong đợi sự dậy thì, tôi lại ghê tởm ý tưởng đó. Cơ thể của tôi chỉ là một khối rỗng to lớn, bởi tâm hồn tôi đã bị tước khỏi nơi đó. Tôi đã sống trong nỗi sợ hãi khi đêm đến, và khi có tiếng bước chân bên ngoài cửa phòng ngủ.

Tôi rút mình vào tủ quần áo – tôi tìm một góc sâu nhất, ngồi đó với chiếc đèn pin, đọc sách và run rẩy, lắc lư không kềm chế được. Nhiều năm sau, khi được điều trị năm 16 tuổi, tôi mới hiểu rằng sự run rẩy không điều khiển được là phản ứng gây ra từ sự căng thẳng và lo âu.

Sự xâm phạm tình dục của cha tôi được che đậy bởi sự giàu có, địa vị xã hội và hình ảnh ông tạo ra với mọi người xung quanh: một người cha tận tâm và chu đáo. Tôi được đi học ở các trường ưu tú của thành phố New York, học múa ba lê tại một trường chuyên về ba lê nổi tiếng và có thày dạy đàn violin và tenis riêng. Cha tôi chưa bao giờ vắng mặt một buổi họp phụ huynh nào. Tuy nhiên, cái mã ngoài bình thường đó lại che giấu bạo lực gia đình đã bắt đầu từ nhiều năm trước, khi ông đã có những bạo hành thể xác với mẹ tôi. Có lúc ông đã gây thương tích đến mức mẹ đã phải vào nhà thương.

Năm 12 tuổi, tôi có thai với cha tôi, và tôi đã phá thai. Trước khi cha và tôi đến văn phòng bác sĩ, tôi không hề biết mình đã có thai. Cha tôi nói dối tuổi của tôi và lý do tôi mang thai, ông kể với bác sĩ rằng tôi đã 15 tuổi và đã liều lĩnh dan díu với một người bạn trai.

Cha tôi lắc đầu bất lực, giải thích với bác sĩ rằng ông là một người cha độc thân (cha mẹ tôi lúc đó đã ly hôn), ông đã tìm đủ mọi cách với tôi , nhưng gia cảnh đã khiến ông không thể kiểm soát nổi tôi nữa. Hai người đàn ông, cha tôi và ông bác sĩ, lúc đó nhìn tôi vẻ như khinh bỉ. Trong nhiều năm, sự xấu hổ về lời nói dối của cha tôi đã khiến tôi khong the nao quên duoc – định kiến đa gắn chặt cho cô gái da đen la nguoi liều lĩnh và dâm loạn.

Tôi không bao giờ xấu hổ về việc phá thai. Tôi mãi mãi biết ơn rằng sự sống của cái bào thai đó đã bị chấm dứt. Tôi cảm thấy may mắn là cơ thể tôi đã không bị thêm một chấn thương nữa do cha tôi gây ra – một điều mà ngày nay sẽ bị buộc phải giữ lại – do các nhà lập pháp và tòa án tiểu bang. Không một đứa trẻ nào nên bị áp lực phải mang thai hoặc sinh con, hoặc ân hận và có mặc cảm tội lỗi; nghi ngờ hoặc không yên lòng về việc phá thai trong bất kỳ hoàn cảnh nào, chứ đừng nói đến bị hiếp dâm hoặc loạn luân.

Như Thẩm phán Harry Blackmun đã công nhận theo ý kiến ​​đa số trong Roe v. Wade năm 1973 rằng trở ngại để có một cuộc sống tử tế là rất lớn khi người ta có thai ngoài ý muốn; và đối với nhiều người, là điều không thể vượt qua.

Cuối cùng, lối thoát của tôi là rời bỏ cuộc sống ổn định với gia đình ở tuổi 15. Đó cũng là quyết định tôi không bao giờ hối hận. Nhưng không hề dễ dàng. Khi bỏ đi, tôi chỉ có 10 đô la trong người và không thể rút tiền từ tài khoản tiết kiệm mà cha tôi giữ cho tôi. Tôi xin theo học ở một trường công lập ở Staten Island. Để tự lập, tôi làm việc dọn dẹp nhà cửa cho một cặp vợ chồng rất tốt bụng. Tôi sống trong một căn gác xây dở dang và ăn uống rất đơn giản, thức ăn chính chỉ gồm đậu, gạo và cá ngừ hộp. Để được tự do, tôi phải ra tòa, nơi tôi phải chịu đựng sự thẩm vấn gắt gao vì đã không chuẩn bị kỹ lưỡng và người luật sư không thông cảm đối với việc bị cưỡng hiếp khi còn nhỏ.

Là một người sống sót sau vụ hiếp dâm thời thơ ấu và mang thai – và hôm nay là một giáo sư luật dạy luật hiến pháp và đạo đức sinh học – Tôi nhận ra sự nguy hiểm nghiêm trọng của các lệnh cấm việc phá thai hiện nay.

Ở Texas, quyền phá thai hầu như vô nghĩa theo Dự luật số 8 của Thượng viện, vốn cấm hầu hết các vụ phá thai sau khi thai nhi được khoảng 6 tuần tuổi, lúc đó rất ít người biết mình có thai. Giống như lệnh cấm của Mississippi, lệnh cấm ở Texas cũng không có ngoại lệ đối với các vụ có thai do hiếp dâm hoặc loạn luân.

trong tuần này Tối cao pháp viện sẽ có các cuộc bàn cãi về vấn đề quan trọng này và với kiểu cách anh hùng rơm thiếu kinh nghiệm của Thống đốc Greg Abbott của Texas cho rằng hiếp dâm sẽ không bao giờ xảy ra trong tiểu bang của ông vì ông ta sẽ trừng trị kẻ hiếp dâm với một bản án rất nặng. tôi buộc phải nói ra câu chuyện của mình.

Ông Thống đốc tưởng tượng rằng ông có thể “loại bỏ tất cả những kẻ hiếp dâm khỏi các đường phố của Texas,” nhưng có nhiều kẻ bạo hành như cha tôi chẳng hạn, một doanh nhân thành công được cộng đồng tôn trọng, ông được gia đình, bạn bè, đồng nghiệp yêu mến. Còn tôi khi ấy lại đơn độc và quá sợ hãi. Tôi không chỉ bị hãm hiếp mà còn bị cha đánh đập. Tôi bị cja đe dọa phải giữ câm lặng và cha tôi đã bảo tôi “phải nghiến răng mà chịu đựng cơn hãm hiếp của ông.”

Không ai muốn viết về những chuyện kinh khủng đã phải trải qua , phơi bày những khía cạnh quá riêng tư trong cuộc sống của mình, không ai muốn ôn lại những ký ức đau thương của tuổi thơ. Đó có lẽ là lý do chính khiến những người sống sót sau những vụ loạn luân không dám nói ra. Ngay cả khi xã hội của chúng ta thông cảm hơn đối với nạn nhân của các cuộc bạo hành và lạm dụng tình dục, những người sống sót sau các biến cố này vẫn rấtđau khổ.

Khi còn học đại học, một giáo sư nổi tiếng đã khuyên tôi không bao giờ được nói hoặc viết về câu chuyện bị hãm hiếp của tôi. Ông tin rằng tôi có một tương lai tươi sáng và tôi có thể bị thiệt hại về mặt cá nhân và trong nghề nghiệp nếu tôi chia sẻ câu chuyện của mình. Tuy nhiên, sự thiếu nhân đạo và tính ngạo mạn láo xược làm nền tảng cho các đạo luật ở Mississippi và Texas xứng đáng được tôi đáp lại bằng câu chuyện cá nhân.

Với những đạo luật không được phá thai, chính phủ tiểu bang đã buộc các cô gái phải mang cái gánh nặng ham muốn tội lỗi của kẻ tội đồ, dẫn đến sự nguy hiểm về sức khoẻ và ngay cả sinh mạng của các cô gái này. Chính phủ đã cưỡng chế buộc những người sống sót sau khi bị hãm hiếp và loạn luân phải chịu đựng một gánh nặng vô cùng lớn một lần nữa, như một cú đấm dã man tàn bạo khác về thể chất và tinh thần khi ràng buộc cuộc sống của họ với những kẻ đã hiếp dâm họ, đó là phải mang thai. Lần này, các nhà lập pháp tiểu bang đã dùng cơ thể của phụ nữ để phục vụ cho quyền lực chính trị của họ.

Dự thảo này – dự thảo buộc phải mang thai – là cuộc nội chiến và chính phủ tiểu bang đã đem các cô gái của tiểu bang mình vào chiến trường để bảo vệ quyền lực cho chính quyền của họ . Thay vì mang đến sự giúp đỡ và chăm sóc, các tiểu bang này thường trừng phạt các cô gái, những người đã bỏ nhà ra đi sau khi bị tấn công tình dục. Ở một số tiểu bang, hơn 80 phần trăm trẻ em bị bắt ở tuổi vị thành niên là nạn nhân của bạo lực tình dục hoặc bị đánh đập tàn nhẫn. Cho nên nhiều cô gái trong số này, con đường của họ không phải là tuổi thanh niên ở đại học và sau đại học mà là những trại giam trẻ vị thành niên và có thể là nhà tù. Cuộc đời của họ bị xem là không đáng giá, và không cần phải được cứu vớt.

Các lệnh cấm phá thai ở một số tiểu bang là một cuộc tấn công vào các nguyên tắc căn bản của quyền tự do, vào sự tự do và quyền tự chủ. Các lệnh cấm phá thai không có ngoại lệ nào đối với hành vi hiếp dâm và loạn luân là một kiểu xây dựng pháp luật vô cùng tàn nhẫn và vô đạo đức.

Vì những lý do này, đây là thời điểm quan trọng để Tối cao pháp viện ra phán quyết để sửa đổi và cho dù khái niệm luân lý tuy lớn lao , nhưng như Tiến sĩ Martin Luther King Jr. đã tiênđoán , nó sẽ hướng tới công lý – và điều đó bao gồm cả việc bảo vệ các em gái.

——————–

 VIDEO :

TÔI BỊ CHA TÔI CƯỠNG HIẾP. VIỆC PHÁ THAI ĐÃ CỨU TÔI   

Nguoi Viet Channel

Jun 25, 2022

Giáo sư Michelle Goodwin đã can đảm kể lại câu chuyện bị cha cưỡng hiếp từ lúc chỉ 10 tuổi. Bà mang thai với đứa con tội lỗi của cha lúc lên 12 tuổi. Bà muốn gióng lên tiếng nói để bảo vệ quyền phá thai cho các em gái trẻ nạn nhân của hiếp dâm hay loạn luân. Khi các chính trị gia quyền lực là đàn ông thì họ có quan tâm gì đến cuộc đời khốn nạn của các cô gái trẻ đã bị tổn thương vì bị bạo dâm và lại bị bắt buộc phải mang cái dấu vết của tội lỗi đi suốt cuộc đời họ?

Bài viết của Michele Goodwin giáo sư luật tại Đại học UC Irvine – The New York Times Ngày 30 tháng 11 năm 2021

Thụy Mân dịch  –   Bùi Như Mai trình bày

                                                                    ***

I Was Raped by My Father. An Abortion Saved My Life.

Michele Goodwin  –  The New York Times   Nov. 30, 2021

Ms. Goodwin is a professor of law at the University of California, Irvine, and the author of “Policing the Womb: Invisible Women and the Criminalization of Motherhood.”

On Wednesday, the Supreme Court will hear oral arguments on the constitutionality of a 15-week abortion ban in Mississippi that provides no exceptions in cases of rape or incest. What’s at stake in this case matters to the countless girls and women who have been raped — including those who, like me, were raped by a father, an uncle or another family member.

It was the early morning of my 10th birthday the first time that I was raped by my father. It would not be the last. The shock was so severe that I temporarily went blind before I began the fifth grade a few weeks later. By the time the school year began, my father had taken me to see a battery of doctors — a medical explanation would paper over the fact that the trauma caused by his sexual violence had caused my body to shut down.

The physiological suffering that I endured included severe migraines, hair loss and even gray hair — at 10 years old. While other girls may have longed for puberty, I loathed the idea of it. My body became a vessel that was not mine. It had been taken from me. I lived in fear of the night, and the footsteps outside my bedroom door.

I gravitated to closets — I would find the deepest corner, sit with a flashlight, read and rock myself. Only years later, while in therapy at 16, would I understand that my involuntary rocking when relating to these experiences was the manifestation of my stress and anxiety.

My father’s predations were hidden behind wealth, social status and his acting the part of a committed and attentive parent. I attended elite schools in New York City, studied ballet at a renowned academy and took private violin and tennis lessons. My father never missed a parent-teacher conference. However, that veneer of normalcy belied intimate family violence that began years before with his physical abuse of my mother. At times he was so violent that she was hospitalized.

At age 12, I was pregnant by my father, and I had an abortion. Before we got to the doctor’s office, I had no idea that I was pregnant. My father lied about my age and the circumstance of my pregnancy, informing the doctor that I was 15 and that I had been reckless with a boyfriend. My father shook his head, explaining to the doctor that he was doing all that he could as a single parent — my parents had divorced by this time — but that I was out of control. Both men seemed to convey contempt toward me. For many years, the shame of my father’s lie lingered with me — the stereotype embedded in the narrative of the risky, hypersexualized Black girl.

My shame was never about the abortion. I will forever be grateful that my pregnancy was terminated. I am fortunate that my body was spared an additional trauma imposed by my father — one that today would be forced by some state legislatures and courts. No child should be pressured or expected to carry a pregnancy and give birth or to feel remorse, guilt, doubt or unease about an abortion under any circumstances, let alone rape or incest.

As Justice Harry Blackmun recognized in his majority opinion in Roe v. Wade in 1973, the barriers to a decent life are enormous when there is an unwanted pregnancy; for many, they are insurmountable.

In the end, my way out was to leave the economic security of home at age 15. That, too, is a decision that I will never regret. But it was not easy. When I left, I had $10 and no access to the savings account my father held for me. I enrolled myself in a public school on Staten Island. To support myself, I cleaned the house of a very kind couple. I lived in an unfinished attic and survived on a modest diet that mostly consisted of beans, rice and cans of tuna. To win my freedom from my parents, I went to court, where I endured interrogation from ill-prepared and insensitive lawyers about being raped as a child.

As a survivor of childhood rape and pregnancy — and today a law professor who teaches constitutional law and bioethics — I recognize the grave dangers of the current crop of abortion bans.

In Texas, the right to an abortion is virtually meaningless under Senate Bill 8, which bans most abortions after about six weeks of pregnancy, when many people will not know they are pregnant. Like the Mississippi ban, it provides no exceptions for rape or incest.

Given the importance of the Supreme Court’s deliberations this week and the naïve bravado of Gov. Greg Abbott of Texas suggesting that rape will disappear in his state with a tough-on-crime approach, I felt compelled to speak out.

The governor imagines that he can “eliminate all rapists from the streets of Texas,” but like many abusers, my father was respected in the community, a successful businessman who was adored by family, friends and colleagues. I, on the other hand, felt alone and in fear. I was not only sexually abused but physically harmed as well. I was threatened to keep quiet and told by my father to “grit your teeth and bear it.”

Nobody ever wants to write about such experiences, exposing intimate aspects of one’s life, revisiting traumatic aspects of childhood. That is probably a big reason survivors of incest do not come forward. Even as our society becomes more enlightened about sexual assaults and abuse, often survivors pay a cost. While in college, a prominent professor warned me to never speak or write of my experiences. He believed that I had a bright future and that I could be personally and professionally harmed by sharing my story.

Yet the lack of compassion and the hubris that underlie the Mississippi and Texas legislation deserve a response.

With those laws, the state has in effect forced girls to carry the burden of its desires, forcing many of them to risk their health — and even risk death — by remaining pregnant. Like a military draft, the state has coercively conscripted rape and incest survivors to endure one more tremendous burden. To take another devastating physical and mental hit. To tie their lives to those of their rapists. This time it is state lawmakers who strong-arm their bodies into service.

This draft — the pregnancy draft — is warfare at home, and the state leaves its girls on the battlefield to fend for themselves. Rather than provide aid and care, states often punish girls who have run away from home after experiencing sexual violence. More than 80 percent of the girls in juvenile justice systems in some states are victims of sexual or physical violence. For so many of these girls, their pipelines are not from youth to college and graduate school but to juvenile detention and possibly prison. Their lives are treated as expendable and not worth saving.

Abortion bans represent more than isolated state lawmaking or states’ rights — they represent an attack on the fundamental principles of liberty, freedom and autonomy. As Justice Blackmun noted in a 1986 majority opinion that reaffirmed Roe, “few decisions are more personal and intimate, more properly private or more basic to individual dignity and autonomy” than the decision to terminate a pregnancy. Abortion bans that provide no exceptions for rape and incest are a particularly cruel and immoral type of lawmaking.

For these reasons, this is a pivotal moment for the Supreme Court to issue a corrective and show that here, too, the arc of the moral universe may be long, but as foretold by the Rev. Dr. Martin Luther King Jr., it bends toward justice — and that includes the protection of girls.

———-////—

Ms. Goodwin is a professor of law at the University of California, Irvine, and the founding director of the U.C.I. Law Center for Biotechnology and Global Health Policy and its Reproductive Justice Initiative

.

============================================

.

.

Tho Nhan

Nước Mỹ bây giờ thật là tào lao… Cho phép tự do mua súng liên thanh để có thể giết nhiều người…rồi lại cấm phá thai cho dù cái bào thai này ngoài ý muốn của người phụ nữ.

*

Trần Giao Thủy

Nhổ ra xong lại liếm vào

Thẩm phán TCPV Kavanaugh, Thomas, Gorsuch, Alito and Coney Barrett nói về Roe v. Wade… 

TWITTER.COM

The New York Times on Twitter

The New York Times on Twitter

*

Van Ly

Two very interesting articles on this issue:

https://www.theguardian.com/…/worlds-medics-condemn-us…

https://www.theguardian.com/…/abortion-laws-by-state…

THEGUARDIAN.COM

‘Blood on their hands’: world’s medics condemn US overturn of abortion rights

‘Blood on their hands’: world’s medics condemn US overturn of abortion rights

.

.

.

Donald Trump – MỘT CON NGƯỜI CHỈ BIẾT BỊP BỢM và LỪA ĐẢO … (Giao Thanh Pham)

Tháng Sáu 26, 2022

.

.

.

Donald Trump – MỘT CON NGƯỜI CHỈ BIẾT BỊP BỢM và LỪA ĐẢO …

Giao Thanh Pham

25/6/2022  18:39  

(Bài viết là chính kiến và nhận định của cá nhân sau 5 buổi điều trần)

Sau 5 ngày điều trần, một sự thật sáng tỏ dưới ánh mặt trời không thể chối cãi được, đó là Donald Trump vẫn luôn tiếp tục duy trì và phát triển cái “Bản Chất Gian Manh, Bịp Bợm và Lừa Đảo” như vẫn luôn làm từ mấy chục năm nay trên thương trường, qua cái – ÂM MƯU CƯỚP CHÍNH QUYỀN với các Fake Electors – Đại Cử Tri Bịp.

Theo Hiến Pháp và luật bầu cử của Hoa Kỳ, chúng ta có tổng cộng 538 Đại Cử Tri trên toàn quốc, đại diện cho 538 Phiếu của Cử Tri Đoàn. Bổn phận của những người này, là tổng kết tất cả những lá phiếu bầu, lấy kết quả ai thắng ai thua trong cuộc bầu cử ở địa phương mà họ có trách nhiệm. Rồi theo đúng thủ tục, đến ngày 6 tháng 1 họ sẽ trình những “lá phiếu thắng thua của Đại Cử Tri Đoàn” trong những phong bì được dán kín, lên cho phó tổng thống đương nhiệm, để ông này chính thức công bố trước toàn dân Hoa Kỳ ở Điện Capitol. Cái tiến trình này vẫn luôn được thực hiện đúng theo thủ tục từ xưa đến nay, chưa bao giờ có trở ngại, ngoại trừ lần bầu cử 2020 vừa qua.

Trong suốt thời gian gần 2 tháng trước đó, Donald Trump vẫn với bản chất chỉ biết bịp bợm và lừa đảo, lại tiếp tục giở trò cũ ra xử dụng trong âm mưu đảo chánh cướp chính quyền, bằng cách tạo ra những tên Fake Electors – Đại Cử Tri Bịp, ở 7 tiểu bang lật kèo, trong đó có Arizona, Michigan, Wisconsin và Georgia là 4 tiểu bang Đỏ rực dưới tay đảng Cộng Hòa. Donald Trump và đồng đảng đã mưu toan lừa bịp dân chúng bằng cách đổi phiếu thắng của Joe Biden qua cho Donald Trump với những tên “Fake Electors” này. Theo Hiến Pháp và Luật Pháp của Hoa Kỳ, thì đây thuộc vào tội LỪA ĐẢO = FRAUD.

Tội Lừa Đảo hay còn được gọi là Tội Gian Lận, thường liên quan đến việc xử dụng những lời dối trá, lừa gạt và không đúng sự thật, để thực hiện những hành vi lừa đảo, nhằm đạt được lợi ích cho cá nhân hay cho một nhóm người. TRONG TRƯỜNG HỢP NÀY, CHÍNH LÀ VIỆC GIAN LẬN BẦU CỬ CÓ HỆ THỐNG, mà Donald Trump vẫn luôn MồM xoèn xoẹt đổ cho đảng Dân Chủ và Joe Biden, nhưng lại không hề vì không thể, đưa ra được dù chỉ một bằng chứng.

Trong khi đó, qua 5 buổi điều trần của Ủy Ban Điều Tra 6/1, Ủy Ban đã cho chúng ta thấy rõ được bộ mặt thật của việc vừa đánh trống vừa ăn cướp của Donald Trump và các thủ phạm Gian Lận Bầu Cử Có Hệ Thống, không ai khác hơn là chính Donald Trump và các tùy viên thân tín gian manh của ông ta, được sự cộng tác của một số lãnh đạo thuộc đảng Cộng Hòa.

Theo Luật Pháp của Hoa Kỳ, bản án về tội liên quan đến gian lận có thể dẫn đến các hình phạt khá nghiêm trọng, bao gồm tù tội, tiền phạt và bồi thường. Tưởng cũng nên nhắc lại, đây không phải là lần đầu tiên Donald Trump bị đưa ra xét xử với tội danh lừa đảo, Trump University là một thí dụ điển hình.

Trọng tâm của các phiên điều trần vừa qua, cho thấy những áp lực mà Donald Trump đã gây ra đối với các nhà lập pháp và các quan chức bầu cử của các quận hạt ở các tiểu bang lật kèo mà ông ta thất bại, nó có kế hoạch, bài bản hẳn hoi và hết sức trắng trợn.

Nặng tội hơn nữa, đó là sự trả thù thô bạo sau khi những lãnh đạo Cộng Hòa chân chính ở những tiểu bang này nhất định giữ vững lập trường, không nghe theo lời Donald Trump phạm pháp, bằng cách tôn trọng sự thật qua kết quả của phiếu bầu, thì lập tức và liên tục, Donald Trump đã tạo ra nhiều cách để đe dọa họ như thông báo những tin tức cá nhân của họ và của gia đình họ trên các giòng Tweet của ông ta, lớn tiếng chỉ mặt từng người, nhằm xúi giục những tên cuồng manh động, hăm dọa họ liên tục qua điện thoại, gặp mặt trực tiếp và thậm chí tại nhà của những người làm công tác bầu cử ở 4 tiểu bang này.

Qua phiên điều trần thứ 5 vừa rồi, chúng ta đã được nghe và đã được thấy, các nhân chứng chia sẻ hết câu chuyện này đến câu chuyện khác về việc mạng sống của họ và của người thân bị đe dọa liên tục như thế nào, sau khi không chiều ý và thỏa mãn điều đòi hỏi phạm pháp của Donald Trump.

Cái BIG LIE – NÓI DỐI VĨ ĐẠI – GIAN LẬN BẦU CỬ của Donald Trump đã và đang là một căn bệnh ung thư nguy hiểm, lan rộng trên cái cơ thể chính trị ở Hoa Kỳ. Những thành phần này, nếu không bị xử trị nghiêm ngặt, thì nền Dân Chủ của Hoa Kỳ sẽ không thể nào tồn tại được.

Nếu các nhà lãnh đạo của Hoa Kỳ, nhất là ông tổng thống, có thể thuyết phục người dân Mỹ tin rằng, “Kết Quả Của Các Cuộc Bầu Cử THUA, Đều Là Gian Lận và Bất Hợp Pháp” …

Vậy thì còn lại gì ngoài bạo lực để xác định ai sẽ là người thắng cử?

Hình :

.

12 BÌNH LUẬN   

.

.

.

PHIÊN ĐIỀU TRẦN NGÀY 6 THÁNG 1 : BỐN ĐIỂM QUAN TRỌNG (Anthony Zurcher / BBC News)

Tháng Sáu 26, 2022

.

.

.

Phiên điều trần ngày 6 tháng 1: Bốn điểm quan trọng 

Anthony Zurcher / BBC News

DCVOnline dịch thuật

POSTED ON JUNE 26, 2022   

Hai tuần trước, có nhiều lời đồn về việc ủy ban điều tra vụ tấn công ngày 6 tháng Giêng vào Điện Capitol của Hạ viện Mỹ sẽ được công chúng Mỹ đón nhận như thế nào.

Ủy ban điều tra vụ bạo loạn ngày 6 tháng 1 đã hoàn thành năm phiên điều trần công khai đầu tiên. Nguồn: Getty Images

Cuộc điều trần sẽ có người theo dõi hay không? Liệu ủy ban điều tra do Đảng Dân chủ lãnh đạo có thể làm sáng tỏ bất kỳ điều gì mới về cuộc tấn công và những hành động của Tổng thống Donald Trump và những cộng sự viên của ông lúc bấy giờ hay không?

Hóa ra công chúng Mỹ đã theo dõi, 20 triệu người xem/nghe phiên điều trần đầu tiên. Ngoài ra, năm phiên điều trần công khai đã chứng minh là có thể có một số những tiết lộ và chủ đề mới trong suốt hai tuần qua.

Hơn nữa, thủ tục điều trần đã tạo ra đủ một số đầu mối và bằng chứng cho thấy một số phiên điều trần bổ túc là việc cần thiết khi tiến trình này tiếp tục vào giữa tháng 7 sau thời gian tạm nghỉ.

Trong khi chờ đợi, đây là những điểm quan trọng rút ra  từ hơn 12 giờ điều trần do ủy ban điều tra vụ tấn công tổ chức cho đến nay.

Những phiên điều trần giống như một phiên tòa xét xử

Một cuộc tranh cãi nhỏ đã bùng nổ vào tuần trước khi chủ tịch ủy ban, đảng viên đảng Dân chủ Bennie Thompson, cho biết ủy ban của ông sẽ không đưa ra bất kỳ đề nghị về tội phạm nào đến Bộ Tư pháp Hoa Kỳ dựa trên cuộc điều tra.

Điều đó đã khiến Phó Chủ tịch ủy ban điều trần, dân biểu đảng Cộng hòa, Liz Cheney nhanh chóng tuyên bố rằng chưa có kết luận nào như vậy — ý kiến đã được  một số thành viên khác trong ủy ban lặp lại.

Hồi tháng 4, bà Cheney thậm chí còn đi xa hơn khi nói rằng ủy ban đã thu thập đủ tài liệu để lập một hồ sơ hình sự chống lại cựu tổng thống. Bà nói :

“Hoàn toàn rõ ràng rằng những gì Tổng thống Trump đã — những gì một số người xung quanh ông ấy đã làm — mà họ biết rằng đó là hành vi trái pháp luật. Họ vẫn cứ làm.” (Liz Cheney)

Dân biểu Đảng Cộng hòa Liz Cheney. Nguồn: Getty Images

Một điều đã rõ ràng là, liệu ủy ban có thực sự đưa đề nghị về vi phạm hình sự “chính thức” liên quan đến ông Trump hay không — một hành động không có hệ lụy pháp lý cụ thể — toàn bộ cấu trúc của tiến trình là để lập một vụ án trên thực tế chống lại cựu tổng thống.

Những phiên điều trần đã được cấu trúc theo khuôn mẫu như việc truy tố trong một phiên tòa trình bày vụ án.

Trong tuyên bố khai mạc, ông Thompson đã vạch ra “những cáo buộc”, cho rằng ông Trump là trung tâm của một “âm mưu nhiều bước, rộng lớn nhằm lật ngược kết quả cuộc bầu cử tổng thống” và ông “thúc đẩy một đám đông những kẻ nội thù của Hiến pháp tuần hành đến Điện Capitol và lật đổ nền dân chủ Mỹ”.

Sau đó, ủy ban đã vạch ra những yếu tố cổ điển của một vụ án hình sự — rằng tổng thống có phương tiện, động cơ và cơ hội để thực hiện các hành động phạm pháp.

Ủy ban trình bày lời khai của những phụ tá và cố vấn của chính ông Trump rằng ông biết những tuyên bố mà ông đưa ra về gian lận bầu cử là không đúng sự thật và các bước ông đang là là để lật ngược kết quả bầu cử  là việc bất hợp pháp.

Tất nhiên, có một điểm khác biệt chính giữa các phiên điều trần này và phiên tòa hình sự. Ông Trump và những người ủng hộ ông đã không có cơ hội để biện hộ cho họ.

Các đồng minh của tổng thống trong Quốc hội, theo lựa chọn của riêng họ, đã tự tránh né trong hai tuần qua, chọn không tham gia các phiên điều trần. Và mặc dù đã có kế hoạch đưa ra một bài phản biện trên truyền hình cáp và trên mạng xã hội, các đảng viên Đảng Cộng hòa gặp khó khăn trong việc cạnh tranh với sân khấu khổng lồ của ủy ban — được biết là khiến cựu tổng thống mất tinh thần.

Người thật trưng bày hệ quả thật

Trong suốt hai tuần điều trần, một số khoảnh khắc ấn tượng nhất đã đến từ lời điều trần của một số ít nhân chứng đã trực tiếp xuất hiện để thảo luận về những thiệt hại cá nhân mà sự cố gắng lật đổ kết quả thất cử của ông Trump đã gây ra cho họ.

Trong phiên điều trần đầu tiên, cảnh sát viên Caroline Edwards nói về những vết thương mà bà phải chịu khi những người biểu tình xông vào Điện Capitol vào ngày 6 tháng Giêng. Bà cho biết đã chứng kiến “cảnh tàn sát” và “hỗn loạn” gợi nhớ đến một bộ phim chiến tranh, khi những nhân viên đồng đội của bà đổ máu và nôn mửa trong khuôn viên của Điện Capitol.

Những dân biểu đảng Cộng hòa từ chối làm theo kế hoạch của tổng thống đã mô tả những mối đe dọa đối với bản thân và gia đình của họ. Rusty Bowers, Lãnh đạo Đa số Thượng viện Arizona, cho biết những người biểu tình tụ tập bên ngoài nhà ông và dùng loa gọi ông là kẻ ấu dâm và biến thái.

VIDEO :

Nhân viên bầu cử mô tả những mối đe dọa sau khi Trump nhắm vào họ. BBC

Hai nhân viên phụ trách bầu cử ở Atlanta, Shaye Moss và mẹ bà, Ruby Freemen, nói về việc phải đối phó với những lời dọa giết và buộc phải rời khỏi nhà của họ sau khi luật sư Rudy Giuliani của ông Trump nêu tên họ, tuyên bố họ “cố gắng đánh cắp cuộc bầu cử”.

Bà Freeman nói: “Không có nơi nào mà tôi cảm thấy an toàn. Tổng thống Hoa Kỳ phải đại diện cho mọi người Mỹ, không nhắm vào một người nào.”

Ủy ban đã dùng những khoảnh khắc này để thúc đẩy quan điểm rằng những phiên điều trần này không chỉ là một cuộc tranh luận học thuật về các thủ tục bầu cử.

Những lời nói của tổng thống và cộng sự viên của ông đã gây ra hậu quả thực sự.

Bằng chứng mới về vai trò của Trump

Trong suốt 5 ngày điều trần, ủy ban đã đưa ra bằng chứng cho thấy ông Trump trực tiếp tham gia vào những nỗ lực nhằm đảo ngược kết quả bầu cử tổng thống năm 2020 — chứ không chỉ là người đứng ngoài cuộc khi đồng minh của ông hành động nhân danh ông.

Ronna McDaniel, chủ tịch Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa, làm chứng rằng tổng thống đã gọi điện cho bà để thảo luận về kế hoạch tổ chức những đại cử tri “thay thế”, những người sẽ tuyên bố rằng ông Trump thực sự đã giành chiến thắng ở những tiểu bang của họ.

Giới chức đảng Cộng hòa ở Georgia và Arizona dường như đã thảo luận về những nỗ lực của ông Trump nhằm gây áp lực buộc họ phải có những hành động để đảo ngược chiến thắng của ông Biden ở những tiểu bang của họ. Tổng thư ký Georgia Brian Raffensperger đã nói chi tiết về cuộc điện đàm kéo dài gần một giờ trong đó tổng thống thúc giục ông “tìm” số phiếu cần thiết để đưa ông thắng cuộc trong cuộc kiểm phiếu của tiểu bang.

Theo ủy ban, Donald Trump là trung tâm của nỗ lực tranh chấp kết quả bầu cử năm 2020. Nguồn: Getty Images

Giới chức chính phủ trong Bộ Tư pháp của Trump làm chứng rằng đích thân tổng thống đã gây áp lực buộc họ phải đưa ra những phát giác có thể có gian lận bầu cử và khuyến khích những cơ quan lập pháp tiểu bang lật ngược kết quả bầu cử của họ cho thấy ông Biden đã giành chiến thắng.

Quyền phó tổng chưởng lý Richard Donoghue điều trần rằng ông Trump đã nói với họ, “chỉ cần nói rằng cuộc bầu cử là gian lận và phần còn để cho tôi và các dân biểu đảng Cộng hòa lo.

https://npr.brightspotcdn.com/dims4/default/b234747/2147483647/strip/true/crop/5831×3883+0+0/resize/1760×1172!/quality/90/?url=https%3A%2F%2Fmedia.npr.org%2Fassets%2Fimg%2F2022%2F06%2F23%2Fgettyimages-1404731768_custom-52491662eb7eed7d335145ce19d4dcd237d05581.jpg

Richard Donoghue, cựu quyền phó tổng chưởng lý, điều trần hôm thứ Năm trước Ủy ban Hạ viện  Điều tra Vụ bạo loạn ngày 6 tháng Giêng. Alex Wong/Getty Images

Khi ông Donoghue và các nhân viên bộ Tư pháp của ông từ chối, tổng thống đã cân nhắc việc chỉ định một bộ trưởng tư pháp mới, Jeffrey Clark, người sẽ chấp hành đề ngị của Trump. Nhưng toán nhân viên cao cấp của Bộ Tư pháp đã dọa sẽ từ chức đồng loạt.

Dân biểu Đảng Cộng hòa xin tổng thống ân xá

Trong khi những lời khai trực tiếp đã cung cấp một số thời khắc gây ấn tượng nhất qua năm phiên điều trần đầu tiên, ủy ban Hạ viện cũng đã dùng hàng trăm giờ của lời khai đãc ghi lại từ hơn một ngàn cuộc phỏng vấn mà họ đã thực hiện.

Vào cuối phiên điều trần hôm thứ Năm, ủy ban đã phát lại đoạn băng những nhân viên cao cấp của Tòa Bạch Ốc kể lại việc những dân biểu Quốc hội đã xin tổng thống ân xá vì những liên quan đến nỗ lực lật ngược kết quả bầu cử tổng thống năm 2020. Danh sách gồm có  Matt Gaetz ở Florida và Marjorie Taylor Greene ở Georgia.

Thành viên của ủy ban, Adam Kinzinger, một đảng viên Đảng Cộng hòa, nói : “Lý do duy nhất tôi biết để xin ân xá là vì người ta nghĩ rằng họ đã phạm tội.”

Matt Gaetz và Marjorie Taylor Greene bị cáo buộc đã yêu cầu tổng thống ân xá. Nguồn: Getty Images

Trong suốt các phiên điều trần, cựu Tổng chưởng lý Bill Barr đã chứng tỏ là một trong những nhân chứng vắng mặt hiệu quả nhất, khi ông bóc mẽ — và đôi khi bị chế giễu — nhiều tuyên bố của Trump về gian lận bầu cử.

Ivanka Trump và chồng bà, Jared Kushner, cũng gây chú ý khi xuât hiện trên màn hình — đặc biệt là trước đó, khi bà nói rằng bà tin kết luận của ông Barr về việc thiếu bằng chứng là bầu cử gian lận.

————-

Tác giả :

Anthony Zurcher là phóng viên Bắc Mỹ kỳ cựu của BBC, đưa tin về các diễn biến chính trị và văn hóa của Hoa Kỳ trên khắp lục địa. Ông làm việc với BBC từ năm 2013 và đã đưa tin về Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ, Quốc hội, lĩnh vực kỹ thuật và chính trị tiểu bang Texas cho hơn 100 hãng tin trong suốt sự nghiệp. Anthony sinh ra ở California, lớn lên ở Texas và học đại học ở Washington DC. Ông có thể đếm những tiểu bang của Hoa Kỳ mà ông chưa đến thăm trên một bàn tay.

© 2022 DCVOnline

Nếu đăng lại, xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ trích đăng lại bài từ DCVOnline.net


Nguồn: 

Jan 6 hearings: Four big things we’ve learned | Anthony Zurcher | BBC News | June 25, 2022.

.

.

.

AI PHÁT THẢI SẼ PHẢI TRẢ TIỀN : NGHỊ VIỆN CHÂU ÂU RA QUYẾT ĐỊNH LỊCH SỬ (Trọng Thành / RFI)

Tháng Sáu 26, 2022

.

.

.

 

Ai phát thải sẽ phải trả tiền: Nghị Viện Châu Âu ra quyết định ‘‘lịch sử’’

Trọng Thành  –  RFI

Đăng ngày: 25/06/2022 – 15:08

https://www.rfi.fr/vi/t%E1%BA%A1p-ch%C3%AD/t%E1%BA%A1p-ch%C3%AD-%C4%91%E1%BA%B7c-bi%E1%BB%87t/20220625-ai-phat-thai-se-phai-tra-tien-nghi-vien-chau-au-ra-quyet-dinh-lich-su

Nghị Viện Châu Âu đạt đồng thuận về thuế cac-bon ở biên giới và chấm dứt cấp hạn mức khí thải miễn phí cho doanh nghiệp trong khối. Với sắc thuế này, Liên Âu có thể trở thành thực thể kinh tế đầu tiên trên thế giới triển khai thuế cac-bon ở biên giới. Dự án chuyển đổi sang nền kinh tế Xanh của Liên Âu (‘‘European Green Deal’’ / “Pacte vert pour l’Europe”), hướng đến trung hòa về khí thải năm 2050, có nhiều khả năng trở thành hiện thực.

https://s.rfi.fr/media/display/79339260-f47d-11ec-a314-005056bf30b7/w:1024/p:16×9/Changement-Climatique.webp

Ảnh minh hoạ : Trái đất bị hâm nóng nhanh chóng do khí thải là nguồn gốc của nhiều thảm hoạ. Con người có kịp hành động để hãm lại đà tăng khí thải ? © copy d’écran CNRS

Hơn 100 quốc gia họp tại Vienna bàn về việc thúc đẩy một thế giới phi hạt nhân, sự vắng mặt của 5 thành viên thường trực Hội Đồng Bảo An bị lên án. Tòa án Trung Quốc xử kín nhà tranh đấu nhân quyền, sáng lập viên phong trào Công Dân Mới, người kêu gọi Tập Cận Bình từ chức. Sri Lanka chìm sâu trong khủng hoảng kinh tế – xã hội, chính quyền hạ tuổi tối thiểu được phép ra nước ngoài lao động. Cựu phóng viên truyền thông Nhà nước Nga ‘‘dũng cảm’’ phản đối chiến tranh xâm lược Ukraina, nhưng bị người Ukraina nghi ngờ. Trên đây là các chủ đề chính của Tạp chí Thế giới Đó đây tuần này.

                                                                       ***

Nghị Viện Châu Âu đã có một nỗ lực được đánh giá là lịch sử ngày 22/06/2022 vừa qua. Chủ tịch Ủy Ban Môi Trường của Nghị Viện Châu Âu, ông Pascal Canfin, ca ngợi đây là ‘‘chiến thắng chính trị lớn’’, ‘‘một điều chưa từng có’’. Hai tuần sau khi các văn bản trụ cột của Kế hoạch Khí hậu bị bác bỏ, các đảng phái trong Nghị Viện Châu Âu đã đạt được đồng thuận về việc xác lập thuế cac-bon với hàng nhập khẩu song song với việc xoá bỏ dần việc cấp hạn mức phát thải CO2 miễn phí trong nội khối (quá trình diễn ra trong vòng 5 năm 2027 – 2032). Về nguyên tắc, thời điểm thuế cac-bon được xác lập ở biên giới cũng là lúc hạn ngạch CO2 miễn phí cũng được xoá bỏ. Có nghĩa là cho phép xác lập một cuộc chơi bình đẳng : Ai phát thải sẽ phải nộp tiền.

Một mấu chốt của thỏa hiệp – đạt được giữa ba liên đảng (đảng cánh hữu Nhân Dân Châu Âu PPE, đảng Xã hội Dân chủ S&D và đảng cánh trung Renew) là việc đảng PPE chấp nhận mốc thuế cac-bon biên giới 2032 (sớm hơn 2 năm so với chỉ tiêu trước đó), đổi lại việc các doanh nghiệp sẽ nhận được tài trợ nhiều hơn (cũng như tiếp tục nhận được hạn ngạch phát thải miễn phí cho hàng hóa xuất sang các thị trường không có mức đánh thuế cac-bon tương tự).

Về phía giới bảo vệ môi trường, thất vọng là khá lớn sau quyết định của Nghị Viện Châu Âu. Theo Quỹ Thiên nhiên Hoang dã WWF Châu Âu, ‘‘các ngành công nghiệp gây ô nhiễm sẽ còn tiếp tục được thưởng tiền trong nhiều năm nữa !’’. Nhà hoạt động môi trường, nghị sĩ châu Âu đảng Xanh Karima Delli – bỏ phiếu thông qua các kế hoạch nói trên – cũng chia sẻ quan điểm này, và khẳng định ‘‘cần phải tiếp tục có các cải tiến’’ trong định hướng hành động vì một châu Âu trung hòa về khí thải.

Thông tín viên Pierre Benazet tại Bruxelles tường trình:

Các văn bản mới được Nghị Viện Châu Âu thông qua nói trên cho thấy sự thỏa hiệp về thời hạn chót, rốt cuộc thời hạn này đã được ấn định trong 10 năm tới. Mọi thứ tập trung vào vấn đề bãi bỏ dần quota khí thải CO2 miễn phí (tức hạn ngạch khí thải miễn phí được cấp). Giấy phép phát thải miễn phí sẽ không còn kể từ năm 2032. Từ sau đó, các nhà sản xuất sẽ phải trả tiền cho mỗi tấn CO2 thải ra. Các nghị sĩ Liên Âu cũng đã mở rộng số lượng các lĩnh vực sẽ liên quan đến việc mua hạn ngạch khí thải. Ví dụ như giao thông đường bộ và xây dựng.

Thỏa thuận về cơ chế buôn bán quyền phát thải bắt đầu có hiệu lực cùng với thời điểm thu thuế carbon tại các vùng biên giới, dự kiến cũng sẽ được xác lập vào năm 2032. “Cơ chế điều chỉnh tại biên giới” này nhằm đánh thuế nhập khẩu vào châu Âu đối với các mặt hàng được sản xuất ở các nước có tiêu chí ít tham vọng hơn về khí hậu. Điều này có mục tiêu là không gây khó khăn cho các nhà sản xuất châu Âu khi phải đối mặt với cạnh tranh toàn cầu, và tất nhiên không khuyến khích họ chuyển cơ sở sản xuất sang nơi khác, để được hưởng những điều kiện ít khắt khe hơn. Chính sách này cũng đồng thời gây áp lực để các nước ngoài châu Âu áp dụng các phương pháp sản xuất ít ô nhiễm hơn, với hy vọng có thể bán được sản phẩm của họ sang châu Âu.

Văn bản thứ ba được thông qua là “Quỹ Xã hội vì Khí hậu”, nhằm hỗ trợ cho các bên bị ảnh hưởng nhiều, khi các biện pháp này bắt đầu có hiệu lực. Các văn bản được Nghị viện thông qua hiện còn phải được 27 quốc gia thành viên của Liên Hiệp Châu Âu duyệt xét. Khâu này dự kiến sẽ được thực hiện trong vòng một tuần’’.

Các văn bản nói trên, một khi được các quốc thành viên của Hội Đồng Châu Âu chấp thuận, sẽ còn phải được thỏa thuận thuận lại giữa ba định chế của châu Âu (Nghị Viện Châu Âu, Hội Đồng Châu Âu và Uỷ Ban Châu Âu) từ đây đến cuối năm. Mục tiêu mà Nghị Viện Châu Âu đặt ra là năm 2032, tức sớm hơn 3 năm so với chủ trương trước đó của Uỷ Ban Châu Âu.

Từ chỗ ‘‘tặng tiền’’, hay cấp hạn mức cho những doanh nghiệp phát thải, đến chỗ thực thi triệt để nguyên tắc ‘‘ai phát thải sẽ phải trả tiền’’, Liên Hiệp Châu Âu đang bước đúng hướng trên con đường chuyển sang nền kinh tế Xanh. Đúng hướng khi đặt cái mốc 2032. Đi đúng hướng nhưng vẫn bị đánh giá là quá chậm, bởi chỉ từ đây đến cuối thập niên 2030, nếu đà khí thải cứ tiếp tục như hiện nay, thì nhiệt độ Trái đất sẽ tăng quá 1,5°C so với thời tiền công nghiệp. Khí hậu nóng lên ở mức này sẽ gây ra hàng loạt biến đổi, trong đó có nhiều hệ quả sẽ vượt quá khả năng xử lý của con người. Hơn bao giờ hết, cộng đồng nhân loại đang phải chạy đua với thời gian.  

Hơn 100 nước họp về giải trừ hạt nhân, 5 thành viên Hội Đồng Bảo An vắng mặt

Lần đầu tiên kể từ khi Hiệp ước quốc tế cấm vũ khí hạt nhân (TIAN) có hiệu lực vào đầu năm 2021, các quốc gia ký kết nhóm họp trong ba ngày tại Áo, từ 21 đến 23/06/2022. 62 quốc gia đã phê chuẩn Hiệp ước TIAN. Nhưng điểm yếu của Hiệp ước này là không có quốc gia nào trong số 9 quốc gia nắm giữ vũ khí hạt nhân (bao gồm 5 thành viên thường trực Hội Đồng Bảo An Hoa Kỳ, Nga, Trung Quốc, Pháp, Anh và Ấn Độ, Pakistan, Israel cùng Bắc Triều Tiên) ký kết, hoặc đơn giản chỉ là tham gia hội nghị với tư cách quan sát viên.

Nhân dịp hội nghị quốc tế đầu tiên của Hiệp ước cấm vũ khí hạt nhân, ông Jean-Marie Collin, phát ngôn viên của Chiến dịch Quốc tế Bãi bỏ Vũ khí Hạt nhân (ICAN) tại Pháp báo động :  “Tất cả các cường quốc hạt nhân đều tiến hành các chính sách hiện đại hóa và đổi mới kho vũ khí của mình. Họ đi ngược lại luật pháp quốc tế, chống lại Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân, vốn là nền tảng của toàn bộ khuôn khổ pháp lý quốc tế về vũ khí hạt nhân”.

https://s.rfi.fr/media/display/ce237d6c-1622-11ea-83fc-005056a99247/294436b898341e6c89e043c511f32b4bf7e68746.webp

Một cuộc họp của ICAN năm 2019. Việc trao giải Nobel Hòa bình cho Chiến dịch Quốc tế Xóa bỏ Vũ khí Hạt nhân (ICAN) được xem như một thông điệp gửi tới tổng thống Mỹ Donald Trump vào thời điểm đó, người có nhiều động thái cổ vũ cho việc sử dụng vũ khí hạt nhân. AFP

Chi tiêu của các cường quốc hạt nhân để hiện đại hóa kho vũ khí nguyên tử đã tăng gần 9% vào năm 2021, đạt 82,4 tỷ USD, theo một báo cáo của ICAN, công bố vào ngày 14/6. Riêng Hoa Kỳ đã chi 44,2 tỷ USD cho chương trình hạt nhân trong năm ngoái, tăng 12,7%. Trung Quốc đã dành 11,7 tỷ USD (tăng 10,4% trong một năm). Ngân sách của Nga (8,6 tỷ), Pháp (5,9 tỷ) và Anh (6,8 tỷ) tăng nhưng ít hơn.

Trả lời đài RFI, phát ngôn viên của Chiến dịch ICAN nhấn mạnh đến đòi hỏi cấp thiết của việc ‘‘giải trừ hạt nhân đa phương’’. Việc nước Nga đe doạ sử dụng vũ khí hạt nhân trong xung đột với Ukraina, Putin đe doạ tấn công các thủ đô châu Âu bằng hạt nhân, khiến sự tham gia của các cường quốc hạt nhân vào nỗ lực giải trừ vũ khí này ngày càng trở nên cấp bách. Không thể dùng ‘‘im lặng’’ để phản ứng lại mối hiểm nguy này.

Tòa Trung Quốc xử kín người kêu gọi Tập Cận Bình từ chức

Trong tuần lễ vừa qua, một toà án Trung Quốc đã tổ chức xử kín hai nhà tranh đấu nhân quyền hàng đầu tại Trung Quốc, hai luật sư Hứa Chí Vĩnh và Đinh Gia Hỷ.  Hai ông bị cáo buộc tội ‘‘lật đổ chính quyền’’, tội danh mà chính quyền Trung Quốc thường dùng để quy kết cho các nhà tranh đấu bị coi là đe dọa uy quyền của chế độ.

Thông tín viên Stéphane Lagarde tường trình từ Bắc Kinh :  

‘‘Ông Hứa Chí Vĩnh (Xu Zhiyong) đã không được gặp luật sư của mình trong cả ba tháng trước phiên toà sơ thẩm, bốn tháng đối với ông ĐinhGia Hỷ (Ding Jiaxi) thì là bốn tháng. Điều đó nghĩa là các nhóm nhân quyền lo ngại điều tồi tệ nhất trong các phiên tòa được mô tả là “bất công” tại một tòa án quận Linshu, ở tỉnh Sơn Đông miền đông Trung Quốc.

Cũng chính trên bờ biển phía đông này của Trung Quốc, tháng 12/2019, đã diễn ra “cuộc biểu tình Hạ Môn”. Hàng chục luật sư và nhà hoạt động đã đến đây để phát biểu về chủ đề sự trỗi dậy của xã hội dân sự và cuộc chiến chống tham nhũng, những chủ đề thiết thân đối với “Phong trào Công dân Mới “. Phong trào không chính thức này, do ông Hứa Chí Vĩnh phát động cách đây một thập niên, đã nhanh chóng trở thành kẻ thù của chế độ cần phải đánh bại.

https://s.rfi.fr/media/display/028596a2-1241-11ea-9948-005056a99247/Huachivinh-Chine.webp

Luật sư Hứa Chí Vĩnh trong một cuộc thảo luận tại Bắc Kinh ( Ảnh chụp ngày 30/3/2013). REUTERS/Xiao Guozhen

Luật sư Hứa Chí Vĩnh bị bắt lại vào tháng 2/2020, sau khi chỉ trích cách thức chính quyền xử lý cuộc khủng hoảng Covid-19, ủng hộ những người biểu tình ở Hồng Kông và kêu gọi chủ tịch Trung Quốc từ chức. Sau khi bị bắt, ông đã bị giam giữ tại một nơi bí mật.

Theo tuyên bố từ nhóm Luật sư Nhân quyền Trung Quốc, hai ông Đinh Gia Hỷ và Hứa Chí Vĩnh đã bị tước đoạn giấc ngủ và bị bỏ đói trong thời gian bị giam giữ. Họ cũng đồng thời bị tra tấn với chiếc ‘‘ghế hổ’’, chiếc ghế thẩm vấn nổi tiếng bằng kim loại buộc nghi phạm bất động trong nhiều giờ cho đến khi chân sưng tấy. Trước phiên tòa này, các nhà ngoại giao nước ngoài, bao gồm cả dại sứ quán Pháp tại Trung Quốc, đã kêu gọi trả tự do ngay lập tức cho hai luật sư’’.

Phóng viên Nga chống chiến tranh Ukraina: Giữa hai làn đạn?

Cuộc xâm lăng của Nga tại Ukraina khiến tình cảm hoài nghi, thù địch dâng lên cao độ trong xã hội Ukraina. Bất cứ người nào từng tham gia đắc lực vào cỗ máy tuyên truyền cho chế độ Putin cũng bị coi là khả nghi, kể cả sau này đã thay đổi quan điểm.

Cách nay hơn 3 tháng, ngày 14/03, nữ phóng viên Marina Ovsiannikova, của kênh truyền hình Nga Channel One, đã giương cao biểu ngữ phản đối cuộc chiến tranh xâm lược của Nga chống Ukraina. Hình ảnh của người phụ nữ ‘‘dũng cảm’’ đã được truyền khắp thế giới. Tuy nhiên, ba tháng sau, nữ phóng viên Nga đã đi hết từ thất vọng này đến thất vọng khác. Nữ phóng viên Nga trút bầu tâm sự tại một diễn đàn phụ nữ tổ chức trước thềm hội nghị G7.

https://s.rfi.fr/media/display/392bb484-a3e4-11ec-b381-005056a90284/Capture%2Bd%E2%80%99%C3%A9cran%2B%2813%29-7VhinGKX.webp

Phóng viên Nga Marina Ovsiannikova cắt ngang bản tin truyền hình của kênh Pervi Kanal với tấm biển tố cáo cuộc chiến tranh Nga tiến hành tại Ukraina, ngày 14/03/2022. © Capture d’écran

Thông tín viên Pascal Thibault tường trình từ Berlin:

“Cô Marina Ovsiannikova không thể hình dung được điều gì sẽ xảy ra với mình trong ba tháng vừa qua. Người ban đầu được coi là một anh hùng sau hành động bất ngờ của cô giờ đã bị nhiều người ngoảnh mặt. Marina Ovsiannikova bị chế độ Nga và những người ủng hộ chính quyền coi là kẻ phản bội, nhưng cô cũng bị cả những người phản đối tổng thống Nga Vladimir Putin, và người Ukraine lên án.

Cô nói : ‘‘Tình huống này thật là phi lý. Ở đất nước tôi, họ muốn tước bỏ quyền công dân của tôi và tống tôi vào tù. Còn chính quyền Ukraina cấm tôi vào lãnh thổ của họ, và còn đe dọa bỏ tù tôi, vì đối với họ, tôi nguyên là một nhà tuyên truyền cho Nga’’.

Một hoàn cảnh thật đau đớn cho nhà báo sinh ra ở thành phố Odessa, Ukraina, có cha là người Ukraina và mẹ là người Nga. Sau khi rời khỏi đất nước của mình, bị đe dọa với một bản án nặng nề cho những người dùng từ “chiến tranh” để mô tả cuộc xâm lược Ukraina, nữ phóng viên Marina Ovsiannikova đã phải để lại những đứa con của mình ở lại Nga. Chồng cô cũng đã đâm đơn kiện cô.

Tại Berlin, Marina Ovsiannikova thoạt tiên đã được tập đoàn truyền thông Springer tuyển mộ. Nhưng chuyến đi gần đây của nữ phóng viên Nga đến Ukraina đã thất bại, vì sự thù địch của người dân địa phương đối cô là rất lớn.

Trong khi đó, tại Đức, tập đoàn truyền thông Springer đã không nhận cô. Một giải thưởng đáng lẽ sẽ được trao cho Marina Ovsiannikova rút cục cũng đã bị rút lại.

Rút cục, Diễn đàn Phụ nữ về Kinh tế và Xã hội đã mời Marina Ovsiannikova vào ngày thứ Ba tuần này để biểu dương lòng dũng cảm của người phóng viên Nga. Kể từ khi thành lập vào năm 2005, diễn đàn này là nơi cho phép biến sức mạnh của tiếng nói phụ nữ thành các sáng kiến ​​kinh tế và chính trị mang tính tiên phong, giúp thay đổi xã hội’’.

Sri Lanka giảm tuổi lao động ở nước ngoài: Lo thêm nhiều thanh nữ bị lạm dụng

Thanh niên Sri Lanka giờ đây sẽ có thể làm việc ở nước ngoài từ 21 tuổi. Việc chính phủ thông báo giảm độ tuổi tối thiểu được đưa ra trong bối cảnh quốc gia này đang trải qua cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất trong lịch sử. Để nhiều thanh niên ra nước ngoài lao động, đất nước sẽ có thêm ngoại tệ, tuy nhiên nhiều người lên án là quyết định này có thể khiến thêm nhiều phụ nữ trẻ bị lạm dụng.

Thông tín viên Sébastien Farcis từ khu vực tường trình :

“Chúng ta cần phải tăng cơ hội việc làm ở nước ngoài’’. Đây là cách mà chính phủ Sri Lanka biện minh cho quyết định nhằm giảm độ tuổi tối thiểu ra nước ngoài làm việc đối với giới trẻ Sri Lanka. Hầu hết họ đều đến các nước vùng Trung Đông. Giới hạn 21 tuổi vốn đã được đưa ra vào năm 2013, sau vụ chặt đầu một vú em người Sri Lanka 17 tuổi ở Ả Rập Xê Út, nạn nhân bị cáo buộc bất cẩn.

Theo quy định cũ, độ tuổi tối thiểu từng là 23 và thậm chí là 25 đối với Ả Rập Xê Út, giờ đã giảm xuống chỉ còn 21. Đây là một quyết định đáng tiếc, theo thẩm phán Mareena Thaha Rehai, điều phối viên của hiệp hội vì phụ nữ Hồi giáo Almuslimaath.

https://s.rfi.fr/media/display/686c4700-f16d-11ec-bb8b-005056bfb2b6/AP21001297117133.webp

Phụ nữ Sri Lanka trên đường phố ở Colombo, đầu năm 2021 AP – Eranga Jayawardena

Bà nói: Ở tuổi 21, họ không đủ chín chắn để đưa ra quyết định, và họ sẽ để cho mình bị hành hung hoặc mang thai. Người dân ở Trung Đông không phải là thánh và các đại sứ quán không thể bảo vệ họ. Các em gái cũng sẽ phải dừng việc học tập lại để ra đi, trong khi ở Sri Lanka; phụ nữ thường có trình độ học vấn cao hơn nam giới. Chính phủ muốn đưa tất cả mọi người ra nước ngoài. Và như vậy sẽ không có ai ở trong nước để phản đối họ nữa’’.

Kiều hối do người lao động gửi về là nguồn thu ngoại tệ quan trọng đối với Sri Lanka, đặc biệt là trong thời kỳ khủng hoảng hiện nay. Từ hai năm nay, lượng kiều hối gửi về giảm mạnh do đại dịch.

.

.

.

HẬU QUẢ của CHINH PHỤC (Brendan Rittenhouse Green & Caitlin Talmadge / Foreign Affairs)

Tháng Sáu 26, 2022

.

.

.

Hậu quả của Chinh phục

Brendan Rittenhouse Green & Caitlin Talmadge  /  Foreign Affairs

Trà Mi dịch thuật

POSTED ON JUNE 25, 2022   

Tại sao sức mạnh Ấn Độ-Thái Bình Dương phụ thuộc vào Đài Loan

https://cdn-live.foreignaffairs.com/sites/default/files/styles/_webp_large_2x/public/images/2022/06/12/8.%20Talmadge_Green.jpg.webp?itok=pmn61gVS

Chiến đấu cơ Trung Hoa cất cánh ở Hoàng Hải, tháng 12 năm 2016. Hình ảnh AFP / STR / Getty

Trong tất cả các vấn đề nan giải có thể châm ngòi cho một cuộc chiến tranh nóng giữa Hoa Kỳ và Trung Hoa, thì Đài Loan đứng đầu danh sách. Và một cuộc chiến như vậy có thể có hậu quả địa chính trị rất sâu xa. Tướng Douglas MacArthur đã từng mô tả Đài Loan như “một hàng không mẫu hạm và tàu ngầm không thể đánh chìm”, có giá trị quân sự quan trọng, thường không được đánh giá cao như một cửa ngõ vào Biển Philippines, một chiến trường quan trọng để bảo vệ Nhật Bản, Philippines và Nam Hàn khỏi sự cưỡng bức hoặc tấn công của Trung Hoa. Không có gì bảo đảm rằng Trung Hoa sẽ thắng trong một cuộc chiến tranh giành đảo — hoặc một cuộc xung đột như vậy sẽ không kéo dài trong nhiều năm và làm suy yếu Trung Hoa. Nhưng nếu Bắc Kinh giành được quyền kiểm soát Đài Loan và đặt căn cứ quân sự ở đó, vị thế quân sự của Trung Hoa rõ ràng sẽ cải thiện.

Đặc biệt, những cơ sở giám sát đại dương và tàu ngầm của Bắc Kinh có thể khiến việc kiểm soát Đài Loan trở thành một lợi ích đáng kể cho sức mạnh quân sự của Trung Hoa. Ngay cả khi không có bất kỳ bước nhảy vọt nào về kỹ thuật hoặc quân sự, việc làm chủ hòn đảo này sẽ nâng cao khả năng của Trung Hoa trong việc cản trở những hoạt động hải quân và không quân của Hoa Kỳ ở Biển Philippines và do đó hạn chế Hoa Kỳ trong việc có thể bảo vệ các đồng minh ở châu Á. Và nếu trong tương lai, Bắc Kinh phát triển một hạm đội lớn gồm các tàu ngầm tấn công với vũ khí hạch tâm chạy êm và tàu ngầm có hỏa tiễn đạn đạo, đặt ở Đài Loan sẽ cho phép Trung Hoa đe dọa những đường hàng hải ở biển Đông Bắc Á và củng cố lực hỏa lực hạch tâm trên biển.

Rõ ràng, giá trị quân sự của hòn đảo củng cố lập luận để giữ Đài Loan ngoài tầm kiểm soát của Trung Hoa. Tuy nhiên, sức mạnh của lập luận đó phụ thuộc vào một số yếu tố, kể cả việc liệu người ta có giả định rằng Trung Hoa sẽ theo đuổi việc mở rộng thêm lãnh thổ sau khi chiếm đóng Đài Loan và đầu tư dài hạn về quân sự và kỹ thuật cần thiết để tận dụng hết lợi thế của hòn đảo hay không. Nó cũng phụ thuộc vào tiến trình rộng lớn hơn của chính sách về Trung Hoa của Hoa Kỳ.

Washington có thể vẫn cam kết với chính sách hiện tại trong việc kiềm chế sự bành trướng sức mạnh của Trung Hoa bằng sự kết hợp cam kết chính trị với đồng minh của Hoa Kỳ ở châu Á và sự hiện diện sức mạnh quân sự tấn công đáng kể. Hoặc nó có thể áp dụng một chính sách linh hoạt hơn, chỉ giữ lại các cam kết với các đồng minh hiệp ước cốt lõi và giảm điều động quân đội tấn công. Hoặc nó có thể làm giảm tất cả những cam kết như vậy như một phần của những chính sách hạn chế hơn. Tuy nhiên, bất kể Hoa Kỳ theo đuổi chiến lược nào trong ba chiến lược này, sự kiểm soát của Trung Hoa đối với Đài Loan sẽ hạn chế khả năng hoạt động của quân đội Hoa Kỳ ở Thái Bình Dương và có thể đe dọa lợi ích của Hoa Kỳ ở đó.

Nhưng vấn đề không chỉ là giá trị quân sự rất lớn của Đài Loan đặt ra vấn đề cho bất kỳ chiến lược lớn nào của Hoa Kỳ. Đó là bất kể Washington làm gì — dù có cố gắng giữ Đài Loan ngoài tay Trung Hoa hay không — thì họ cũng buộc phải đối diện với rủi ro và gánh chịu phí tổn khi đối đầu với Bắc Kinh. Là nơi mà tất cả các tình trạng khó xử trong chính sách của Hoa Kỳ đối với Trung Hoa đều va chạm, Đài Loan là một trong những vấn đề nan giải và nguy hiểm nhất trên thế giới. Nói một cách đơn giản, Washington có rất ít lựa chọn tốt ở đó và rất nhiều lựa chọn xấu có thể gây ra tai họa.

ĐÀI LOAN TRÊN BÀN CÂN

Một cuộc tấn công của Trung Hoa vào Đài Loan có thể làm thay đổi cán cân sức mạnh quân sự ở châu Á theo bất kỳ cách nào. Nếu Trung Hoa chiếm hòn đảo này một cách nhanh chóng và dễ dàng, nhiều tài nguyên quân sự giành cho việc chiếm đóng Đài Loan có thể được dùng để theo đuổi các mục tiêu quân sự khác. Trung Hoa cũng có thể đồng hóa những nguồn tài nguyên chiến lược của Đài Loan, chẳng hạn như quân cụ, nhân viên và ngành kỹ nghệ bán dẫn của họ, tất cả đều sẽ củng cố sức mạnh quân sự của Bắc Kinh. Nhưng nếu Trung Hoa thấy bị sa lầy trong một cuộc chinh phục hoặc chiếm đóng Đài Loan kéo dài, nỗ lực thống nhất bằng bạo lực có thể trở thành một lực cản đáng kể đối với sức mạnh của Bắc Kinh.

Tuy nhiên, bất kỳ cuộc hành quân nào giao Đài Loan cho Trung Hoa đều sẽ cho phép Bắc Kinh đặt vũ khí quân sự quan trọng ở đó — cụ thể là các dụng cụ giám sát dưới nước và tàu ngầm, cùng với vũ khí phòng không và ven biển. Đóng quân ở Đài Loan, những vũ khí và quân cụ này sẽ không chỉ đơn giản là mở rộng phạm vi xâm nhập của Trung Hoa về phía đông theo chiều dài của eo biển Đài Loan, như trường hợp hỏa tiễn, máy bay, máy bay không người lái hoặc các hệ thống vũ khí khác của Trung Hoa trên đảo. Ngược lại, giám sát dưới nước và tàu ngầm sẽ cải thiện khả năng của Bắc Kinh trong việc cản trở các hoạt động của Hoa Kỳ ở Biển Philippines, một khu vực có tầm quan trọng sống còn trong nhiều kịch bản xung đột có thể xảy ra trong tương lai liên quan đến Trung Hoa.

Những kịch bản có khả năng xảy ra nhất xoay quanh việc Hoa Kỳ bảo vệ các đồng minh của mình dọc theo cái gọi là chuỗi đảo đầu tiên ngoài lục địa châu Á, bắt đầu từ phía bắc Nhật Bản và chạy về phía tây nam qua Đài Loan và Philippines trước khi cuộn về phía Việt Nam. Ví dụ, Các hoạt động của hải quân Hoa Kỳ tại các vùng biển này sẽ là điều cần thiết để bảo vệ Nhật Bản trước các mối đe dọa tiềm tàng của Trung Hoa ở Biển Hoa Đông và ở cuối phía nam của quần đảo Ryukyu. Những hoạt động như vậy của Hoa Kỳ cũng sẽ quan trọng trong hầu hết các kịch bản để bảo vệ Philippines và đối với bất kỳ kịch bản nào có thể dẫn đến các cuộc tấn công của Hoa Kỳ vào lục địa Trung Hoa, chẳng hạn như một vụ hỏa hoạn lớn trên Bán đảo Đại Hàn. Các hoạt động hải quân của Mỹ ở Biển Philippines sẽ càng trở nên quan trọng hơn khi khả năng về hỏa tiễn ngày càng tăng của Trung Hoa khiến các máy bay trên bộ và các căn cứ trong khu vực của họ ngày càng dễ bị tổn thương, buộc Mỹ phải phụ thuộc nhiều hơn vào máy bay và hỏa tiễn phóng đi từ tàu.

https://cdn-live.foreignaffairs.com/sites/default/files/styles/large_2x/public/images/2022/06/12/map_Green_Talmadge_2.jpg?itok=2M-syzMA

Bản Đồ Tây Thái-Bình-Dương

Nếu một cuộc chiến ở Thái Bình Dương bùng nổ vào ngày hôm nay, thì khả năng tiến hành các cuộc tấn công hiệu quả trên đường chân trời của Trung Hoa — tức là các cuộc tấn công nhắm vào các tàu Mỹ ở khoảng cách vượt quá tầm nhìn đến đường chân trời — sẽ bị hạn chế hơn so với mức thông thường… Trung Hoa có thể nhắm mục tiêu vào những hàng không mẫu hạm tấn công của Hoa Kỳ và các tàu khác trong một cuộc tấn công đầu tiên bắt đầu chiến tranh. Nhưng một khi xung đột đang diễn ra, các quân cụ giám sát tốt nhất của Trung Hoa — các radar lớn đặt trên đất liền cho phép Trung Hoa “nhìn” qua đường chân trời — có thể sẽ nhanh chóng bị phá hủy. Điều này cũng đúng với các máy bay hoặc tàu giám sát của Trung Hoa trong vùng lân cận của hải quân Hoa Kỳ.

Vệ tinh của Trung Hoa khó có thể bù đắp được những tổn thất này. Sử dụng các kỹ thuật mà Hoa Kỳ đã mài dũa trong Chiến tranh Lạnh, hải quân Hoa Kỳ có thể sẽ kiểm soát được các tín hiệu radar và liên lạc của chính họ và do đó tránh bị các vệ tinh nghe phát thanh điện tử của Trung Hoa phát giác. Nếu không có thông tin tình báo từ các quân cụ đặc biệt để thu thập tín hiệu loại này, những vệ tinh hình ảnh của Trung Hoa sẽ phải tự tìm kiếm quân đội Hoa Kỳ một cách ngẫu nhiên ở những vùng biển rộng lớn. Trong những điều kiện này, quân đội Hoa Kỳ hoạt động ở Biển Philippines sẽ phải đối phó với những rủi ro thực sự nhưng có thể chấp nhận được về các cuộc tấn công tầm xa và giới lãnh đạo Hoa Kỳ có lẽ sẽ không cảm thấy bị áp lực ngay lập tức để leo thang xung đột bằng cách tấn công các vệ tinh của Trung Hoa.

Tuy nhiên, nếu Trung Hoa giành được quyền kiểm soát Đài Loan, tình hình sẽ hoàn toàn khác. Trung Hoa có thể đặt máy vi âm dưới nước ở ngoài khơi bờ biển phía đông của hòn đảo, sâu hơn nhiều so với vùng biển mà Bắc Kinh hiện đang kiểm soát bên trong chuỗi đảo đầu tiên. Đặt ở độ sâu thích hợp, những ống nghe dưới nước đặc biệt này có thể nghe và phát giác được âm thanh tần số thấp của các tàu trên mặt biển của Mỹ cách xa hàng nghìn dặm, cho phép Trung Hoa xác định vị trí chính xác hơn bằng vệ tinh và nhắm bắn chúng bằng hỏa tiễn. (Những tàu ngầm của Hoa Kỳ chạy quá êm để những ống nghe dưới nước này có thể phát giác được.) Những khả năng như vậy có thể buộc Hoa Kỳ hạn chế vùng hoạt động của tàu nổi chỉ ở khu vực ngoài phạm vi của những ống nghe dưới nước — hoặc mở những cuộc tấn công nguy hiểm và leo thang vào các vệ tinh của Trung Hoa. Cả hai lựa chọn này đều không hấp dẫn.

Washington có rất ít lựa chọn tốt đối với Đài Loan và rất nhiều lựa chọn xấu có thể gây ra tai họa.

Hoa Kỳ khó có thể phá hủy các máy nghe dưới nước của Trung Hoa ở ngoài khơi Đài Loan. Chỉ những tàu ngầm chuyên dụng cao hoặc các phương tiện không người lái dưới nước mới có thể vô hiệu hóa chúng, và Trung Hoa sẽ có thể bảo vệ chúng bằng nhiều loại phương tiện, kể cả mìn. Ngay cả khi Hoa Kỳ đã tìm cách làm hỏng dây cáp của những ống nghe dưới nước của Trung Hoa, tàu bảo trì của Trung Hoa có thể sửa chữa chúng dưới sự che chở của hệ thống phòng không mà Trung Hoa có thể đưa lên trên đảo.

Hy vọng tốt nhất để làm gián đoạn hoạt động giám sát bằng ống nghe dưới nước của Trung Hoa là tấn công các trạm phân tích dữ kiện dễ bị tấn công, nơi dữ liệu được đưa vào bờ bằng cáp quang. Nhưng những trạm đó có thể rất khó tìm thấy. Dây cáp có thể được chôn trên đất liền cũng như dưới biển, và không có gì phân biệt các tòa nhà  phân tích dữ liệu với các căn cứ quân sự tương tự. Những loạt mục tiêu của Hoa Kỳ có thể có cả hàng trăm tòa nhà khác nhau bên trong nhiều căn cứ quân sự được bảo vệ kiên cố trên khắp Đài Loan.

Tuy nhiên, việc kiểm soát được Đài Loan sẽ làm được nhiều việc hơn là chỉ tăng cường khả năng giám sát đại dương của Trung Hoa. Nó cũng sẽ mang lại cho Trung Hoa lợi thế trong chiến tranh tàu ngầm. Với Đài Loan ở phe bạn, Hoa Kỳ có thể đề phòng trước việc tàu ngầm của Trung Hoa tấn công bằng cách đặt những ống nghe dưới nước ở những vị trí quan trọng để thu nhận âm thanh mà tàu ngầm phát ra. Hoa Kỳ có khả năng đặt những ông nghe lén dưới nước hướng lên trên — để nghe ở khoảng cách ngắn hơn — dọc theo đáy của các điểm nghẽn hẹp ở các lối vào Biển Philippines, kể cả ở những khoảng trống giữa Philippines, Quần đảo Ryukyu và Đài Loan. Ở khoảng cách gần như vậy, những ống nghe dưới nước đó có thể  nhanh chóng phát giác được ngay cả những tàu ngầm chạy êm nhất, cho phép các đơn vị trên không và trên mặt nước của Hoa Kỳ theo dõi chúng. Trong một cuộc khủng hoảng, điều đó có thể ngăn các tàu ngầm Trung Hoa “bắn tự do” vào các tàu của Mỹ trong giai đoạn đầu của cuộc chiến, khi quân cụ và vũ khí tấn công của hải quân của Mỹ dễ bị tổn thương nhất.

Tuy nhiên, nếu Trung Hoa giành được quyền kiểm soát Đài Loan, họ sẽ có thể đặt các tàu ngầm và yểm trợ phòng không và ở ven biển của hòn đảo này. Tàu ngầm của Trung Hoa sau đó sẽ có thể từ bến ở các cảng nước sâu phía đông của Đài Loan vào thẳng Biển Philippines, vượt qua các điểm nghẽn nơi những ống nghe dưới biển của Hoa Kỳ sẽ phát giác được. Những biện pháp phòng thủ của Trung Hoa đối với Đài Loan cũng sẽ ngăn Hoa Kỳ và đồng minh sử dụng các quân cụ tốt nhất của họ để bám theo tàu ngầm — máy bay tuần duyên và tàu trang bị trực thăng — gần hòn đảo, giúp tàu ngầm Trung Hoa tấn công trước trong khủng hoảng và giảm tỷ lệ thiệt hại trong một cuộc chiến.

Việc kiểm soát Đài Loan sẽ có thêm lợi thế khi giảm khoảng cách giữa những căn cứ tàu ngầm của Trung Hoa và các khu vực tuần tiễu của họ từ trung bình 670 hải lý xuống 0, cho phép Trung Hoa dùng nhiều tàu ngầm hơn vào bất kỳ thời điểm nào và mở nhiều cuộc tấn công hơn chống lại hải quân Hoa Kỳ. Những tàu ngầm của Trung Hoa cũng có thể sử dụng dữ liệu bắn chính xác hơn do ông nghe dưới nước và và vệ tinh thu thập được, nâng hiệu quả của chúng một cách đáng kể chống những tàu nổi của Mỹ.

DƯỚI BIỂN

Theo thời gian, việc thống nhất với Đài Loan có thể đem đến cho Trung Hoa những lợi thế quân sự lớn hơn nữa nếu nước này đầu tư vào hạm đội tàu ngầm tấn công hạch tâm và hỏa tiễn đạn đạo chạy êm hơn. Hoạt động quanh bờ biển phía đông của Đài Loan, các tàu ngầm này sẽ tăng cường khả năng răn đe hạch tâm của Trung Hoa và cho phép nó đe dọa những con đường biển và hải quân Đông Bắc Á trong trường hợp xảy ra chiến tranh.

Hiện tại, tàu ngầm của Trung Hoa trang bị kém cho cuộc hành quân chống lại thương mại dầu mỏ và hàng hải của những đồng minh của Hoa Kỳ. Vận tải toàn cầu trên biển từ trước đến nay tỏ ra kiên cường khi phải đối phó với những mối đe dọa như vậy vì có thể chuyển hướng tàu thuyền ra ngoài tầm hoạt động của các thế lực thù địch. Ngay cả việc đóng cửa Kênh đào Suez từ năm 1967 đến 1975 cũng không làm tê liệt thương mại toàn cầu, vì tàu có thể đi vòng quanh Mũi Hảo Vọng, mặc dù phải trả thêm một số chi phí. Khả năng phục hồi này có nghĩa là Bắc Kinh sẽ phải nhắm đến những con đường vận tải biển khi chúng di chuyển về phía bắc hoặc phía tây qua Thái Bình Dương, có thể gần những hải cảng ở Đông Bắc Á. Nhưng hầu hết các tàu ngầm tấn công hiện tại của Trung Hoa là các tàu chạy bằng động cơ dầu cặn có độ chịu đựng thấp sẽ gặp khó khăn nếu phải hoạt động ở khoảng xa như vậy, trong khi một số tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạch tâm có độ chịu đựng lâu hơn thì lại ồn và do đó dễ bị những ống nghe dưới nước hướng ra bên ngoài của Mỹ đặt dọc theo cái gọi là chuỗi đảo thứ hai, trải dài về phía đông nam từ Nhật Bản qua Quần đảo Bắc Mariana và qua đảo Guam.

Tương tự như vậy, tàu ngầm mang hỏa tiễn đạn đạo hiện tại của Trung Hoa không giúp tăng cường khả năng răn đe hạch tâm của họ. Những hỏa tiễn đạn đạo mà chúng mang theo có thể nhắm mục tiêu xa nhất là đến Alaska và góc tây bắc của Hoa Kỳ khi được phóng đi trong chuỗi đảo đầu tiên. Và bởi vì tàu ngầm rất dễ bị phát giác, rất khó để xâm nhập một cách kín đáo trong khu vực đại dương rộng mở, nơi chúng có thể đe dọa phần còn lại của Hoa Kỳ.

Việc chiếm lấy Đài Loan sẽ  cho Bắc Kinh một loại lựa chọn quân sự mà các cường quốc trước đây cho là rất hữu ích.

Ngay cả một hạm đội tương lai của Trung Hoa gồm các tàu ngầm tấn công hạch tâm hoặc tàu ngầm hỏa tiễn đạn đạo êm hơn nhiều, có thể né tránh những ống nghe dưới nước hướng ra bên ngoài dọc theo chuỗi đảo thứ hai vẫn sẽ phải vượt qua những ống nghe dưới nước hướng lên trên của Hoa Kỳ nép mình ở các lối ra đến chuỗi đảo thứ nhất. Những rào cản này sẽ cho phép Hoa Kỳ gây tổn thất đáng kể đối với các tàu ngầm tấn công hạch tâm tiên tiến của Trung Hoa qua lại trên những đường hàng hải Đông Bắc Á và cản trở đáng kể nhiệm vụ của các tàu ngầm mang hỏa tiễn đạn đạo của Trung Hoa, gần như chắc chắn sẽ có ít hơn.

Nhưng nếu muốn chiếm được Đài Loan, Trung Hoa phải có thể tránh được những ống nghe dưới nước của Hoa Kỳ dọc theo chuỗi đảo đầu tiên, mở ra tiềm năng quân sự của các tàu ngầm chạy êm hơn. Những tàu ngầm này có thể vào thẳng Biển Philippines và được sự bảo vệ của những lực lượng phòng không và ven biển của Trung Hoa, vốn bám theo các tàu và máy bay của Mỹ. Một hạm đội tàu ngầm tấn công hạch tâm êm hơn xuất phát từ Đài Loan cũng sẽ có đủ sức chịu đựng cho một cuộc hành quân chống lại các đường vận tải biển Đông Bắc Á. Và một hạm đội tàu ngầm êm hơn mang hỏa tiễn đạn đạo có thể xâm nhập khi đại dương rộng mở sẽ cho phép Trung Hoa đe dọa lục địa Hoa Kỳ bằng một cách đáng tin cậy hơn bằng một cuộc tấn công hạch tâm từ biển.

Tất nhiên, vẫn còn phải xem liệu Trung Hoa có thể làm chủ các kỹ thuật yên tĩnh tiên tiến hơn hay giải quyết một số vấn đề đã gây ra cho các tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạch tâm của họ hay không. Và tầm quan trọng của những khả năng chống hàng hải và hạch tâm trên biển vẫn còn là vấn đề tranh luận, vì ảnh hưởng tương đối của chúng sẽ phụ thuộc vào những khả năng khác mà Trung Hoa theo đuổi hoặc không phát triển và vào những mục tiêu chiến lược mà họ theo đuổi trong tương lai. Tuy nhiên, hành động của những cường quốc trong quá khứ là bảng chỉ đường. Đức Quốc xã và Liên Xô đều đầu tư mạnh vào các tàu ngầm tấn công, và các nước sau này cũng đầu tư tương tự vào các tàu ngầm mang hỏa tiễn đạn đạo.

Những nước  dân chủ đối thủ của những quốc gia đó cảm thấy bị đe dọa nhiều hơn vì những khả năng dưới đáy biển này và đã nỗ lực rất lớn để vô hiệu hóa chúng. Do đó, việc Trung Hoa chiếm Đài Loan sẽ cho Bắc Kinh một loại lựa chọn quân sự mà các cường quốc trước đây cho là rất hữu ích.

KHÔNG CÓ LỰA CHỌN TỐT

Sự hiểu biết đầy đủ hơn về giá trị quân sự của Đài Loan rõ ràng củng cố lập luận ủng hộ việc giữ hòn đảo trong tay phe thân thiện. Tuy nhiên, lập luận đó phải quyết định đến mức nào, một phần phụ thuộc vào chiến lược tổng thể mà Hoa Kỳ theo đuổi ở châu Á. Và bất cứ cách giải quyết nào mà Washington áp dụng, nó sẽ phải đối phó với những thách thức và tình trạng khó xử bắt nguồn từ những lợi thế quân sự mà Đài Loan có tiềm năng trao cho bất kỳ ai kiểm soát nó.

Nếu Hoa Kỳ duy trì chiến lược hiện tại là be bờ Trung Hoa, duy trì mạng lưới liên minh và sự hiện diện quân sự lâu dài ở châu Á, thì việc bảo vệ Đài Loan có thể rất tốn kém. Xét cho cùng, giá trị quân sự của hòn đảo cho Trung Hoa một động cơ mạnh để thúc đẩy việc thống nhất, ngoài những thôi thúc dân tộc chủ nghĩa thường được viện dẫn nhất. Do đó, việc răn đe Bắc Kinh có lẽ sẽ đòi hỏi Mỹ phải từ bỏ chính sách mơ hồ chiến lược có từ lâu nay về việc liệu Washington có đến bảo vệ Đài Loan theo cam kết hỗ trợ quân sự rõ ràng hay không.

Nhưng việc chấm dứt sự mơ hồ chiến lược có thể gây ra khủng hoảng mà chính sách đã lập ra để ngăn chặn. Nó gần như chắc chắn sẽ làm tăng áp lực cho một cuộc chạy đua vũ trang giữa Hoa Kỳ và Trung Hoa với dự đoán xảy ra xung đột, tăng cường sự cạnh tranh vốn đã nguy hiểm giữa hai cường quốc. Và ngay cả khi một chính sách rõ ràng về chiến lược thành công trong việc ngăn chặn nỗ lực của Trung Hoa đánh chiếm Đài Loan, nó có khả năng sẽ thúc đẩy Trung Hoa bù đắp những bất lợi quân sự của họ theo một cách nào đó, làm căng thẳng leo thang.

Ngoài ra, Hoa Kỳ có thể theo đuổi một vành đai an ninh linh hoạt hơn nhằm loại bỏ cam kết với Đài Loan trong khi vẫn duy trì các liên minh hiệp ước và một số lực lượng quân sự triển khai ở châu Á. Cách giải quyết như vậy sẽ làm giảm nguy cơ xảy ra xung đột vì Đài Loan, nhưng nó sẽ kéo theo các chi phí quân sự khác, một lần nữa do giá trị quân sự của hòn đảo. Quân đội Hoa Kỳ sẽ cần phải thực hiện các sứ mệnh của họ trên một chiến trường nguy hiểm hơn nhiều vì tàu ngầm và ống nghe dưới nước của Trung Hoa đặt ở ngoài khơi bờ biển phía đông Đài Loan. Do đó, Mỹ có thể cần đưa ra mồi nhử để đánh lừa những ống nghe dưới nước của Trung Hoa, nghĩ ra cách hoạt động ngoài phạm vi bình thường của chúng hoặc chuẩn bị cắt dây nối những quân cụ loại này với những trung tâm phân tích trên đất liền trong trường hợp xảy ra chiến tranh. Washington gần như chắc chắn muốn tăng cường nỗ lực phá vỡ các vệ tinh của Trung Hoa.

https://cdn-live.foreignaffairs.com/sites/default/files/styles/large_2x/public/images/2022/06/12/Taiwan_air_force.jpg?itok=-Zk7AaWV

Phản lực cơ Đài Loan bay qua Đài Bắc, tháng 10 năm 2021. Chris Stowers / P anos Pictures / Redux

Nếu Hoa Kỳ đi theo con đường này, việc trấn an các đồng minh của Hoa Kỳ sẽ trở thành một việc khó khăn hơn nhiều. Chính vì quyền kiểm soát Đài Loan sẽ mang lại cho Bắc Kinh những lợi thế quân sự đáng kể, Nhật Bản, Philippines và Nam Hàn có thể sẽ yêu cầu Hoa Kỳ thể hiện rõ ràng cam kết tiếp tục của họ. Đặc biệt, Nhật Bản sẽ có khuynh hướng lo ngại khả năng hoạt động của Hoa Kỳ trên bề mặt Biển Philippines bị suy giảm sẽ chuyển thành khả năng cưỡng bức hoặc tấn công của Trung Hoa được nâng cao, đặc biệt là khi các đảo ở cực nam của Nhật Bản gần với Đài Loan.

Về lâu dài, đồng minh của Hoa Kỳ trong khu vực cũng có thể sẽ lo sợ về mối đe dọa ngày càng tăng của Trung Hoa đối với những con đường vận chuyển và lo ngại rằng biện pháp răn đe hạt nhân trên biển mạnh hơn của Trung Hoa sẽ làm giảm độ tin cậy trong những cam kết của Hoa Kỳ nhằm bảo vệ họ không bị tấn công. Dự đoán về những mối nguy hiểm này gần như chắc chắn sẽ thôi thúc đồng minh của Hoa Kỳ muốn có sự trấn an lớn hơn của Hoa Kỳ dưới hình thức các hiệp ước quốc phòng chặt chẽ hơn, viện trợ quân sự bổ túc và đưa quân của Hoa Kỳ vào trong khu vực một cách rõ ràng hơn, kể cả lực lượng hạch tâm trên hoặc gần lãnh thổ của các đồng minh và có thể hợp tác với chính phủ của họ trong việc lập kế hoạch hạch tâm. Đông Á có thể trông giống như Châu Âu đã làm trong giai đoạn sau Chiến tranh Lạnh, với việc những đồng minh của Hoa Kỳ yêu cầu họ thể hiện cam kết khi đối phó với những nghi ngờ về cán cân sức mạnh quân sự. Nếu Chiến tranh Lạnh là bất kỳ dấu hiệu nào, thì chính những bước đi như vậy có thể làm tăng nguy cơ leo thang hạch tâm trong một cuộc khủng hoảng hoặc chiến tranh.

Cuối cùng, Hoa Kỳ có thể theo đuổi một chiến lược chấm dứt cam kết với Đài Loan, đồng thời giảm sự hiện diện quân sự ở châu Á và các cam kết liên minh khác trong khu vực. Chính sách như vậy có thể hạn chế sự hỗ trợ quân sự trực tiếp của Hoa Kỳ đối với việc bảo vệ Nhật Bản hoặc thậm chí cắt giảm mọi cam kết của Hoa Kỳ ở Đông Á. Nhưng ngay cả trong trường hợp này, giá trị quân sự tiềm tàng của Đài Loan đối với Trung Hoa vẫn sẽ có thể tạo ra những động lực nguy hiểm trong khu vực. Lo ngại số hòn đảo của họ có thể bị xâm chiếp tiếp theo, Nhật Bản có thể chiến đấu để bảo vệ Đài Loan, ngay cả khi Hoa Kỳ không làm vậy. Kết quả có thể là một cuộc chiến tranh giữa các cường quốc ở châu Á có thể lôi kéo Hoa Kỳ, dù sẵn sàng hay không. Một cuộc chiến như vậy sẽ rất tàn khốc. Tuy nhiên, việc làm đảo lộn trạng thái cân bằng mong manh hiện tại bằng cách nhượng lại hòn đảo có giá trị quân sự này có thể khiến một cuộc chiến như vậy dễ xảy ra hơn, củng cố một lập luận cốt lõi ủng hộ chiến lược lớn hiện tại của Hoa Kỳ: rằng các cam kết liên minh của Hoa Kỳ và sự hiện diện quân đội tấn công có ảnh hưởng răn đe và hạn chế xung đột trong vùng đất.

Tuy nhiên, cuối cùng, giá trị quân sự độc đáo của Đài Loan đặt ra vấn đề cho cả ba chiến lược lớn của Hoa Kỳ. Cho dù Hoa Kỳ củng cố cam kết với Đài Loan và đồng minh ở châu Á hay đẩy lùi họ, toàn bộ hay một phần, tiềm năng của hòn đảo này trong việc thay đổi cán cân quân sự của khu vực sẽ buộc Washington phải đối phó với những đánh đổi khó khăn, nhường lại khả năng điều động quân sự trong khu vực hoặc bằng cách nào khác có nguy cơ chạy đua vũ trang hoặc thậm chí là xung đột công khai với Trung Hoa. Đó là bản chất xấu xa của vấn đề do Đài Loan đặt ra, vốn nằm ở mối liên hệ giữa quan hệ Mỹ-Trung, địa chính trị và cán cân quân sự ở châu Á. Bất kể chiến lược lớn mà Washington theo đuổi là gì, giá trị quân sự của hòn đảo sẽ thể hiện một số nguy cơ hoặc thiệt hại nào đó.

———–

Tác giả:

BRENDAN RITTENHOUSE GREEN là Phó Giáo sư Khoa học Chính trị tại Đại học Cincinnati.
CAITLIN TALMADGE là Phó Giáo sư Nghiên cứu An ninh tại Trường Công tác Ngoại giao Walsh thuộc Đại học Georgetown.

Luận văn này phỏng theo bài báo sắp xuất bản của họ trên Tạp chí An ninh Quốc tế (Mùa hè 2022).

© 2022 DCVOnline

Nếu đăng lại, xin ghi nguồn và đọc “Thể lệ trích đăng lại bài từ DCVOnline.net


Nguồn: 

The Consequences of Conquest | Brendan Rittenhouse Green and Caitlin Talmadge | Foreign Affairs | July/August 2022.

.

.

.

NỬA ĐƯỜNG TƠ . . . LỤA (Laura Cwiertina & Xifan Yang / Die Zeit)

Tháng Sáu 26, 2022

.

.

.

Nửa đường tơ… Lụa

Laura Cwiertina và Xifan Yang

Chuyển ngữ: Phạm Hồng Lam

Đàn Chim Việt    |    23/06/2022

Bản đồ : https://www.danchimviet.info/wp-content/uploads/2022/06/image003-696×561.png

Người ta nói, với sáng kiến Một Vành Đai Một Con Đường, hay Con Đường Tơ Lụa Mới, Trung Quốc muốn mở rộng thế lực của mình ra khắp thế giới. Sự thật của cái sáng kiến vĩ đại đó ra sao? 

Sức mạnh kinh tế của một quốc gia cũng giống như trò chơi ráp hình (Puzzle). Nó gồm nhiều mảng riêng, và chỉ thành hình rõ ràng sau khi chúng ta đã ráp xong. Đôi khi cũng cần phải treo nó lên tường mới thẩm định được nó.

Cũng như vào một buổi chiều tháng Chín vừa rồi nơi nhà ga đổ hàng Adif-Abronigal ở thủ đô Madrid. Carlos Santana, 34 tuổi, đứng trước tấm bản đồ thành phố trong một tòa nhà trống trải, nơi chứa hàng hóa khắp nơi trên thế giới đổ về. Anh chỉ ngón tay vào một con đường gạch chấm đen trắng dọc suốt từ đông sang tây, và đường này lâu lâu lại tỏa nhánh: ở Kasachstan và Iran, ở Tiệp, Liên Hiệp Vương Quốc Britania và ở Đức. Đó là tuyến đường xe lửa. Nó khởi đi từ Gia-vân (Yiwu) ở Trung Quốc và chấp dứt tại Madrid, Tây-ban-nha, chỉ cách văn phòng nơi Carlos Santana đang chỉ tay trên bản đồ vài mét. „Đây là điểm tương lai của nền thương mại địa cầu“, Satana vừa nói vừa mỉm cười (…).

Santana đã sống mười năm tại Trung Quốc; ngày nay anh là Tổng Giám Đốc của công ti YXE ở Tây-ban-nha, công ti điều hành tuyến xe lửa chở hàng nối liền Trung Quốc với Trung Đông và Âu Châu. YXE là chữ viết tắt của Yiwu Xingjang Europe, một công ti bản lề trong dự án Con Đường Tơ Lụa Mới (CĐM), qua đó Trung Quốc muốn dùng để thực hiện mộng bá chủ kinh tế của mình.

Lối vào phòng làm việc của Santana treo đầy chữ Hán, bên cạnh là huy hiệu của công ti: một con lạc-đà màu xanh. Huy hiệu muốn chắc nhở tới những đoàn lạc đà thủa xưa trên con đường tơ lụa từ năm 130 trước công nguyên tới thế kỉ thứ 15 vận chuyển thảm, các loại gia vị và đá quý từ Á Châu vượt qua thung lũng tử thần Pamir, nay ở địa phận Tadschikistan, và xuyên qua sa mạc cát Taklamakan để tới Âu Châu. Carlos Santana cũng nói tới những cơ may mà các công ti buôn bán ở Âu Châu cần nghĩ tới, nếu họ không còn muốn chỉ tin tưởng vào con đường biển đầy khó khăn nữa, và nếu họ muốn có những bạn hàng quốc tế có thế lực, nhằm đi tới được những miền đất bỏ quên cuả nền thương mại địa cầu. Cũng như con đường tơ lụa xưa, con đường tơ lụa mới ngày nay cũng là chất liệu cho những câu truyện huyền thoại. 

Sáu năm trước, chủ tịch Trung Quốc Tập Cận-bình chính thức ca ngợi sáng kiến của mình như là „mô hình hữu nghị cả hai phía cùng có lợi“. Và ông giải thích, đó là công cuộc xây dựng hạ tầng cơ sở, xây dựng nền thương mại cũng như là „sự nối kết“ của hơn 130 quốc gia trên thế giới. Năm 2017 ông đưa „sáng kiến một vòng đai một con đường“ của mình, một sáng kiến nối bắc cực với không trung, cả vào trong hiến pháp quốc gia. Nhưng đâu là những chi tiết của sáng kiến này, thì chẳng rõ. Đâu là những dự án thuộc con đường tơ lụa mới và dự án của con đường đó mặt mũi ra sao, chẳng ai biết cụ thể.

Sáng kiến đó vừa dấy lên hi vọng vừa tạo ra lo âu cho thế giới, cả ở Đức. Joe Kaeser, thủ lãnh của đại công ti Siemens, ca ngợi con đường mới là một „chuyển động đánh dấu quan trọng“ và đoán rằng, nó sẽ trở thành một „tổ chức thương mại thế giới mới“. Cựu bộ trưởng ngoại giao và thương mại Đức Sigmar Gabriel, trái lại báo động, con đường tơ lụa không phải là „một hoài niệm rung cảm về Marco Polo“, mà là „nỗ lực của Trung Quốc nhằm ấn dấu toàn bộ hệ thống của mình lên thế giới theo lợi ích của họ“. Một số khác sợ rằng, đây là cách Trung Quốc nhằm thực hiện chính sách ngoại giao bẩy nợ của họ, nghĩa là cố tình đổ vốn cho vay, để rồi siết các con nợ lệ thuộc vào đường lối chính trị của mình. Nhưng đã không ai nghi ngờ về sức mạnh kinh tế của Trung Quốc. Tất cả đều tin vào chương trình lớn này của họ.

 Như vậy phải chăng Con Đường Tơ Lụa Mới (CĐM) là cách để Trung Quốc dùng xe cẩu và xe cán đất đè bẹp thế giới? Nó là Kế Hoạch Marschall của thế kỉ 21.? Hay đó chủ yếu là một màn tiếp thị siêu đẳng? Muốn có câu trả lời, ta cần làm một chuyến du hành xe lửa từ Gia-vân (Yiwu) tới Madrid, đường xe này là một trong những biểu hiện rõ rệt nhất của sáng kiến vòng đai và con đường…

Gia-vân, Trung Quốc

Điểm khởi đầu của CĐM là Gia-vân, cách Madrid 13.052 cây số. Mỗi tuần nhiều lần vào lúc 17 giờ chiều một chuyến xe lửa chở hàng rời ga gần thành phố nhiều triệu dân Gia-vân để trực chỉ Âu Châu. Trước sân ga lên hàng, người và xe cộ đông như những đàn kiến liên tục chở hàng hóa từ các xí nghiệp mang về đây: quần áo, đồ chơi bằng nhựa, dụng cụ nhà bếp. Từ những tháng mùa hè các xe tải đã chở về đầy hàng trang hoàng Giáng Sinh. Hai phần ba sản phẩm phục vụ Giáng Sinh như các bóng tròn treo trên cây giáng sinh, những chú hươu bắc âu gắn đèn sáng, những cuộn dây lóng lánh được sản xuất tại Gia-vân, cũng như phần lớn những mặt hàng 1 đồng một cái mà ta thấy nhan nhản ở NewYork, trong các tiệm tạp hóa ở Amman hay nơi các chợ đêm Nairobi.

Gia-vân là niềm tự hào của Trung Quốc, với những sản phẩm „made in China“ tràn ngập trên thị trường thế giới. Nửa triệu thương gia từ 200 quốc gia hàng năm tới đây để đặt hàng tổng cộng lên tới 35 tỉ đô-la. Các bà phi châu choàng váy rộng, các ông ả-rập đầu đội mũ vải tấp nập chào giá, đặt đơn suốt một dọc cửa hàng dài ba cây số xuyên qua thành phố. Theo Ngân Hàng Quốc Tế, Yiwu International Trade City là “thị trường bán sỉ đồ tiểu công nghệ lớn nhất thế giới“, với 75.000 cửa hàng. 

Phải làm sao chuyển nhanh hơn hàng hóa của Gia-vân ra thế giới. Cho tới lúc này, hàng đường biển phải cần 6 tuần lễ mới tới được Âu Châu. Đường xe lửa mới rút xuống chỉ còn hai tuần. Và hàng nhập tới Gia-vân cũng làm sao phải tới nhanh hơn. Ai sử dụng tuyến xe lửa của YXE đưa rượu hay thịt nguội, chẳng hạn, từ Tây-ban-nha về Gia-vân thì được thành phố bù phí tổn di chuyển tới 70%. Các phương tiện truyền thông tuyên truyền của Trung Quốc cho biết, tuyến đường xe lửa mới này sẽ biến thành phố chuyên xuất khẩu Gia-vân trở thành một ngã tư thương mại quốc tế, thành một „hòn ngọc của con đường tơ lụa mới“.

Các bà buôn chuyên sản xuất ô dù như bà Zhang Jiying muốn lợi dụng con đường mới này. „Khách hàng ngoại quốc gọi tôi là Janey“, người phụ nữ 47 tuổi hãnh diện cho biết như thế, trong lúc đôi chân nhẹ nhàng với đôi dép Gucci đúng mốt rảo bước theo dãy hành lang trưng bày với ánh điện sáng trưng, và đôi tay với những chiếc móng tô màu vàng cam không ngừng chỉ trỏ các mẫu hàng mới – các kiểu mắc nhất lên tới nhiều trăm âu-kim một cái. Theo bà, sản phẩm mác Real Star của bà rồi đây sẽ là một thứ „Hermès giữa các loại dù“. Tuyến xe lửa mới đã giúp bà trong mục tiêu này: „Giờ đây tôi có thể phản ứng nhanh hơn với khuynh hướng thị hiếu. Chúng tôi cũng đã có được các khách mới ở Kasachstan, Nga và Đông Âu dọc theo tuyến đường đi.“ 

Nghe các nhà buôn bán khác ở Gia-vân thì xem ra bà Zhang là một trường hợp ngoại lệ. Hãy còn rất ít người có cơ may với tuyến xe lửa mới này. Mỗi ngày có 3000 thùng hàng (container) rời Gia-vân, nhưng chỉ có 30 thùng tới đất Âu. 

Ở Gia-vân ta cũng mới biết được, là việc dùng xe lửa xuyên lục địa không phải là sáng kiến của nhà nước, mà là của một chủ xí nghiệp: Người sáng lập công ti xe lửa chuyên chở tư YXE muốn tái sử dụng các đoạn đường sắt vốn có từ thời Mao và thời Sô-viết để đưa hàng trực tiếp tới vùng Trung Á. 

Chuyến xe lửa tải hàng đầu tiên khởi hành ngày 24.04.2013 – sáu tháng trước khi Tập Cận-bình lần đầu tiên nói về sáng kiến Con Đường Tơ Lụa Mới. Nhà nước đã làm việc với YXE như thế nào trong vấn đề này, người sáng lập công ti không nói ra. Chỉ rõ một điều: nhà nước đã rao bán một dự án tư đã lên khuôn từ lâu và bảo đó là sản phẩm của mình.

Nhà chính trị học người Mĩ gốc Hoa bà Yuen Ang thuộc Đại Học Michigan gọi đó là một „chính sách tuyên truyền“: Điều lạ ít thấy nơi một nhà nước độc tài độc đảng là lãnh đạo ở Peking đã không có một kế hoạch bản lề chi tiết về dự án một vành đai một con đường này. Theo bà Ang, Tập Cận-bình đã động viên bộ máy đảng và nhà nước bằng một viễn ảnh mơ hồ – và rồi các bộ, các ủy ban và các chính quyền địa phương đua nhau nhồi nhét nội dung vào cho cái sáng kiến đó. 

Một cách để chứng tỏ sự mẫn cán của Peking là việc gắn tên mới cho những dự án đã có. Chẳng hạn như, bên cạnh công ti YXE, nhà ga chuyển hàng Chorgos bên kia biên giới Trung Quốc-Kasachstan. Nhà ga này đã được lên dự án từ năm 2011 và được xây dựng không do tiền của Trung Quốc. Hay là màng lưới xe bus tốc hành ở Daressalam ở Tansania. Ngân Hàng Thế Giới và Ngân Hàng Phát Triển Phi Châu đã tài trợ cho dự án này. Trung Quốc chỉ cung cấp 140 chiếc xe bus. Ngày nay, cả hai công trình đó đều được coi là thuộc dự án Con Đường Tơ Lụa Mới.

Một nhân viên ở Gia-vân cho hay, công ti tư nhân YXE đã phải dở khóc dở cười vì chính sách quảng cáo của Peking. Là vì sau chuyến đi Madrid của YXE, sáu tỉnh khác cũng lập đoàn tàu vận tải riêng của họ, và giờ đây đang tranh chia nồi cơm của nhau. Nếu đã có một chiến lược chung, thì sự việc đã không xẩy ra như thế.

Almaty, Kasachstan

Dưới chân rặng Tiên Sơn, dãy núi ngăn cách Trung Quốc với các thảo nguyên miền Trung Á ở phía tây, là Almaty, thủ phủ kinh tế quan trọng nhất với hai triệu dân của Kasachstan. Từ biên giới tới đây, chuyến xe YXE đã phải vượt qua 320 cây số (…), trước khi một phần toa tàu đổi sang hướng Usbekistan và Afghanistan. Kasachstan muốn trở thành hành lang buôn bán giữa Trung Quốc và Âu Châu để hưởng lợi. Việc Tập Cận-bình phát động sáng kiến của ông nhân chuyến thăm viếng thủ đô Nursultan (trước kia gọi là Astana) của Kasachstan vào tháng Chín 2013 chẳng phải là chuyện vô tình. Kể từ khi bắt đầu cuộc khủng hoảng giá dầu lửa, quốc gia cựu thành viên của Liên Bang Sô-viết Kasachstan này đang nôn nóng đi tìm một mô thức phát triển mới. 

Nursan Baitemirow, một doanh gia trẻ, cho hay, „chúng tôi bám vào dầu như thằng nghiện bám vào cây kim“. Để đón chúng tôi, anh đã chọn một nhà hàng sang trọng nhất của Almaty, nhà hàng Abay; từ độ cao 2000 mét của nhà hàng có thể nhìn xuống toàn cảnh tuyệt vời của thành phố. Trước sân tòa nhà là những cỗ xe sang trọng đậu bên nhau. Phòng ăn là một gian lớn lộng toàn kính, lộng lẫy như trong chuyện thần thoại một ngàn lẻ một đêm (…)

Baitemirow là hậu duệ của giai tầng ưu tú, đã học ở Moskau, Ohio và ở thủ phủ Vũ-hán, Trung Quốc. Anh tin rằng, „tương lai của Kasachstan nằm ở Trung Quốc“. Nhưng anh cũng cho hay, thật tiếc đa số người dân Ka-sắc hoàn toàn không chia sẻ quan điểm của anh. Kể từ khi Trung Quốc đàn áp các dân tộc thiếu số Ngô-duy-nhĩ (Uiguren) và Ka-sắc ở Tân-cương, Almaty trở thành chốn tị nạn cho hàng trăm người trốn thoát các trại tập trung bên Tàu. Hình ảnh của Tàu do đó lại càng tồi tệ trong con mắt người dân Kasachstan; hình ảnh xấu về Trung Quốc này trước đây vốn đã có sẵn nơi các quốc gia trong khối sô-viết cũ. 

Trên đường phố, dân biểu tình chống lại khả năng bán đứng đất nước cho Tàu: Từ khi Kasachstan gia nhập chương trình CĐM, chính phủ đã kí với Trung Quốc 55 hợp đồng liên doanh về xây dựng máy móc, hóa học và năng lượng tái tạo. Đám dân chống kế hoạch CĐM nổi giận, vì trong 15 công ti xí nghiệp hiện đã hoạt động hầu như chỉ lợi cho người Tàu nhập cư mà thôi. Công nhân Kasachstan phải nhận lương ít hơn và bị ngược đãi. 

Để đất nước chúng tôi trong tương lai có thể lợi dụng được CĐM, anh nói, „chúng tôi cần phải làm sao để có được thế đứng ngang tầm với người Tàu“. Anh tự coi mình như một thứ đại sứ văn hóa: Công ti East West Educations của anh điều hành một chuỗi 17 trường dạy tiếng Hoa ở Kasachstan. Ngoài ra trên tấm danh thiếp của anh còn đề „Chủ tịch hiệp hội các đại học và các công ti cố vấn của các quốc gia thuộc Đường Tơ Lụa“. Anh tự lập ra hiệp hội này nhằm kết nối các đại học và công ti của Kasachstan với các đối tác trung quốc. Nhưng Baitemirow phàn nàn, Peking chẳng đếm xỉa gì tới sáng kiến của anh cả.

Và đây cũng là một nét đặc trưng của chương trình CĐM: Bất cứ ai thuộc một quốc gia nào cũng có thể tự tuyên bố mình là thành phần của chương trình này. Khắp nơi trên thế giới các chính quyền, các cơ quan và tư nhân người ta dùng huy hiệu lạc đà xanh để lập chương trình trao đổi sinh viên, cho giao dịch mua bán, tổ chức nhạc kich Opera, thi đua chạy đường trường, hay cho bất cứ một sinh hoạt nào khác. Ngay chi nhánh của Siemens ở Peking trong tháng Sáu 2018 cũng đã lập ra một Tổ Đặc Nhiệm Con Đường Tơ Lụa. Một phát ngôn viên của công ti cho hay, trên thế giới đã có khoảng 30 hay 40 dự án tham gia vào Con Đường này, từ việc xây các động cơ điện chạy bằng khí ở Irac cho tới việc mở rộng màng lưới điện ở Ba-tây. Hỏi thêm vào chi tiết, thì chẳng có câu trả lời rõ ràng nào cả: „Dự án Một Vành Đai Một Con Đường (MVĐ) thế nào, thì tùy vào cái nhìn của mỗi người.“ 

Một phát ngôn viên ở Peking cũng trả lời như thế: „Hễ dự án nào phù hợp với tinh thần MVĐ thì được coi là dự án của MVĐ.“ Không thể có câu trả lời rõ hơn. Vẫn chưa có một cơ quan chính thức nào để điều hợp chương trình MVĐ. 

Dấu chân kinh tế của Trung Quốc ở Kasachstan hãy còn mờ nhạt: Dù có nhiều thông báo đầu tư, nhưng từ 2010 tới nay số tiền đầu tư trực tiếp của Trung Quốc ở Kasachstan cũng chỉ chiếm 6% trên tổng số đầu tư ngoại quốc; các quốc gia Liên Hiệp Âu Châu (EU) vẫn là khối đầu tư lớn nhất tại đây với trên 50%. Ngoài ra nhiều dự án CĐM ở Kasachstan cũng đã chẳng đi tới đâu cả. Trung tâm chuyển hàng ở Chorgos vẫn chưa có được tới 2% lượng hàng đưa sang Âu Châu. Cái may cho người dân Kasachstan: ở đâu có ít tiền vay của Trung Quốc, ở đó chưa sập bẩy nợ của họ.

Praha, Tiệp

Không ở đâu trên tuyến xe lửa xuyên Á Âu mang không khí phờ phạc như ở Praha. „Tất cả chúng tôi đã quá cả tin“, Jan Kohout, 58 tuổi, cựu bộ trưởng ngoại giao, nay là cố vấn cho thủ tướng Milos Zeman về vấn đề Trung Quốc, cho biết như thế, khi ông đang ngồi trên bao lơn Viện Con Đường Tơ Lụa Mới của ông. Lúc nói chuyện với chúng tôi ông còn là nhân vật lốp-bi năng động cho sáng kiến MVĐ; và với tư cách người sáng lập Viện ông đã bay sang Trung Quốc hơn 50 lần. Nhưng rồi ông cũng nói toạc sự thất vọng của mình: „Chúng tôi đã tin vào một câu truyện thần thoại. Có quá nhiều lễ nghi, quá nhiều pháo nổ, nhưng lại quá ít kết quả.“ Nay ông đã phải đóng cửa Viện vì không có việc làm. 

Trong EU không có nước nào hoa mắt trước những lời hứa của Peking như Tiệp. Dưới thời cầm quyền của Zeman đất nước này trở thành đồng minh trung thành nhất của Peking. Zeman đã hi vọng rằng, Tiệp sẽ là chiếc „hàng không mẫu hạm cho sự bành trướng của Tàu tại Âu Châu“.

Từ khi Zeman lên làm thủ tướng, năm 2013, Peking đã đưa một loạt những người thân tín của ông vào các chức vụ lốp-bi rất béo: một cựu bộ trưởng quốc phòng, một chánh văn phòng phủ thủ tướng, một cựu ủy viên EU của Tiệp và nhiều vị khác đã được đưa vào cơ quan trung ương âu châu của đại công ti điện lực CEFC của Trung Quốc. Trên giấy tờ đây là một công ti tư, nhưng theo những nhà phân tích trong ngành thì công ti này có liên quan với nhà nước tàu.

CEFC sang lại các tòa nhà hạng sang ở Praha, làm chủ một xưởng bia và mua luôn đội túc cầu giàu truyền thống Slavia Prag của Tiệp. Chính quyền Zemen hi vọng, nhiều công ti khác của Tàu sẽ theo gương CEFC đổ tiền vào Tiệp. Tháng Sáu 2017 chuyến xe lửa YXE đầu tiên từ Praha lên đường đi Gia-vân, chứa đầy thủy tinh pha lê, phụ tùng xe hơi và bia. Đó là đỉnh điểm của cơn say một vòng đai một con đường của Tiệp.

Nhưng bong bóng đã vỡ vào mùa hè 2018: Chủ tịch công ti CEFC bị bắt ở Trung Quốc vì tội tham nhũng, CEFC sập tiệm. Hơn 30 dự án đã lên khung hầu như chẳng có cái nào được thực hiện. Nhà Trung Hoa Học ở Praha Martin Hála đưa ra một tổng kết đầy thất vọng: „Đường Tơ Lụa chỉ là một ảo ảnh.“ Hála là người sáng lập Viện Nghiên Cứu Sinopsis, chuyên tìm hiểu ảnh hưởng của Trung Quốc tại Âu Châu. Thống kê cho thấy: ngay Đài-loan đầu tư ở Tiệp nhiều hơn gấp ba lần Trung Quốc. 

Dù vậy, theo Hála, liên lạc giữa Trung Quốc và Tiệp vẫn là một thành công. Ngoài các tay lốp-bi, hầu như chẳng có vị nào ở Tiệp hưởng được xơ múi gì từ MVĐ, nhưng những tay quyền thế ở đây vẫn tiếp tục o bế nhóm lãnh đạo cộng sản ở Trung Quốc; tới một lúc nào đó, ảo ảnh sẽ trở thành thực tế.

Duisburg, Đức

Ở Đức tuyến YXE dừng tại bến Duisport, hải cảng Duisburg, mãi tận bên phía tây nuớc Đức, cách Gia-vân 10.000 cây số. Thoạt nhìn, thì đây có lẽ là nơi hiện thực cái màng lướt thương mại quốc tế mà chính quyền trung quốc hứa hẹn. Trong những năm qua Duisburg trở thành ngã tư hàng hóa từ Trung Quốc. 30 tới 40 chuyến xe lửa tới đây mỗi tuần, chiếm gần 30% luợng hàng đường bộ giữa Trung Quốc và Âu Châu. 

Vào một ngày thứ ba tháng Tư năm nay Erike Staake, 66 tuổi, trưởng bến Duisport, ngồi chờ trong văn phòng làm việc nhìn ra những cần cẩu trên bến cảng. Con chó Samy của ông thỉnh thoảng nhảy sủa to tiếng. „Nó biết tôi tối nay lại bay sang Trung Quốc“, ông nói, „cái xách tay của tôi làm nó bất an.“ Có lẽ không ai có quan hệ gần gũi với Trung Quốc hơn Staake. Một bức hình chụp ông đang bắt tay tươi cười với chủ tịch Tập. Năm 2014, nhân chuyến thăm Âu Châu của Tập, Duisport là công ti duy nhất ở Âu Châu được Tập tới thăm. Staake kể, trong phi trường Thượng-hải có treo một bản đồ âu châu, trên đó chỉ ghi bốn thành phố: London, Paris, Berlin và Duisburg.“

Duisport là dự án mẫu của hải cảng vùng này. Trong mấy năm qua nó đã tạo được 30.000 công ăn việc làm mới, nó trở thành cảng nội địa lớn nhất thế giới. Nhưng chủ yếu không phải là nhờ Con Đường Tơ Lụa. Staake hi vọng nhiều vào sự cộng tác với Trung Quốc: „Chỉ có người Trung Quốc là kẻ có một chương trình làm việc hẳn hoi. Chúng ta phải thấy được, mình không phải là những người ở ngoài hàng rào đứng nhìn công việc làm ăn quốc tế này.“

Staake nói ra điều mà nhiều thương gia khác ở Đức cùng nghĩ. Một mặt họ sợ sự cạnh tranh của các công ti trung quốc trên thị trường âu châu, mặt khác họ lại muốn kiếm tiền qua việc bành trướng của Trung Quốc. Một số trong họ, như các công ti tiếp vận lớn Kühne + Nagel, Interrail và Hansa Meyer Global, đầu năm nay gia nhập vào Hiệp Hội Liên Bang Đức Về Sáng Kiến Đường Tơ Lụa. Chủ tịch Hiệp Hội này, Hans von Helldorff, nói: „Sáng kiến MVĐ là chương trình đầu tư hạ tầng cơ sở lớn nhất thế giới từ xưa tới nay. Có lẽ là thiếu khôn ngoan, nếu chính quyền không cùng Trung Quốc thử tìm ra một con đường, để nền kinh tế Đức có thể tham gia.

Chính quyền đức không tỏ ra hồ hởi như Helldorff. Trung Quốc hẳn là đối tác ngoại thương quan trọng nhất của Đức và Đức cũng tham gia vào Ngân Hàng Đầu Tư Hạ Tầng Cơ Sở Á Châu (AIIB) tài trợ cho nhiều dự án của MCĐ. Nhưng Đức đã quyết định không tham gia vào kế hoạch MCĐ này một cách chính thức. Khi thấy Italia mới đây vừa ghi tên tham gia chương trình, bộ trưởng ngoại giao Đức Heiko Maas cảnh báo: „Nếu có một vài quốc gia tin rằng, có thể làm ăn khôn ngoan với Trung Quốc, họ sẽ ngỡ ngàng và một ngày nào đó sẽ mở mắt ra trong lệ thuộc.“ Ông thêm, Trung Quốc trở thành trường hợp tranh cãi cho dân âu châu.

Mà dù có tranh cãi, ít có người nghi ngờ về tiềm năng kinh tế của MCĐ. Nhưng ai nhìn vào Duisburg kĩ hơn, họ sẽ nhận ra: cho tới lúc này hiệu quả của MCĐ ở đây cũng chẳng tới đâu cả. Các thùng hàng có tạo thêm công ăn việc làm cho Duisburg thật. Nhưng bên cạnh 1.881.652 thùng hàng từ Trung Quốc đổ vào Đức bằng tàu thủy trong năm 2017, chỉ có 6.048 thùng tới bằng đường xe lửa. Chưa tới 0,5% và quá ít đối với một dự án thiên niên kỉ.

Lí do: Việc chuyên chở đường bộ quả có rút ngăn còn hai tuần thay vì sáu tuần như tàu thủy, nhưng nó mắc ít nhất gấp đôi. Điểm quyết định cho hàng hóa giáng sinh hay dụng cụ nhà bếp không phải là thời gian nhận hàng, mà là giá cước chuyên chở. Ngoài ra một chiếc tàu từ cảng Thượng-hải tới cảng Hamburg chở tới 10.000 thùng, trong khi một chuyến YXE từ Gia-vân tới Duisburg tối đa chỉ được 80 thùng. 

Vận chuyển đường bộ còn có một bất lợi: Vì chiều rộng đường ray ở các nước chuyển tiếp khác nhau, nên hàng hóa phải ứ đọng ở các biên giới hay ở ga Malaszewicze ở Ba-lan vì đợi chuyển tàu. Và thêm nhiều vấn đề khác. Tây-ban-nha chất thịt heo sang cho Trung Quốc; nhưng nay vì thịt thuộc hàng cấm vận nên bị Nga chận không cho đi. 

YXE không cho biết về chuyện lời lãi, nhưng các công ti liên hệ cho hay, cho tới nay chỉ có hàng chở tới Trung Á và Nga có lãi mà thôi, vì những nơi này hàng tàu thủy rất khó tới được. Đường xe lửa chuyển hàng xuyên lục địa cho tới nay chỉ sống được nhờ vào sự tài trợ của nhà nước, nhà nước trung quốc giúp tới 80% phí chuyên chở. 

Sự không thành công cũng thấy được qua lượng hàng: lượt đi của YXE tới Đức hàng chất đầy tới 90%, nhưng lượt về may ra chỉ được 20%. Nhiều toa hàng của công ti nhà nước China Railway cả đi lẫn về đều trống không. Một trường hợp được báo Chinese Business Journal cho biết, trong 41 toa hàng của một chuyến chỉ có 1 toa cho Âu Châu.  Hỏi Erich Staake, xe lửa chở hàng gì từ Âu Châu về lại Trung Quốc, ông cho hay, rượu Whisky và rượu của Pháp; ông không nhớ được hàng gì của Đức.

YXE mới chỉ tới London và Teheran một lần để „ra mắt“ mà thôi. Henrik Wehlen, chuyên viên tiếp thị của InterRail AG của Thụy-sĩ, công ti chuyên trách việc lên hàng ở Âu Châu cho YXE, cho biết như thế. Ông còn nói, các chuyến của YXE chỉ mang „í nghĩa tượng trưng“ mà thôi; chúng chở hàng thì ít, quan trọng hơn là chở tiếng cho nhà nước: này Trung Quốc đang vươn dậy!

Ta cũng thấy sự quan trọng của biểu tượng nơi MCĐ. Trong cuộc đua hoàn vũ của các cường quốc chẳng bao giờ chỉ có độc yếu tố kinh tế. Ảnh hưởng của một quốc gia cũng luôn tùy thuộc vào cái nhìn của các nước khác về mình. Vì thế mà Hoa-kì và Nga đã đua nhau xem ai sẽ đặt chân đầu tiên lên cung trăng.

Trung Quốc muốn, qua sáng kiến MCĐ này càng nhiều người ở bên ngoài thấy rằng, mô thức phát triển của mình là mô hình có thể thay thế cho chủ nghĩa tư bản phương tây. Chỉ có điều này mới là thành công đáng kể đối với chính quyền trung quốc.

Trên dọc tuyến Gia-vân – Madrid cũng không thiếu những câu truyện thất bại, gian lận và hoang phí của MCĐ. Có nhiều thất vọng từ Sri Lanca tới Ba-lan (Xem phần thêm dưới) . „MCĐ không phải là kế hoạch bản lề (Masterplan). Mà nó cần phải có một kế hoạch bản lề“, nhà Trung Hoa Học Marina Rudyak, một nhà chuyên nghiên cứu về Trung Quốc ở Heidelberg, cho biết như thế. 

Nhiều huyền thoại vẫn được thêu dệt. Nhiều bài báo và thuyết trình cứ lặp đi lặp lại là đã có „hàng ngàn tỉ“ âu kim đầu tư, và MCĐ sẽ làm đảo lộn trật tự kinh tế của thế giới. Theo những tính toán mới nhất thì tổng số tiền đầu tư của Trung Quốc tại ngoại quốc quá lắm là 400 tỉ; trong số tiền này, theo nghiên cứu của Quỹ Bertelsmann, có cả tiền của phương tây.

Madrid, Tây-ban-nha

Cuối cuộc du hành, trở về trạm cuối ở Madrid, tổng giám đốc Carlos Santana rốt cuộc cũng phải thú nhận, là hãy còn nhiều lời hứa chưa thực hiện được trên những tuyến tàu của MCĐ. Cách văn phòng của ông độ 20 phút lái xe, trên ga bốc chuyển hàng có một siêu thị lớn của người Hoa. Xem ra nhà chợ này là một mô hình thu nhỏ của cái siêu thị mênh mông ở Gia-vân, ở đây cũng chất đầy những hàng hóa trang hoàng giáng sinh y như ở Gia-vân. Hỏi các người mua bán ở đây, họ lấy hàng từ đâu, câu trả lời luôn vẫn là từ tàu thủy. Họ có hay biết chuyện xe lửa chở hàng xuyên lục địa, nhưng họ chưa bao giờ lấy hàng đường bộ.

Carlos Santana không chối cãi điều đó. Anh nói, „hàng của xe lửa chỉ được tiêu thụ bởi các khách hàng khác, khi họ thấy hàng đó có lời hơn“. Chẳng hạn các loại hàng có giá như rượu và đồ điện tử. Nhiều thứ khác xem ra chẳng mấy ai thú vị. „Cho tới lúc này“, Carlos cho biết, mỗi tuần có khoảng 7 thùng hàng cập bến Madrid. Anh nói cười lạc quan, hi vọng rồi ra sẽ có người mua hàng của mình. Chính anh vẫn tin vào giấc mơ MCĐ, như nó đã được vẽ trên bản đồ treo trước mặt mình.

Phần thêm: Các dự án của MCĐ

Pakistan: „Hành lang kinh tế Trung Quốc – Pakistan“ được coi là một trong những dự án quan trọng nhất thuộc kết hoạch MCĐ. Khởi đầu Trung Quốc cho vay 62 triệu mĩ kim để xây dựng, với điều kiện – trong số các điều kiện khác – phải mua máy móc của Trung Quốc. Nhưng giá thực chi cho việc xây dựng đã vượt quá mức chờ đợi. Pakistan ngập đầu trong nợ, gặp khổ sở trong việc trả nợ.

Myanmar (Miến): chính quyền muốn xuất cảng khí đốt của mình sang Trung Quốc. Nhưng dân phản đối kế hoạch xây đường ống dẫn khí. Cho tới nay đường ống này gần như không được đưa vào sử dụng. Vì sợ bẩy nợ, nên chính quyền đã rút dự án xây cảng Kyaupyu đã kí cho Trung Quốc làm với số vốn ban đầu dự trù 7,5 tỉ xuống chỉ còn 1,3 tỉ mĩ kim. 

SriLanca:  phải nhượng cảng Hambantota cho Trung Quốc 99 năm. Đây là trường hợp duy nhất bị sập bẩy nợ được biết tới. Để xây cảng, SriLanca đã vay tiền của Trung Quốc, nhưng rồi không thể nào trả nổi nữa. Phải nhượng cảng để xóa nợ.

Bài trên đây được sự cộng tác của các kí giả Laura Henneke, Tucker Jiang, Mareike Müller, Magdalena Sodomkova. (Die Zeit. 05.12.2019)

.

.

.

NHỮNG CÂU HỎI VỀ TƯƠNG LAI CỦA UKRAINE Ở EU ( Michel Winde & Ansgar Haase)

Tháng Sáu 26, 2022

.

.

.

Những câu hỏi về tương lai của Ukraine ờ EU

Tác giả Michel Winde và Ansgar Haase, 17.06.2023

Người dịch: Lưu Thủy Hương

18/06/2022

Tham nhũng ở cấp độ cao nhất, nhà nước pháp quyền yếu kém và các vấn đề kinh tế nghiêm trọng: Vào đầu năm nay, dường như không thể tưởng tượng nổi chuyện Ukraine có thể sớm trở thành ứng cử viên xin gia nhập EU.

.

Gần bốn tháng sau cuộc chiến xâm lược của Nga, thế giới bây giờ đã khác đi hoàn toàn.

Với tất cả sự cố gắng, Ủy ban EU sẽ đưa ra khuyến nghị vào thứ Sáu tuần này, nó nhằm mục đích mang lại niềm vui và sự an ủi cho Ukraine.

°

Chính xác thì hôm nay Ủy ban EU đề xuất điều gì?

Sau nhiều tuần phân tích, văn phòng chủ tịch Ursula von der Leyen sẽ đưa ra tuyên bố về việc, liệu Ukraine có nhận được quy chế ứng cử viên EU hay không.

°

Khuyến nghị của Ủy ban sẽ là gì?

Theo thông tin của Cơ quan Báo chí Đức, đêm nay, cơ quan quyền lực do Ursula von der Leyen đứng đầu có nhiều khả năng sẽ chủ trương trao cho Ukraine quy chế ứng cử viên gia nhập EU.

Đồng thời, theo thông tin trong vòng thân cận của Ủy ban, cần phải làm sáng tỏ rằng: những bước đi tiếp theo trong quá trình gia nhập phải kèm theo các điều kiện cụ thể. Đó là sự cải thiện nhà nước pháp quyền và sự tiến bộ trong cuộc chiến chống tham nhũng.

°

Tư cách ứng cử viên EU có nghĩa là gì?

Không là ứng cử viên thì không thể gia nhập EU. Đây là điều kiện tiên quyết để bắt đầu các cuộc đàm phán gia nhập vào Hiệp hội hiện có 27 quốc gia.

.

Ngoài ra, quy chế ứng cử viên còn được hưởng cái gọi là viện trợ trước khi gia nhập: tiền từ ngân sách EU, nhằm hỗ trợ cho sự thay đổi trong xã hội, hệ thống luật pháp và nền kinh tế của các quốc gia đang tiến tới EU.

°

Có phải một lúc nào đó, ứng cử viên chắc chắn sẽ được là thành viên của EU?

Không, quy chế ứng cử viên không nói gì về việc gia nhập và không liên quan gì đến thời hạn. Ví dụ Thổ Nhĩ Kỳ: Nước này là ứng cử viên của EU từ năm 1999 – và hoàn toàn không thể tiến xa hơn. Vấn đề đặt ra là, mọi bước tiến gần đến việc phê duyệt phải được các quốc gia EU nhất trí thông qua.

°

Một quốc gia phải đáp ứng những điều kiện gì để gia nhập EU?

Việc này đặc biệt liên quan đến tiêu chuẩn Copenhagen, được thiết lập vào năm 1993 tại hội nghị thượng đỉnh của EU ở thủ đô Đan Mạch. Chúng bao gồm:

– Sự ổn định về thể chế nhằm bảo đảm cho dân chủ và pháp quyền, cho việc bảo vệ quyền con người, cũng như sự tôn trọng và bảo vệ các nhóm thiểu số.

– Nền kinh tế thị trường hoạt động hữu hiệu, cũng như khả năng chịu áp lực cạnh tranh và chịu áp lực của các sức mạnh thị trường trong EU.

– Khả năng đảm nhận tất cả các nghĩa vụ của một thành viên – nghĩa là tất cả luật pháp và chính sách của EU (gọi là „Acquis communautaire“) – cũng như đồng ý với các mục tiêu của Liên minh Chính trị và Liên minh Kinh tế và Liên minh Tiền tệ.

Ngoài ra, các quốc gia ứng cử viên phải có khả năng và cam kết thực hiện bộ luật cực kỳ phức tạp và toàn diện của EU, và đảm bảo rằng nó được thực thi hiệu quả bởi các cơ quan hành chính và tư pháp quốc gia. Bản thân EU cũng phải có cơ hội để tiếp thu và hội nhập các quốc gia mới.

°

Liệu Ukraine có thể đáp ứng những yêu cầu này trong tương lai gần?

Điều này cực kỳ khó xảy ra. Vào tháng 9 năm ngoái, ban Kiểm toán Tài chính Châu Âu đã đưa ra một chứng nhận tàn khốc về Ukraine.

Một báo cáo đặc biệt cho biết vào thời điểm đó: “Mặc dù Ukraine nhận được mọi hình thức hỗ trợ từ EU, các nhà tài phiệt và các nhóm lợi ích vẫn tiếp tục phá hoại nền pháp quyền ở .

Ukraine và gây nguy hiểm cho sự phát triển của đất nước”.

Các dự án của EU và viện trợ của EU đã góp phần sửa đổi hiến pháp Ukraine và một số lượng lớn luật lệ. Tuy nhiên, những thành tựu đạt được liên tục bị phá hoại, có rất nhiều chiêu trò lách luật và làm suy yếu cải cách.

Toàn bộ hệ thống điều tra, truy tố và tố cáo tội phạm trong các vụ án tham nhũng cấp cao như bị vô hiệu hóa.

°

Điều gì xảy ra sau khuyến nghị của Ủy ban EU?

Tuần tiếp theo sau có thể rất quan trọng. Vào thứ Năm và thứ Sáu, các nguyên thủ quốc gia và chính phủ sẽ đến hội nghị thượng đỉnh EU tại Brussels và cố gắng tìm một lập trường chung.

°

Sẽ có một thỏa thuận?

Chắc là không. Thời gian gần đây, quan điểm của các quốc gia thành viên rất khác nhau. Các quốc gia như Ba Lan, Estonia, Lithuania, Latvia và Ireland trong nhiều tuần nay đã thúc đẩy việc nhanh chóng cho Ukraine trở thành ứng cử viên của EU.

Tuy nhiên, Bồ Đào Nha, Hà Lan và Đan Mạch tỏ ra nghi ngại. Một lập luận của những người phản đối việc mở rộng là, EU hiện đã rất khó khăn với nguyên tắc thống nhất ý kiến trong các vấn đề như chính sách đối ngoại và an ninh. Cho nên họ thúc giục việc cải cách nội bộ trước khi mở cửa cho các thành viên mới.

Ngoài ra, có những nước như Áo, họ yêu cầu Bosnia-Herzegovina cũng phải được trao tư cách ứng cử viên nếu Ukraine có được. “Chúng ta cần đảm bảo rằng các tiêu chuẩn được áp dụng tương tự như đối với các quốc gia nộp đơn khác ở Tây Balkan.”

Thủ tướng Áo Karl Nehammer nói với Die Welt: “Trong tình cảnh này, tôi không thể tưởng tượng được chuyện trao quy chế ứng cử viên cho Ukraine và cùng lúc để các quốc gia như Bosnia-Herzegovina đứng ngoài cuộc”.

Cần phải đảm bảo rằng EU áp dụng “các tiêu chuẩn giống nhau” đối với Ukraine cũng như đối với các nước nộp đơn khác từ Tây Balkan. Ông nói: “Không được có tiêu chuẩn kép hoặc thậm chí có cả những ứng viên hạng nhất và ứng cử viên hạng hai. Chính phủ Bosnia-Herzegovina ở Tây Balkan đã nộp đơn xin gia nhập vào đầu năm 2016 và chỉ được coi là “ứng cử viên dự kiến” trong nhiều năm. Nehammer nhấn mạnh rằng, chuyện Ukraine là “một phần của gia đình châu Âu” thì không cần phải bàn cãi.

°

Quan điểm của chính phủ Liên bang Đức là gì?

Thủ tướng Olaf Scholz và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã tuyên bố ủng hộ việc Ukraine trở thành một quốc gia ứng cử viên trong chuyến thăm tới Kyiv hôm thứ Năm. “Đức sẽ đưa quyết định có lợi cho Ukraine”, ông Scholz nói.

°

Những quốc gia nào đang cố gắng xin vào EU?

Ngoài Thổ Nhĩ Kỳ, các quốc gia Albania, Bắc Macedonia, Montenegro và Serbia cũng đã là ứng cử viên xin gia nhập. Ngoài ra còn có Bosnia-Herzegovina và Kosovo được gọi là những ứng cử viên dự kiến.

Sau Ukraine, vào tháng Ba Georgia và Moldova cũng đã nộp đơn. Ủy ban EU cũng dự định sẽ trình bày khuyến nghị của mình đối với hai quốc gia này trong ngày hôm nay. Moldova cũng được quan tâm như Ukraine. Ngược lại, Georgia phải tính đến thực tế rằng họ sẽ chỉ được cấp quy chế ứng cử viên sau khi đáp ứng một số điều kiện nhất định.

Tuy nhiên, không có sự đồng thuận nào giữa các nước EU về điều này. Chẳng hạn, tổng thống Romania, ông Iohannis cũng muốn Moldova và Georgia nhận quy chế ứng cử viên. Ông nói trong chuyến thăm Kyiv hôm thứ Năm: “Đảm bảo quy chế ứng cử viên EU cho Ukraine, Moldova và Georgia tại Hội đồng châu Âu vào tuần tới là điều cần thiết để xây dựng một lá chắn vững chắc và lâu dài xung quanh các giá trị của chúng ta”.

°

Quy chế ứng cử viên có ý nghĩa gì đối với Ukraine?

Vào giai đoạn chiến tranh này, khả năng tiếp cận EU trở nên vô cùng quan trọng đối với Ukraine. Tổng thống Volodymyr Zelensky lặp đi lặp lại rằng, đây là một vấn đề lịch sử.

Đồng thời, Zelensky nhấn mạnh, Ukraine chống Nga cũng là bảo vệ EU và các giá trị của EU. Sự lạnh lùng của EU có thể là một trở ngại lớn đối với tinh thần của những người Ukraine đang chiến đấu – và một điều may mắn đối với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Bản tiếng Đức

(Nguồn Facebook)

.

.

.